mỡ máu cao
Chỉ Số Mỡ Máu Triglyceride Bao Nhiêu Là Cao, Bao Nhiêu Là Nguy Hiểm?
Th4
Chỉ số mỡ máu cao, đặc biệt là triglyceride, thường không gây biểu hiện rõ ràng nhưng lại âm thầm làm tổn thương mạch máu, dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, đột quỵ, gan nhiễm mỡ hay viêm tụy cấp. Vậy hiểu đúng về chỉ số này sẽ giúp cô bác kiểm soát sức khỏe tốt hơn ngay từ sớm.
Vì sao cần hiểu rõ chỉ số triglyceride?
Trong các xét nghiệm sức khỏe tổng quát, rất nhiều người sẽ thấy trong bảng kết quả có chỉ số Triglyceride. Tuy nhiên phần lớn mọi người lại chưa hiểu rõ:
* Triglyceride là gì?
* Bao nhiêu là cao?
* Bao nhiêu là bắt đầu nguy hiểm?
* Nếu triglyceride cao thì có thể gây ra những bệnh gì?
Một điều rất phổ biến là nhiều người đi xét nghiệm thấy triglyceride cao nhưng vì không thấy triệu chứng gì nên chủ quan.
Đây chính là điều đáng lo nhất.
Triglyceride cao thường không gây triệu chứng rõ ràng, nên nhiều người vẫn:
* Ăn uống bình thường
* Sinh hoạt bình thường
* Không thấy đau hay mệt
Nhưng bên trong cơ thể, mỡ trong máu đã tăng cao và âm thầm gây tổn thương mạch máu.
Chính vì vậy triglyceride được xem là một yếu tố nguy cơ thầm lặng của nhiều bệnh nguy hiểm như: bệnh tim mạch, đột quỵ, gan nhiễm mỡ, rối loạn chuyển hóa , viêm tụy cấp…
—> Cần kiểm soát chỉ số triglyceride ngay từ sớm.
Triglyceride là gì?
Triglyceride là một dạng chất béo có trong máu.
Mỗi khi chúng ta ăn uống , ví dụ như ăn cơm, ăn bánh, ăn đồ ngọt hay uống nước ngọt… thì cơ thể sẽ hấp thu năng lượng từ các thực phẩm đó.
Nếu năng lượng không được cơ thể sử dụng hết, thì cơ thể sẽ chuyển phần dư thành triglyceride và dự trữ lại trong mô mỡ.
Nó giống như mình dư tiền thì mình để dành vào tài khoản tiết kiệm, phòng khi cần thì rút ra dùng.
Thì Cơ thể mình cũng tương tự như vậy – khi dư năng lượng thì nó chuyển phần dư thành triglyceride và dự trữ vào mô mỡ và lúc thiếu thì nó sẽ “rút” triglyceride từ mô mỡ ra để dùng.
Cho nên triglyceride bản thân nó không phải là xấu.
Cơ thể chúng ta vẫn cần triglyceride để sống và hoạt động.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Khi triglyceride tăng quá nhiều trong máu, mà cơ thể không tiêu thụ hết, thì nó bắt đầu gây ra những rắc rối cho hệ tim mạch và chuyển hóa.
Vì sao triglyceride tăng cao?
Có nhiều nguyên nhân làm triglyceride tăng cao, nhưng đa số liên quan đến lối sống và thói quen sinh hoạt.
1. Ăn uống dư thừa năng lượng
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
Mình ăn nhiều đồ giàu tinh bột, đường và mỡ – mà lại không vận động để tiêu hao – thì cơ thể sẽ “chuyển số dư” đó thành triglyceride.
Cụ thể:
• Ăn nhiều cơm trắng, bún, mì, bánh mì trắng.
• Thích ăn bánh ngọt, chè, sữa đặc, nước ngọt, trà sữa.
• Uống nhiều rượu bia, đặc biệt là rượu – đây là thứ kích hoạt gan sản xuất triglyceride nhiều hơn.
• Dùng nhiều thực phẩm chiên rán, mỡ động vật.
—> Ăn mỗi ngày một chút, không thấy ngay. Nhưng sau vài tháng – vài năm, triglyceride âm thầm tăng lên lúc nào không biết.
2. Ít vận động – thừa cân – béo bụng
Mình ăn vào thì tạo năng lượng.
Nhưng nếu ăn nhiều mà không vận động, thì năng lượng dư thừa đó không được đốt cháy – cơ thể sẽ chuyển thành triglyceride và tích tụ lại.
Đặc biệt những người thừa cân, có mỡ bụng nhiều thì nguy cơ rối loạn mỡ máu càng cao.
