Triglyceride Cao Nguy Hiểm Như Thế Nào? Bạn Đã Biết Hết

Triglyceride cao thường không gây triệu chứng rõ ràng nhưng có liên quan đến nguy cơ tim mạch; khi tăng rất cao còn làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Vì sao cô bác đã kiêng thịt mỡ, ăn nhiều rau, thậm chí ăn chay mà chỉ số này vẫn tăng? Con mời cô bác cùng hiểu đúng nguyên nhân, các mốc xét nghiệm và cách xử trí phù hợp.

Đã bao giờ cô bác đi lấy máu xét nghiệm và tò mò không biết máu của mình sau khi đưa vào phòng xét nghiệm sẽ trông như thế nào chưa ạ?

Thông thường, sau khi máu được xử lý và ly tâm, lớp huyết thanh tách ra sẽ có màu vàng nhạt, trong suốt.

Nhưng cô bác có biết không? Ở một số người có chỉ số Triglyceride tăng rất cao, lớp huyết thanh ấy lại có thể trở nên đục trắng, trông giống như một ly sữa!

Tại sao lại có hiện tượng kỳ lạ như vậy?

Đó là do trong máu có quá nhiều các hạt lipoprotein giàu Triglyceride, khiến huyết thanh trở nên đục.

Và điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở màu sắc của ống máu, mà còn ở những nguy cơ sức khỏe đang âm thầm xuất hiện bên trong cơ thể.

Cô bác ạ! Nhiều người vẫn thường chủ quan nghĩ rằng: “Ôi dào, mỡ máu thì ai có tuổi mà chẳng bị! Có thấy đau đớn gì đâu mà phải lo!”
Nhưng cô bác biết không?

Khi Triglyceride tăng quá cao, đặc biệt ở mức rất cao thì nó có thể châm ngòi cho một cơn viêm tụy cấp phải cấp cứu chỉ sau một bữa cỗ, hoặc gây ra cơn đột quỵ ngay giữa đêm khi cô bác đang ngủ say.

Và điều đáng nói là Triglyceride cao thường không gây ra triệu chứng rõ ràng. Có những cô bác vẫn ăn ngon, ngủ được, sinh hoạt bình thường mà không hề biết chỉ số mỡ máu của mình đang tăng cao.

Và còn một điều khiến rất nhiều cô bác bất ngờ!

Tại sao có những người ăn uống rất thanh đạm, ít ăn thịt mỡ, thậm chí ăn rất nhiều rau xanh mà chỉ số Triglyceride vẫn cứ tăng?

Phải chăng nguyên nhân không chỉ nằm ở những món ăn nhiều dầu mỡ như chúng ta vẫn nghĩ?

Đây chính là điều mà con muốn cùng cô bác tìm hiểu trong bài chia sẻ hôm nay!

Con sẽ thực hiện chuỗi 6 bài chuyên sâu về Triglyceride – một chỉ số mỡ máu mà rất nhiều cô bác đang hiểu chưa đúng.

Và trong bài chia sẻ đầu tiên này, con sẽ giúp cô bác giải đáp hai câu hỏi quan trọng:

Thứ nhất: Triglyceride cao thực sự nguy hiểm đến mức nào?

Thứ hai: Vì sao đã ăn ít chất béo, ăn nhiều rau,thậm chí ăn chay rồi mà Triglyceride vẫn tăng cao?

Cô bác hãy đọc hết bài chia sẻ này nhé, bởi hiểu đúng nguyên nhân và sự nguy hiểm của nó chính là bước đầu tiên để chúng ta biết cách kiểm soát chỉ số mỡ máu của mình và không chủ quan với chỉ số này nữa.

PHẦN 1: TRIGLYCERIDE THỰC CHẤT LÀ GÌ VÀ LÀM NHIỆM VỤ GÌ TRONG CƠ THỂ?

Cô bác ơi! Muốn biết vì sao Triglyceride tăng cao và làm thế nào để kiểm soát được nó, trước tiên chúng ta phải hiểu Triglyceride thực chất là gì và nó làm nhiệm vụ gì trong cơ thể?

