Giấc ngủ
Mất ngủ kéo dài – Nguy cơ âm thầm hủy hoại não bộ và tim mạch
Th10
Mất ngủ tưởng chừ như là chuyện nhỏ, nhưng nếu để kéo dài, nó không chỉ làm cô bác, anh chị kiệt sức vì mệt mỏi, mà còn âm thầm gây hứng hoại não bộ, hệ tim mạch, nội tiết, sinh lý và cả tấm vóc bên ngoài.
Mất ngủ là gì? Khi nào cần điều trị?
1. Nhận diện tình trạng mất ngủ kéo dài
Nhiều cô bác thường nghĩ mất ngủ chỉ là chuyện thoáng qua. Ngủ không được một vài đêm rồi cũng ngủ lại được.
Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp lại từ 3 đến 5 lần mỗi tuần, ngủ ít hơn 5 tiếng mỗi đêm và cơ thể mệt mỏi kéo dài, thì không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu của mất ngủ bệnh lý. Nếu không điều chỉnh sớm, nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Mất ngủ không chỉ là khó đi vào giấc. Nó còn bao gồm ngủ không sâu, dễ tỉnh giữa đêm và khó ngủ lại. Đặc biệt, nếu hiện tượng này xảy ra thường xuyên chứ không phải 1–2 hôm ngắn hạn, thì đã là vấn đề cần quan tâm đúng mức.
2. Phân loại mất ngủ theo y học
Các chuyên gia chia mất ngủ thành hai nhóm chính. Sự phân loại dựa vào thời gian kéo dài và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
2.1. Mất ngủ cấp tính – thường gặp, dễ cải thiện
Đây là dạng mất ngủ ngắn hạn. Nó có thể xảy ra trong vài ngày hoặc vài tuần.
Nguyên nhân thường là do thay đổi tâm lý như căng thẳng, lo âu, chuyện buồn, hoặc sau một đợt bệnh như cảm cúm. Tình trạng này hay gặp ở người trẻ. Nếu tinh thần ổn định, nghỉ ngơi hợp lý thì có thể tự hồi phục mà không cần dùng thuốc.
2.2. Mất ngủ mãn tính – cần điều trị đúng cách
Khi mất ngủ kéo dài trên một tháng và làm suy giảm chất lượng sống, thì được xem là mất ngủ mãn tính.
Nguyên nhân có thể do lo âu kéo dài, rối loạn nội tiết (nhất là ở phụ nữ tiền mãn kinh), bệnh lý thần kinh, hội chứng chân không yên hoặc ngưng thở khi ngủ. Ngoài ra, các thói quen xấu như dùng điện thoại trước khi ngủ, uống cà phê vào buổi tối, hoặc thức khuya thường xuyên cũng là nguyên nhân phổ biến.
Dược sĩ sẽ tiếp tục chia sẻ chi tiết về các hậu quả nghiêm trọng của mất ngủ mãn tính trong phần tiếp theo.
👉Nếu cô bác thấy cơ thể có những biểu hiện bất thường, hãy tham khảo thêm bài viết 5 dấu hiệu cơ thể cảnh báo bạn bị rối loạn giấc ngủ mà không biết để hiểu rõ hơn.
https://duocsilan.com/roi-loan-giac-ngu-dau-hieu/
Mất ngủ gây ra hậu quả gì?
1. Suy giảm trí nhớ, kém tập trung do mất ngủ
Thưa cô bác, anh chị, mất ngủ không chỉ là thiếu giấc. Đây còn là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang rối loạn bên trong.
Nếu để kéo dài, mất ngủ sẽ gây nhiều hậu quả nghiêm trọng. Ở người trung niên và người lớn tuổi, mất ngủ khiến đầu óc mơ hồ, hay quên và kém tập trung.
Giấc ngủ không đủ sâu làm não bộ không kịp phục hồi. Điều này khiến khả năng ghi nhớ thông tin giảm sút, dễ lú lẫn và lẫn lộn, nhất là vào buổi sáng.
2. Mất ngủ gây tâm trạng thất thường và trầm cảm
Mất ngủ làm thay đổi hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh trong não. Cô bác sẽ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, buồn bã, dễ nóng giận và cáu gắt hơn bình thường.
Khi mất ngủ kéo dài, cảm xúc trở nên bất ổn. Về lâu dài, có thể dẫn tới trầm cảm nhẹ hoặc nặng.
3. Mất ngủ làm suy giảm sinh lý và rối loạn nội tiết
Giấc ngủ sâu là lúc cơ thể tạo ra hormone sinh lý và hormone tăng trưởng. Nếu thiếu ngủ, các chức năng này sẽ bị rối loạn.
Nam giới có thể giảm testosterone, giảm ham muốn. Nữ giới dễ bị rối loạn kinh nguyệt, nổi mụn, da xấu đi.
Cơ thể mệt mỏi kéo dài, khó giảm cân và dễ tăng mỡ bụng. Nhiều người mất ngủ thường cảm thấy không còn sức sống.