Mỡ bụng không chỉ là mỡ dưới da, mà còn là mỡ nội tạng bám quanh gan, tụy và ruột….làm rối loạn chức năng chuyển hóa của các cơ quan này.
Và khi chuyển hóa bị rối loạn, thì:
• Cơ thể sản xuất nhiều triglyceride hơn.
• Triglyceride trong máu không được dọn dẹp kịp.
—> Kết quả: chỉ số triglyceride tăng lên mà không hề có triệu chứng
3. Một số bệnh lý nền
Ngoài ăn uống và lối sống, thì một số bệnh trong cơ thể cũng khiến chỉ số triglyceride tăng cao, cụ thể:
+ Tiểu đường type 2:
• Khi đường huyết cao kéo dài, insulin trong cơ thể không hoạt động hiệu quả.
• Mà insulin chính là “chìa khóa” để chuyển hóa mỡ trong máu.
• Khi thiếu insulin, triglyceride không được xử lý → tích tụ trong máu.
+ Suy giáp:
• Tuyến giáp giúp điều hòa tốc độ chuyển hóa – giống như “cục máy phát” trong cơ thể.
• Khi tuyến giáp hoạt động yếu, quá trình đốt cháy chất béo chậm lại → mỡ, trong đó có triglyceride, tích tụ nhiều hơn.
+ Hội chứng chuyển hóa:
Đây là tình trạng rối loạn toàn diện trong chuyển hóa năng lượng, gồm ít nhất 3 trong các yếu tố sau:
• Béo bụng (vòng eo lớn).
• Tăng triglyceride.
• Giảm HDL (mỡ tốt).
• Tăng huyết áp.
• Đường huyết cao.
Những người có hội chứng chuyển hóa thường có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và tiểu đường cao gấp nhiều lần người bình thường.
👉 Nói dễ hiểu: khi cơ thể đã “có vấn đề” về đường huyết, tuyến giáp hay chuyển hóa – thì triglyceride sẽ bị ảnh hưởng theo, và tăng lên âm thầm nếu không được theo dõi thường xuyên.
4. Yếu tố di truyền
Có những người ăn uống rất bình thường nhưng xét nghiệm ra vẫn triglyceride cao – đó là do rối loạn lipid máu di truyền.
Trường hợp này thì cần xét nghiệm định kỳ và có thể phải dùng thuốc theo bác sĩ chỉ định.
TRIGLYCERIDE BAO NHIÊU LÀ CAO?BAO NHIÊU LÀ NGUY HIỂM?
Khi cô bác đi xét nghiệm mỡ máu, trên kết quả thường ghi chỉ số triglyceride tính bằng mmol trên lít (mmol/L).
* Nếu chỉ số dưới 1.7 mmol/L – đây là mức bình thường, không đáng lo. Mình có thể yên tâm.
* Từ 1.7 đến dưới 2.3 mmol/L – gọi là tăng nhẹ. Giai đoạn này, mình chưa thấy triệu chứng gì cả, nhưng đã có nguy cơ rồi. Nếu mình ăn uống không kiểm soát thì chỉ số này sẽ tăng rất nhanh.
* Từ 2.3 đến 5.6 mmol/L – đây là mức cao rõ rệt. Lúc này, triglyceride đã ảnh hưởng đến mạch máu và chuyển hóa trong cơ thể. Nếu có kèm theo các bệnh nền như tiểu đường, huyết áp thì càng nguy hiểm hơn.
* Trên 5.6 mmol/L – là mức rất cao, và có thể gây biến chứng viêm tụy cấp, một tình trạng cấp cứu, đau bụng dữ dội, buồn nôn, có thể phải nhập viện gấp.
TRIGLYCERIDE CAO CÓ NGUY HIỂM KHÔNG? NGUY HIỂM Ở ĐIỂM NÀO?
1. Nguy cơ gây viêm tuỵ cấp – biến chứng cấp cứu cực kỳ nguy hiểm
Triglyceride mà cao quá trên 5.6 mmol/L, đặc biệt là trên 10 mmol/L, sẽ làm máu trở nên đặc lại, giống như có nhiều dầu mỡ nổi lên. Lúc này mạch máu nuôi tụy bị tắc nghẽn, tụy bị tổn thương → gây ra viêm tụy cấp.
Viêm tụy cấp có thể khiến người bệnh:
• Đau bụng dữ dội vùng trên rốn hoặc bên trái, đau lan ra sau lưng.
• Buồn nôn, ói mửa, sốt nhẹ, mệt rã rời.