Con biết có rất nhiều cô bác mỗi lần cầm tờ xét nghiệm mỡ máu trên tay là lại thấy hoa hết cả mắt.

Nào là Cholesterol toàn phần, LDL, HDL, rồi đến Triglyceride…Toàn những cái tên khó nhớ. Nhiều khi bác sĩ bảo mỡ máu cao, nhưng cao loại nào, nguy hiểm ra sao thì cô bác lại chưa hiểu rõ.

Trong máu của chúng ta có hai loại chất béo rất quan trọng, đó là Cholesterol và Triglyceride.

Cô bác cứ tưởng tượng thế này!

Cơ thể mình giống như một ngôi nhà đang được xây dựng và vận hành mỗi ngày.

Thứ nhất là Cholesterol.

Cholesterol giống như những loại vật liệu quan trọng dùng để xây dựng và duy trì ngôi nhà ấy.

Cơ thể cần Cholesterol để tạo nên màng tế bào, sản xuất một số hormone và tổng hợp những chất cần thiết khác cho cơ thể.

Nghĩa là Cholesterol không phải lúc nào cũng xấu. Cơ thể chúng ta bắt buộc phải có nó để hoạt động bình thường. Không có cholesterol thì cũng không được.

Cô bác có thể đọc thêm bài viết [LDL Cholesterol Là Gì, HDL-C Là Gì? Chỉ Số Nào Cao Mới Đáng Lo?] để hiểu rõ từng chỉ số và tránh nhầm lẫn khi đọc kết quả.

https://duocsilan.com/cholesterol-la-gi-ldl-hdl-non-hdl/

Còn Triglyceride thì sao?

Triglyceride lại giống như KHO DỰ TRỮ NĂNG LƯỢNG, hay cô bác cứ hiểu đơn giản là một cái KHO LƯƠNG THỰC của cơ thể.

Tại sao con lại ví như vậy? Bởi vì hàng ngày, cô bác ăn cơm, bún, phở, xôi, bánh mì, thịt, cá… Những thực phẩm ấy cung cấp năng lượng để cơ thể hoạt động.

Năng lượng đó được dùng cho tim đập, phổi hô hấp, não bộ làm việc và cả những hoạt động như đi bộ, làm vườn, quét nhà hay tập thể dục…

Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta thường xuyên ăn vào nhiều năng lượng hơn mức cơ thể cần sử dụng?

Con lấy ví dụ nhé!

Buổi sáng cô bác ăn một bát phở to đùng.
Buổi trưa nhiều cô bác vẫn ăn 2-3 bát cơm.
Buổi chiều lại ăn vặt thêm bánh ngọt, trái cây ngọt hoặc uống nước ép trái ngọt.
Đến tối, cô bác ăn thêm 2 bát cơm đầy. Sau đó lại ngồi xem tivi suốt mấy tiếng đồng hồ, ít vận động.

Nếu thói quen ít vận động này kéo dài và tổng năng lượng cô bác ăn, nạp vào cơ thể thường xuyên vượt quá nhu cầu cơ thể cần thì cơ thể sẽ có xu hướng tích lũy , dự trữ phần năng lượng dư thừa đó.

Và lúc này, nhà máy gan của chúng ta bắt đầu tham gia vào quá trình chuyển hóa!

Cô bác hình dung gan giống như một nhà máy chế biến và đóng gói năng lượng.

Khi chúng ta ăn quá nhiều đường, tinh bột và ăn dư thừa năng lượng thì gan có thể chuyển hóa một phần nguyên liệu dư thừa ấy thành chất béo, trong đó có mỡ Triglyceride.

Gan sẽ đóng gói Triglyceride vào những hạt vận chuyển đặc biệt, rồi đưa Triglyceride vào máu để phân phối đến các mô trong cơ thể. Ngoài ra, Triglyceride còn đến từ chất béo trong thực phẩm được hấp thu qua đường ruột.

Một phần Triglyceride được đưa đến các cơ để sử dụng làm năng lượng cho chúng ta hoạt động. Phần chưa cần dùng, dư thừa thì sẽ được tích trữ trong các tế bào mỡ ở bụng, mông, đùi và nhiều vị trí khác nữa.