4. Mất ngủ làm tăng nguy cơ bệnh tim và huyết áp cao
Thiếu ngủ khiến cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng. Điều này làm kích thích thần kinh giao cảm, gây tăng nhịp tim và huyết áp.
Mất ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ cao huyết áp, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Người lớn tuổi là nhóm dễ bị tai biến nhất khi mất ngủ thường xuyên.
5. Mất ngủ ảnh hưởng đến da, tóc và vóc dáng
Cô bác nữ thường than phiền rằng mất ngủ khiến da xuống sắc, sạm màu và dễ xuất hiện nếp nhăn. Tóc cũng rụng nhiều và lâu phục hồi.
Dù ăn uống bình thường, cơ thể vẫn dễ tăng cân, đặc biệt là vùng bụng. Nguyên nhân là do mất ngủ làm rối loạn quá trình chuyển hóa bên trong.
Cách khắc phục mất ngủ tự nhiên và an toàn
1. Thiết lập lại thói quen ngủ hằng ngày
Thưa cô bác, anh chị, nếu đang gặp tình trạng mất ngủ, nhất là khi kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, thì điều đầu tiên là hãy bình tĩnh. Đừng quá lo lắng. Việc điều chỉnh lại nhịp sống từ từ sẽ giúp cơ thể dễ thích nghi hơn.
Cô bác nên tập ngủ và thức đúng giờ mỗi ngày. Kể cả thứ Bảy hay Chủ Nhật cũng nên giữ lịch trình ổn định. Không nên ngủ bù vào ban ngày vì điều này có thể khiến ban đêm khó ngủ hơn.
Trước giờ đi ngủ, nên hạn chế dùng điện thoại, máy tính hoặc xem tivi. Ít nhất là 30 phút đến 1 tiếng trước khi lên giường. Ánh sáng xanh từ màn hình sẽ làm giảm hormone melatonin, khiến khó ngủ hơn.
Phòng ngủ nên mát mẻ, yên tĩnh và ánh sáng dịu nhẹ. Nếu bị làm phiền bởi tiếng ồn, cô bác có thể đeo nút tai hoặc nghe nhạc nhẹ, tiếng suối chảy để thư giãn.
Ngoài ra, không nên dùng cà phê, trà đặc, rượu bia sau 4–5 giờ chiều. Hút thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ vì kích thích thần kinh. Buổi tối, cô bác nên ăn nhẹ. Tránh ăn quá no, nhất là các món dầu mỡ khó tiêu.
Những thay đổi đơn giản này, nếu được duy trì đều đặn, sẽ giúp cải thiện mất ngủ một cách tự nhiên và an toàn.
2. Tập luyện nhẹ giúp thư giãn thần kinh
Dược sĩ khuyên cô bác nên vận động nhẹ mỗi ngày để hỗ trợ giấc ngủ. Nên tránh tập luyện quá mạnh sau 7 giờ tối vì dễ kích thích thần kinh.
Thay vào đó, có thể đi bộ chậm sau bữa tối khoảng 15–30 phút. Tập vài động tác yoga, kéo giãn cơ thể nhẹ nhàng cũng rất tốt.
Trước khi ngủ, cô bác có thể thực hiện bài thở sâu hoặc thiền trong 5–10 phút. Ngoài ra, tắm nước ấm hoặc ngâm chân với gừng và muối giúp thư giãn gân cốt, dễ ngủ hơn. Những thói quen này đơn giản nhưng hỗ trợ hiệu quả trong việc cải thiện mất ngủ.
3. Dùng thảo dược hỗ trợ giấc ngủ
Nếu đã thay đổi lối sống mà vẫn khó ngủ, cô bác có thể dùng thêm thảo dược. Những loại này có tác dụng an thần nhẹ, giúp dễ ngủ tự nhiên.
Một số dược liệu thường dùng như cúc La Mã, cúc kim tiền giúp thư giãn tinh thần. Lạc tiên, vông nem hay tâm sen, long nhãn cũng hỗ trợ rất tốt cho người mất ngủ.
Có thể dùng dưới dạng trà, thuốc sắc hoặc viên uống tiện lợi. Tuy nhiên, nếu cô bác có bệnh nền như cao huyết áp, gan hay thận thì nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng lâu dài.
4. Bổ sung hoạt chất hỗ trợ giấc ngủ và tuần hoàn não
4.1. Melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ
Melatonin là hormone tự nhiên mà cơ thể tiết ra vào ban đêm. Nó giúp báo hiệu cho não rằng đã đến giờ đi ngủ.
Sau tuổi 40, lượng melatonin giảm dần. Điều này khiến cô bác dễ mất ngủ hơn.
Bổ sung melatonin liều thấp từ 1 đến 3mg trước khi ngủ khoảng 30 phút có thể giúp dễ ngủ hơn. Giấc ngủ cũng sâu hơn và ít bị tỉnh giấc giữa đêm.