• Trường hợp nặng có thể tụt huyết áp, nhiễm trùng, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
—> Đây không còn là “bệnh mỡ máu” đơn thuần nữa – mà là biến chứng cấp cứu thật sự. Nếu không phát hiện và xử lý kịp, rất nguy hiểm.
2. Làm tổn thương mạch máu, tăng nguy cơ bệnh TIM MẠCH – ĐỘT QUỴ
Triglyceride cao lâu ngày sẽ bám vào thành mạch máu, gây ra hiện tượng gọi là xơ vữa động mạch – tức là mạch máu bị hẹp lại, cứng lại.
Khi mạch máu bị hẹp thì:
• Tim phải co bóp mạnh hơn, lâu dần gây suy tim, nhồi máu cơ tim.
• Mạch máu não nếu bị tắc, vỡ ra → có thể gây tai biến, đột quỵ.
Nhiều trường hợp đột quỵ xảy ra khi người bệnh còn rất trẻ chỉ vì không kiểm tra và kiểm soát mỡ máu sớm.
Có thể cô bác vẫn đi làm khỏe, không mệt gì, mà bên trong mạch máu đã bị tổn thương từ lâu rồi.
3. Gây gan nhiễm mỡ, rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ tiểu đường
Triglyceride cao thường đi kèm với lượng mỡ tích tụ trong gan, làm gan nhiễm mỡ không do rượu.
Khi đó, gan không lọc được chất béo như trước nữa → gây mệt mỏi, nặng bụng, men gan tăng.
Cùng lúc đó, triglyceride cao còn làm suy yếu hoạt động của insulin – chất giúp kiểm soát đường trong máu.
Dẫn đến tình trạng gọi là kháng insulin → nếu kéo dài sẽ chuyển thành tiểu đường type 2.
Có rất nhiều người bị tiểu đường mà không biết, khi đi khám phát hiện ra thì đồng thời triglyceride cũng tăng rất cao.
📌 Tóm lại:
Triglyceride cao không chỉ là con số trên giấy xét nghiệm – mà là dấu hiệu cảnh báo những nguy cơ cực kỳ nghiêm trọng như:
• Viêm tụy cấp –> cấp cứu.
• Nhồi máu cơ tim ,đột quỵ.
• Gan nhiễm mỡ , tiểu đường.
Và điều đáng lo là nó không gây triệu chứng gì ban đầu – nên ai chủ quan thì dễ để muộn, dễ gặp biến chứng.
MỘT SỐ CÂU HỎI ĐÁP
Câu 1 : Triglyceride 1,9 có cần dùng thuốc hạ mỡ máu chưa?
—> Dạ, Nếu chỉ số triglyceride chỉ tăng nhẹ (khoảng 1.7–2.2 mmol/L), thì chưa cần dùng thuốc ngay.
Nên ưu tiên thay đổi lối sống trước.
+ Ăn uống lành mạnh (giảm tinh bột, đồ ngọt, rượu bia. Tăng chất xơ , cá biển, các loại hạt…)
+ Vận động đều 30 phút/ngày
+ Có thể bổ sung thêm omega 3 nghiên cứu cho thấy cũng giúp hạ triglyceride tại nhà.
Thực hiện liên tục khoảng 3 tháng kiểm tra lại, chỉ số thường giảm tốt rồi. Còn thuốc tây thì chỉ dùng khi chỉ số cao rõ rệt hoặc có bệnh nền đi kèm.
Câu 2: 58 tuổi, LDL 2.4 . Triglyceride 1.3 . glucose 5.1 có ổn không ds?
—> Dạ, Chỉ số rất đẹp, không sao ạ.
Câu 3: Bị cao huyết áp có nên ăn chuối không?
—> Dạ nên ăn ạ, vì chuối chứa kali tự nhiên, có lợi cho người huyết áp cao vì giúp đào thải bớt natri (muối) ra khỏi cơ thể.
Tuy nhiên, ăn 1–2 quả chuối chín/ngày là vừa đủ. Không nên ăn quá nhiều, đặc biệt là người bị suy thận, tiểu đường thì cần kiểm soát lượng chuối vì chuối chín cũng chứa lượng đường cao.
Ưu tiên ăn những quả chuối chín tự nhiên mới ngả qua màu vàng, tránh chuối chín quá bắt đầu có đốm nâu vì lượng đường cao dễ tăng đường huyết tăng viêm trong lòng mạch nếu ăn quá nhiều.
Câu 4: Cô 59 tuổi bị khó vào giấc , nằm trằn trọc mãi mấy tiếng vẫn chưa ngủ được. Uống magie được không?
—> Dạ được, magie sẽ giúp thư giãn thần kinh giúp cô dễ vào giấc hơn, ngủ cũng ít mơ miên man hơn.