Đấy! Cô bác thấy không ạ? Triglyceride vốn dĩ không phải là chất độc hại gì cả. Nó chính là một hình thức dự trữ năng lượng rất cần thiết của cơ thể chúng ta!

Khi dư năng lượng thì dự trữ lại, khi cần năng lượng thì cơ thể sẽ lấy ra để dùng. Chẳng hạn lúc vận động cần năng lượng hoặc giữa các bữa ăn, cơ thể có thể huy động nguồn dự trữ này ra để sử dụng.

Vậy vấn đề nằm ở đâu ạ?

Vấn đề là khi cơ thể thường xuyên nạp vào quá nhiều năng lượng nhưng lại sử dụng, tiêu hao quá ít, lượng Triglyceride được tạo ra và đưa vào máu có thể tăng vọt lên, khiến chỉ số Triglyceride trong máu tăng cao.

Điều này có thể liên quan đến việc ăn dư thừa năng lượng, ăn nhiều đường và tinh bột tinh chế, uống nhiều rượu bia, ít vận động hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa. Ngoài ra, yếu tố di truyền và một số loại thuốc cũng có thể làm Triglyceride tăng cao.

Ở những trường hợp Triglyceride tăng rất cao, huyết thanh sau khi ly tâm thậm chí có thể trở nên đục trắng như sữa, giống hình ảnh mà con đã kể với cô bác ở đầu bài chia sẻ.

Tóm lại phần này cô bác nhớ giúp con: Triglyceride là một loại mỡ trong máu thường gọi là mỡ trung tính, có nhiệm vụ dự trữ và cung cấp năng lượng rất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, khi Triglyceride trong máu tăng cao quá mức, nó có thể gây hại cho sức khỏe. Vì vậy cô bác cần kiểm soát triglyceride đừng để nó bị tăng cao quá.

Cô bác hãy nhớ lại xem lần khám sức khỏe gần đây nhất, chỉ số Triglyceride của mình là bao nhiêu? Cô bác có còn nhớ không ạ? Bác nào nhớ hãy bình luận xuống dưới bài chia sẻ này cho con biết nhé.

Cô bác lưu ý! Với xét nghiệm lúc đói, Triglyceride từ khoảng 1,7 mmol/L trở lên thường được xem là đã tăng so với mức mong muốn. Tuy nhiên, chỉ số tăng nhẹ hay tăng nhiều, có đáng lo ngại đến mức nào thì còn cần xem giá trị cụ thể và tình trạng sức khỏe của từng người.

Lát nữa con sẽ phân tích kỹ để cô bác hiểu những con số trên tờ xét nghiệm đang nói lên điều gì.

Nhưng trước hết, con muốn giải mã một “nỗi oan ” mà rất nhiều cô bác đang mắc phải. Đó là: Vì sao có người ăn rất ít thịt mỡ, không ăn đồ chiên rán, ngày nào cũng ăn rau xanh mà Triglyceride vẫn tăng cao?

Phải chăng chúng ta đang hiểu sai về thủ phạm khiến Triglyceride tăng?

Cô bác cùng nghe con phân tích ngay sau đây nhé!

PHẦN 2: NỖI OAN ỨC – VÌ SAO ĂN CHAY, KIÊNG MỠ MÀ TRIGLYCERIDE VẪN CAO VÚT?

Có cô chia sẻ rằng: “Cô đã ăn kiêng khem, cô hãi thịt mỡ nên không bao giờ động đũa, nhà cô chỉ ăn thịt nạc. Rau cũng chỉ luộc với nấu canh suông. Ăn uống rất thanh đạm nhưng sao Triglyceride vẫn tận 4,1 mmol/L?”

Có cô thì thắc mắc rằng: “Cô ăn chay đã 3 năm nay, hầu như không động tới thịt cá nhưng đi khám Triglyceride vẫn cao, không biết là do nguyên nhân gì?”

Thưa cô bác, đây là một trong những hiểu lầm rất phổ biến của người Việt chúng ta! Hầu hết mọi người đều đinh ninh rằng: Ăn mỡ thì mới bị mỡ máu.