Tuy nhiên, không nên dùng lâu dài. Nên dùng theo liệu trình và tránh lạm dụng để không gây buồn ngủ ban ngày.
4.2. Magie glycinate – khoáng chất thư giãn thần kinh
Magie là khoáng chất cần thiết giúp thư giãn cơ bắp và làm dịu hệ thần kinh. Nó rất phù hợp cho người hay hồi hộp, lo âu và khó ngủ.
Dạng magie glycinate được đánh giá là hấp thu tốt và êm dịu. Loại này cũng không gây rối loạn tiêu hóa như một số dạng magie khác.
Cô bác có thể dùng trước khi đi ngủ khoảng 1–2 giờ. Nhiều người cho biết sau khi uống magie, họ ngủ sâu hơn và sáng dậy tỉnh táo hơn.
4.3. Viên bổ não – hỗ trợ lưu thông máu và cải thiện trí nhớ
Ở người lớn tuổi, mất ngủ thường đi kèm với thiếu máu não và trí nhớ suy giảm. Nhiều người còn bị chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi ban ngày.
Lúc này, có thể bổ sung các viên uống hỗ trợ tuần hoàn não. Ví dụ như Ginkgo biloba giúp tăng lưu thông máu và giảm đau đầu, ù tai.
Nattokinase giúp giảm hình thành cục máu đông. Citicoline giúp tăng dẫn truyền thần kinh, hỗ trợ tập trung và giảm mệt mỏi.
Những sản phẩm này không phải là thuốc. Nhưng nếu dùng đều đặn, đúng liệu trình, chúng có thể hỗ trợ cải thiện giấc ngủ và chức năng não một cách an toàn.
Giấc ngủ – 1/3 cuộc đời không thể xem nhẹ
1. Ngủ là thời gian sống, không phải thời gian bỏ đi
Dạ thưa cô bác, anh chị, giấc ngủ chiếm gần 1/3 cuộc đời của chúng ta. Nếu sống 75 tuổi, thì khoảng 25 năm dành cho việc ngủ.
Ngủ không phải là thời gian lãng phí. Đó là lúc cơ thể âm thầm phục hồi và tái tạo.
Khi ngủ, não bộ loại bỏ độc tố. Hệ miễn dịch tạo ra tế bào mới.
Tim và huyết áp được điều hòa. Hormone nội tiết và sinh lý cũng được cân bằng.
Các cơ quan như da, tóc, gan, xương đều được tái tạo trong lúc ngủ. Một giấc ngủ ngon là liều thuốc miễn phí mà cơ thể tự tạo ra mỗi ngày.
Miễn là mình cho nó điều kiện để nghỉ ngơi đúng cách.
2. Mất ngủ kéo dài đang âm thầm hủy hoại sức khỏe
Khi mất ngủ liên tục, cơ thể không có đủ thời gian để tự sửa chữa. Dần dần, nhiều vấn đề sẽ xuất hiện.
Người mất ngủ thường mệt mỏi kéo dài. Trí nhớ giảm. Tâm trạng dễ cáu gắt, lo âu.
Nếu kéo dài, có thể rối loạn nội tiết, giảm sinh lý. Thậm chí tăng nguy cơ cao huyết áp, tim mạch và đột quỵ.
Nhiều người chỉ phát hiện mình bị suy nhược thần kinh hoặc đang bước vào giai đoạn tiền trầm cảm sau nhiều tháng mất ngủ.
Vì vậy, giấc ngủ không chỉ là nghỉ ngơi mà còn là nền tảng để sống khỏe, sống lâu và sống có chất lượng.
Tổng kết và lời khuyên cho người mất ngủ
Qua bài chia sẻ hôm nay, dược sĩ mong rằng cô bác đã hiểu rõ hơn về tình trạng mất ngủ và những ảnh hưởng nguy hiểm nếu để kéo dài.
Điều quan trọng hơn là cô bác đã biết cách cải thiện giấc ngủ tại nhà. Các phương pháp đều tự nhiên, an toàn và dễ áp dụng.
Giấc ngủ không chỉ là thói quen mỗi tối. Nó là một phần thiết yếu của sức khỏe, giống như bữa ăn hay huyết áp hằng ngày.
Chỉ cần một vài thay đổi nhỏ là đã có thể tạo khác biệt. Ví dụ như ngủ đúng giờ, tắt điện thoại sớm, uống một ly nước ấm hoặc hít thở sâu trước khi đi ngủ.
Mất ngủ là vấn đề phổ biến, nhưng mỗi người lại có nguyên nhân khác nhau. Có người do stress, có người do nội tiết, có người do thuốc đang dùng.
Vì vậy, cô bác cần tư vấn kỹ hơn có thể nhắn Zalo dược sĩ theo số 0988.947.188 để được tư vấn thêm.
Nguồn tham khảo: https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-apnea
