Mấy hôm nay, ngồi xem lại các bình luận sau buổi livestream về mỡ máu, lòng con cứ nặng trịch lại, vừa thương lại vừa lo cho các cô các bác. Có những dòng tin nhắn đọc lên mà xót xa vô cùng.
Một cô con xin được phép giấu tên nhắn con rằng:
“Một thời gian mỡ máu cao, có uống thuốc hạ, sau đó lại cao. Uống thuốc mỡ máu có teo cơ ko cháu, cô thấy sụt kg các cơ ko có, cơ thể chỉ có mỡ, từ 48 sụt cân còn 41kg”
Rồi có chị nhắn:
“Chị mỡ máu uống statin. 6th rồi sao ngứa cùng người hết, em giúp chị với”
Lại có cô bác hỏi đúng một câu mà dược sĩ tin là rất nhiều người đang băn khoăn:
“Uống thuốc mỡ máu, đặc biệt là thuốc Statin có ảnh hưởng gì đến cơ không? Nếu có thì làm sao để giải quyết vấn đề này?”
Đọc đến đây, dược sĩ thấy lòng mình chùng xuống.
Bởi dược sĩ hiểu, đằng sau mỗi câu hỏi ấy không chỉ là chuyện một viên thuốc. Đó là nỗi lo rất thật của người bệnh. Lo uống thì sợ hại gan, hại cơ. Không uống thì sợ mỡ máu tăng, sợ đột quỵ, sợ nhồi máu cơ tim. Nhiều cô bác uống thuốc mỗi ngày mà trong lòng cứ thấp thỏm như ngồi trên đống lửa.
Người xưa có câu: “Có bệnh thì vái tứ phương.” Nhưng trong chuyện mỡ máu, dược sĩ mong cô bác đừng vì lo quá mà tự ý bỏ thuốc, cũng đừng vì sợ quá mà âm thầm chịu đựng mọi dấu hiệu bất thường.
Thuốc mỡ máu, đặc biệt là nhóm statin, giống như một người bảo vệ nghiêm khắc. Người bảo vệ ấy có thể khiến mình khó chịu, nhưng nhiệm vụ chính của họ là đứng chặn trước cửa, không cho “kẻ trộm” là mỡ xấu LDL âm thầm phá hoại mạch máu.
Cô bác cứ hình dung mạch máu mình như đường ống nước trong nhà. Lúc trẻ, ống trơn láng, nước chảy róc rách, thông suốt. Nhưng theo năm tháng, ăn uống nhiều dầu mỡ, ít vận động, cộng thêm tuổi tác, di truyền, mỡ xấu cứ bám dần vào thành mạch như cặn bùn, cặn vôi. Nó không làm tắc ngay đâu ạ. Nó lặng lẽ bám từng lớp, từng lớp. Đến một ngày mảng xơ vữa bong ra, trôi lên não thì gây đột quỵ, trôi về tim thì gây nhồi máu cơ tim. Lúc ấy “mất bò mới lo làm chuồng” thì đã muộn.
Vì thế, nếu bác sĩ đã kê thuốc, cô bác tuyệt đối không tự ý bỏ. Nhưng uống thuốc cũng cần biết lắng nghe cơ thể. Cơ thể mình thông minh lắm, có điều gì bất thường nó sẽ báo hiệu. Quan trọng là mình có để ý hay không.
Dấu hiệu đầu tiên cô bác cần để tâm là đau mỏi cơ, yếu cơ, chuột rút bất thường.
Có nhiều cô bác chia sẻ là ngày trước đi chợ, quét sân, leo cầu thang vẫn bình thường. Nhưng từ ngày uống thuốc mỡ máu, chân tay cứ rã rời, bắp chân nhức nhức, người như đi mượn. Có bác thì đang ngủ bị chuột rút “oái” một tiếng, đau thắt cả bắp chân.
Nguyên nhân do đâu?
Thì thực tế khi thuốc statin vào cơ thể, nó ức chế một loại enzyme ở gan để ngăn sản sinh mỡ xấu. Nhưng trớ trêu thay, điều này lại vô tình làm sụt giảm từ 30-40% lượng coenzyme Q10 (CoQ10), thậm chí một số nghiên cứu còn lên tới 52% . CoQ10 là chất được ví như cái “bugi đánh lửa” cung cấp năng lượng cho tế bào cơ và tim. Thiếu hụt năng lượng, tế bào cơ bị “đói”, dẫn đến đau nhức, teo tóp. Tế bào cơ tim thiếu năng lượng cũng làm tim co bóp yếu đi, khiến cô bác hay bị hồi hộp, hụt hơi, leo cầu thang một tí là thở dốc, mệt bở hơi tai.
Vậy giải pháp có phải là bỏ thuốc không? Thì tuyệt đối KHÔNG cô bác nhé. Cô bác hãy báo lại với bác sĩ để được kiểm tra. Có khi cần xét nghiệm men cơ, kiểm tra lại liều thuốc, đổi loại statin khác hoặc cân nhắc bổ sung CoQ10 nếu phù hợp. Một nghiên cứu trên 50 người dùng thuốc mỡ máu Statin cho thấy, nhóm uống CoQ10 liều 100mg/ngày đã giảm tới 75% tình trạng đau mỏi cơ chỉ sau 30 ngày. Chân tay lại dẻo dai, đi lại phăng phăng như trước đây.
Dấu hiệu thứ hai đó là chỉ số men gan tăng vọt khi đi xét nghiệm.
Lá gan của chúng ta giống như một “nhà máy lọc nước khổng lồ”. Tất cả thuốc Tây nạp vào, gan đều phải gồng mình bóc tách, chuyển hoá và dọn dẹp chất thải. Ở tuổi sau 50, lá gan vốn dĩ đã có tuổi, nhiều người lại còn bị gan nhiễm mỡ, tức là gan đang bị “bao vây” bởi các hạt mỡ li ti rồi. Giờ đây, gan lại phải “tăng ca” xử lý thuốc mỡ máu hàng ngày, khiến các tế bào gan bị tổn thương, làm giải phóng các enzyme vào máu, khiến men gan (AST, ALT) tăng vọt lên.
Men gan tăng là tiếng chuông báo động đỏ tế bào gan đang bị huỷ hoại, lâu ngày dẫn đến xơ gan rất nguy hiểm.
Nhưng một lần nữa, dược sĩ nhắc lại: không vì men gan tăng mà tự ý bỏ thuốc. Mình cần xét nghiệm định kỳ, trao đổi với bác sĩ để cân nhắc có cần chỉnh liều, đổi thuốc hay hỗ trợ gan không. Hàng ngày, cô bác cũng nên giảm rượu bia, bỏ thuốc lá, ngủ đúng giờ, ăn bớt dầu mỡ, tăng rau họ cải, rau xanh, uống đủ nước. Có trường hợp cần thêm các hoạt chất hỗ trợ chống oxy hoá, bảo vệ tế bào gan như glutathione, nhưng dùng gì cũng nên phù hợp với tình trạng của riêng mình.
Dấu hiệu thứ 3 là ngứa ngáy cùng người, mẩn ngứa xuất hiện dai dẳng
Giống như trường hợp của chị khách uống thuốc 6 tháng bị ngứa ngáy khắp người ở trên, đây chính là hệ luỵ trực tiếp khi nhà máy gan bị quá tải. Khi tế bào gan bị tổn thương, chức năng thải độc gan suy giảm, các chất độc không được đào thải hết ra ngoài mà tích tụ lại, “phát tiết” qua da, gây nên những cơn ngứa ngáy điên đảo, gãi sột soạt suốt đêm không ngủ nổi.
Lúc này cách xử lý cũng như trên, cô bác nên đi xét nghiệm lại men gan, trao đổi với bác sĩ về chỉnh liều, đổi thuốc và chú ý ăn uống, bổ sung để hỗ trợ gan. Dần dần chức năng gan cải thiện, làn da sẽ dịu mát trở lại, không còn chịu cảnh ngứa ngáy, mất ngủ nữa.
Cuối cùng dược sĩ nói những điều này không phải để cô bác sợ thuốc. Ngược lại, dược sĩ muốn cô bác hiểu đúng để bớt sợ.
Thuốc mỡ máu không phải kẻ thù. Nhưng uống thuốc mà không theo dõi, không ăn uống lại, không vận động, không xét nghiệm định kỳ thì cũng giống như che ô một bên mà để mưa tạt bên kia. Muốn kiểm soát mỡ máu bền vững, mình phải đi bằng hai chân: một chân là thuốc theo chỉ định bác sĩ, một chân là lối sống.
Bữa ăn bớt dầu mỡ một chút. Bát cơm giảm vừa phải. Ăn nhiều rau hơn. Cá biển mỗi tuần đôi bữa. Đi bộ đều đều, không cần hùng hục. Ngủ bớt thức khuya. Tâm bớt lo hơn. Miệng bớt đồ ngọt. Chân bớt ngồi yên. Những việc nhỏ ấy tưởng như “lắt nhắt”, nhưng gom lại thành sức mạnh rất lớn.
Cô bác đang uống thuốc mỡ máu, nếu có đau mỏi cơ, yếu cơ, sụt cân teo cơ, ngứa ngáy kéo dài hoặc tăng men gan thì đừng chủ quan. Càng không nên âm thầm chịu đựng. Mình phải nói ra để được hướng dẫn đúng. Bệnh tật cũng như cỏ dại ngoài vườn, thấy sớm thì nhổ dễ, để mọc um tùm rồi mới xử lý thì vất vả hơn nhiều.
Dược sĩ có tạo ra một cuốn “Sổ tay mỡ máu”, hướng dẫn chi tiết cách ăn uống, tập luyện để kiểm soát mỡ máu ngay tại nhà, từ đó giảm nguy cơ phụ thuộc vào thuốc hoặc tăng liều thuốc, đỡ tác dụng phụ hơn.
Cô bác muốn nhận cuốn sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí nhé: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog
Cô bác nào còn băn khoăn, thắc mắc về tình trạng của riêng mình thì có thể nhắn zalo 0981.741.388, dược sĩ tư vấn cụ thể cho mình.
Vì sự thay đổi trong sức khoẻ của cô bác,
~duocsilan