Thường magie bisglycinate sẽ hỗ trợ tốt cho giấc ngủ. Cô có thể uống vào sau bữa ăn tối hoặc trước khi đi ngủ 1 tiếng để tốt nhất cho giấc ngủ.
Câu 5: Sáng cô hay ăn sáng 1 bát cháo yến mạch và 1 quả trứng luộc có tốt không?
—> Dạ, đây là bữa sáng khá tốt và cân đối, đặc biệt với người trung niên hoặc người có mỡ máu.
Yến mạch chứa nhiều chất xơ hòa tan (beta-glucan) giúp giảm hấp thu cholesterol xấu và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Trứng luộc cung cấp protein tốt giúp no lâu và ổn định năng lượng buổi sáng.
Cô có thể duy trì bữa sáng này. Tuy nhiên nên lưu ý: Nếu mỡ máu cao thì trứng nên ăn khoảng 2- 3 quả/tuần, không nhất thiết ngày nào cũng ăn.
Câu 6: Ds cho hỏi nếu tôi bị cả bệnh mỡ máu , cả men gan cao thì dùng omega 3 có giảm được không?
—> Dạ bác dùng được, nhưng nên ưu tiên chọn omega-3 từ nhuyễn thể vì hấp thu tốt hơn, giảm cả mỡ máu và mỡ gan, gỉam viêm tốt.
Có men gan cao thì có thể kết hợp thêm silymarin từ cây kế sữa hoặc tốt hơn nữa thì glutathione hỗ trợ giảm men gan, bảo vệ tế bào gan, giúp gan thải độc tốt tốt.
Câu 7: Cho mình hỏi những thói quen nào làm tăng mỡ nội tạng vậy?
—> Dạ, thường thì mỡ nội tạng là loại mỡ tích tụ sâu bên trong ổ bụng, bao quanh gan, tụy và ruột.
Loại mỡ này nguy hiểm hơn mỡ dưới da vì liên quan nhiều đến tiểu đường, mỡ máu, gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch.
Có một số thói quen rất dễ làm tăng mỡ nội tạng bao gồm chủ yếu là ăn nhiều tinh bột nhanh (cơm trắng, bánh mì trắng, bún , phở…) và đồ ngọt.
Bên cạnh đó thì thói quen ngồi nhiều, ít đi lại khiến cơ thể tiêu hao năng lượng kém, mỡ dễ tích tụ quanh bụng và nội tạng.
Ngoài ra thì uống nhiều rượu bia, ngủ muộn, ngủ không đủ giấc, căng thẳng kéo dài … cũng có thể ảnh hưởng.
Câu 8: Chú 56 tuổi có mỡ máu cao, bị xơ vữa động mạch cảnh 42 % thì có nguy hiểm không?
—> Dạ, mức 42% là xơ vữa mức độ trung bình, chưa phải tắc nặng nhưng cần theo dõi và kiểm soát chặt.
Xơ vữa động mạch cảnh có thể làm dòng máu lên não giảm và tăng nguy cơ đột quỵ hoặc thiếu máu não nếu mảng xơ vữa tiến triển.
Vì vậy điều quan trọng là ngăn không cho mảng xơ vữa tăng thêm.
Chú nên uống thuốc hạ mỡ máu và thuốc theo đơn đầy đủ. Kiểm soát LDL cholesterol ở mức thấp, có thể bổ sung omega 3 cũng hỗ trợ giảm thêm mỡ máu và giảm viêm mạch máu —> hạn chế mảng xơ vữa tiến triển.
Khi ăn thì giảm mỡ động vật, đồ chiên rán. Tăng cá, rau xanh, chất xơ.
Đi bộ hoặc vận động 30 phút mỗi ngày và tái khám, siêu âm động mạch cảnh 6–12 tháng/lần để theo dõi xem mảng xơ vữa có lớn thêm hay không để có biện pháp phù hợp.
❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!
Mời các cô bác xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây:
Cô bác nào muốn kiểm soát các chỉ số tốt hơn mà chưa biết bắt đầu từ đâu hoặc cô bác đang có các vấn đề nào khác về sức khoẻ cần tư vấn cụ thể theo từng trường hợp thì có thể nhắn rõ tình trạng hiện tại qua zalo cho ds Lan nhé!
Zalo Ds.Lan : 0981.741.388
Ngoài ra dược sĩ đã chuẩn bị “Sổ tay mỡ máu” miễn phí dành tặng cô bác. Cuốn sổ này giúp hiểu rõ về cholesterol, cách đọc chỉ số, cách ăn uống và tập luyện tại nhà. Cô bác có thể nhận tại đây:
https://duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog
