Cô bác thân mến,
Đợt vừa rồi, dược sĩ cùng ông xã đưa nhau đi khám sức khoẻ định kỳ ở Bệnh viện Đại học Y. Ngồi chờ ngoài hành lang phòng khám tim mạch, dược sĩ để ý một điều khá bất ngờ: xung quanh chẳng thấy mấy tấm biểu ngữ nói về tim, về huyết áp, mà lại dán san sát, chi chít những biểu ngữ về… bệnh suy giãn tĩnh mạch chân.
Dược sĩ ngồi ngẫm nghĩ mãi. Có lẽ đây là một vấn đề quan trọng, dính dáng tới tim mạch, nhưng lại chưa được nhiều cô bác mình để mắt tới, nên bệnh viện mới phải treo nhiều đến vậy để nhắc nhở mọi người chú ý hơn. Về nhà, dược sĩ tìm hiểu thật kỹ, và quả thật giật mình: suy giãn tĩnh mạch chân là một bệnh rất phổ biến ở người cao tuổi, vậy mà bao lâu nay cứ bị xem nhẹ, bị bỏ quên.
Các cụ ta vẫn dạy “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Cái bệnh này đáng sợ ở chỗ nó không đau dữ dội ngay từ đầu, mà cứ âm thầm, lặng lẽ, đi từng bước nhỏ như nước chảy đá mòn. Ban đầu chỉ là nặng chân, mỏi chân, phù nhẹ thôi. Nhưng nếu cô bác chủ quan, để lâu ngày, đôi chân có thể xạm da, đen sạm lại, da khô ráp ngứa ngáy, phù nề ngày một nặng, vùng da chai cứng sần sùi. Nặng hơn nữa là xuất hiện những vết loét rỉ dịch, lở loét dai dẳng, chữa hoài chẳng lành. Và đáng sợ nhất — cái mà dược sĩ muốn cô bác khắc cốt ghi tâm — là nguy cơ hình thành cục huyết khối trong lòng tĩnh mạch. Cục máu đông ấy có thể trôi theo dòng máu, gây tắc nghẽn, dẫn tới những biến chứng nguy hiểm tới tính mạng. Nghe mà rùng mình phải không cô bác?
Vậy nên hôm nay, dược sĩ xin kể cho cô bác nghe 9 dấu hiệu mà cơ thể đang âm thầm “kêu cứu”, để cô bác mình cùng soi lại đôi chân của mình. Cô bác vừa đọc, vừa nhẩm đếm xem mình “dính” mấy dấu hiệu nhé.
Dấu hiệu đầu tiên là đôi chân cứ mỏi dần, mỏi rã rời, đặc biệt là về chiều tối. Sáng ngủ dậy còn nhẹ tênh, khoẻ khoắn, vậy mà cứ xế trưa, xế chiều là hai bắp chân nặng trĩu, nhấc lên cũng thấy ngại.
Dấu hiệu thứ hai là nặng chân như đeo tạ đeo chì. Cô bác bước đi mà cảm giác như có ai cột cục chì vào cổ chân, nặng nề, lề mề, chẳng còn nhanh nhẹn như xưa. Mà lạ thay, cân nặng vẫn vậy, không hề tăng cân, nhưng chân vẫn cứ nặng trĩu xuống.
Dấu hiệu thứ ba là cảm giác bứt rứt, râm ran, châm chích, nóng ran ở vùng cẳng chân, bàn chân. Cứ rần rần khó chịu, để yên một chỗ không nổi, cứ muốn cựa quậy, xoay trở liên hồi.
Dấu hiệu thứ tư, cuối ngày nhìn xuống thấy mắt cá chân, mu bàn chân hơi phù mọng lên. Đi đôi dép quen thấy chật hơn, cởi tất ra thấy hằn cả một vệt sâu trên da. Vậy mà sáng hôm sau ngủ dậy, chân lại xẹp xuống gần như bình thường.
Dấu hiệu thứ năm là chuột rút — hay các cụ gọi là “vọp bẻ” — thường ập tới lúc nửa đêm. Đang ngủ ngon thì “rút” cái, đau nhói, phải bật dậy xoa bóp một hồi mới yên. Nhiều cô bác cứ ngỡ thiếu canxi, uống bổ sung mãi mà chẳng đỡ, là bởi gốc rễ nằm ở chỗ máu ứ đọng dưới chân đấy cô bác ạ.
Dấu hiệu thứ sáu là tê bì, cảm giác râm ran như có đàn kiến bò lúc nhúc trong cẳng chân. Cảm giác lạ lùng, khó chịu, mà gãi cũng chẳng đã.
Dấu hiệu thứ bảy — và đây là dấu hiệu rất đáng để ý — khi cô bác nằm xuống, kê chân lên cao hơn tim một chút, chỉ chừng mươi mười lăm phút là thấy chân nhẹ hẳn, đỡ mỏi, đỡ nặng thấy rõ. Đôi chân như “thở phào” nhẹ nhõm. Đây chính là điểm để phân biệt với bệnh xương khớp, vì đau khớp thì gác chân lên cũng chưa chắc đỡ.
Dấu hiệu thứ tám là da chân khô căng, sần sùi, và bắt đầu đổi màu. Đặc biệt vùng quanh cổ chân cứ xạm xịt, thâm đen lại như vết đồi mồi. Nhiều cô bác cứ tưởng do đi nắng, do tuổi già, bôi thuốc da liễu mãi không khỏi, ai ngờ là tĩnh mạch đang “lên tiếng” cầu cứu.
Và dấu hiệu thứ chín, cứ đến tối là chỉ muốn nằm, lười nhấc chân đi đâu. Bởi hễ đứng lên là chân nặng trĩu, bứt rứt, nên cơ thể tự nhiên chỉ muốn ngả lưng cho dễ chịu.
Cô bác ơi, “có bệnh thì vái tứ phương”, nhưng phải vái đúng thầy, đúng thuốc, đúng bệnh thì mới mau khỏi. Đừng để đến lúc chân loét, da đen, đi lại tập tễnh khó khăn rồi mới cuống cuồng đi chữa thì đã muộn màng. Nhiều cô bác cứ nghĩ “chắc do tuổi già thôi”, rồi chần chừ, lần lữa, đến khi giật mình thì bệnh đã trở nặng, chữa vừa tốn kém vừa lâu lành. Dược sĩ nhắc đi nhắc lại để cô bác hết sức lưu ý chớ chủ quan mà bỏ qua căn bệnh này.
Nếu cô bác thấy mình có nhiều dấu hiệu kể trên, đừng vội hoảng hốt, cũng đừng tự ý mua thuốc lung tung. Cô bác hãy đi siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới — tức là siêu âm mạch máu ở chân — để bác sĩ kiểm tra chính xác mình có suy giãn hay không, và đang ở mức độ mấy. Biết càng sớm thì khắc phục càng nhẹ nhàng, “cẩn tắc vô áy náy” cô bác ạ. Những dấu hiệu trên chỉ giúp mình nhận biết ban đầu tại nhà, chứ không thay thế được chẩn đoán của bác sĩ đâu nhé.
Vì sự thay đổi trong sức khỏe của cô bác,
~duocsilan