Sự thật là, mỡ lợn hay những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng Cholesterol xấu LDL, đồng thời cũng có thể ảnh hưởng đến Triglyceride.

Nhưng cô bác có biết không? Một trong những thủ phạm quan trọng khiến Triglyceride tăng cao lại chính là thứ mà ngày nào cô bác cũng ăn, thậm chí ăn rất nhiều: Đó chính là TINH BỘT TINH CHẾ và ĐƯỜNG.

Cô bác hãy nhớ kỹ cho con cơ chế này ạ:

Khi cô bác ăn một bát cơm trắng, một bát bún, phở hay ăn một miếng bánh chưng… tinh bột trong những thực phẩm này sẽ được tiêu hóa thành đường Glucose rồi hấp thu vào máu.

Đặc biệt, nếu cô bác ăn nhiều tinh bột tinh chế, ít chất xơ thì lượng đường trong máu có thể tăng lên rất nhanh. Lúc này, tuyến tụy sẽ tiết ra Insulin để giúp đưa đường từ máu vào các tế bào sử dụng làm năng lượng hoặc dự trữ.

Nhưng nếu cô bác ăn quá nhiều, trong khi cơ thể sử dụng không hết, lại ít vận động thì lúc này, khi cơ thể thường xuyên dư thừa năng lượng, một phần lượng đường dư thừa có thể được gan chuyển hóa thành chất béo, thành mỡ dự trữ.

Gan nói: “Trời ơi, nhiều đường quá, phải chuyển hóa bớt thành mỡ đem cất đi thôi!”

Và thế là Gan có thể chuyển hóa một phần lượng đường dư thừa thành mỡ Triglyceride, rồi đóng gói đưa vào máu để vận chuyển đến các mô trong cơ thể!

Đặc biệt, con muốn nhấn mạnh thêm một loại đường mà nếu tiêu thụ quá nhiều cũng có thể góp phần làm tăng Triglyceride, đó là đường Fructose.

Loại đường này rất hay có trong hoa quả ngọt, trong đường ăn thông thường và trong nước ngọt…

Nhiều bác gái nhà mình có thói quen: Ăn tối xong lúc 7 giờ, dọn dẹp rửa bát xong xuôi, 8 giờ ra phòng khách xem phim, xem thời sự. Lúc này lấy một đĩa nhãn, vài quả chôm chôm, hay gọt quả xoài chín, quả dưa hấu ra ăn cho “mát ruột”.

Cô bác nghĩ là hoa quả thì bổ, chứa nhiều vitamin, nên ăn bao nhiêu cũng được.

Nhưng thưa cô bác, đường Fructose trong hoa quả ngọt cô bác ăn , khi đi vào cơ thể nó được chuyển hóa chủ yếu ở ruột và gan. Khác với đường Glucose, đường Fructose không trực tiếp kích thích tuyến tụy tiết Insulin mạnh.

Khi cô bác thường xuyên tiêu thụ quá nhiều đường Fructose, đặc biệt từ hoa quả ngọt, nước ngọt, nước ép và các thực phẩm có thêm đường, gan có thể tăng tổng hợp mỡ Triglyceride lên, góp phần làm chỉ số này tăng cao.

Tuy nhiên, cô bác nhớ giúp con: Hoa quả nguyên quả vẫn rất tốt cho sức khỏe vì cung cấp vitamin, chất xơ và nhiều dưỡng chất cần thiết. Điều quan trọng là cô bác cần ăn với lượng vừa phải, phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Ví dụ, mỗi lần cô bác có thể ăn một phần trái cây cỡ khoảng một nắm tay, ngày khoảng 1–2 phần mỗi ngày thì cũng không sao cả.

Cô bác nên ưu tiên ăn nguyên quả hạn chế nước ép trái cây ngọt, nước ngọt và các loại đồ uống có thêm nhiều đường, vì đây là những nguồn đường rất dễ khiến chúng ta tiêu thụ đường quá mức mà không nhận ra.

Chưa hết ạ, với những cô bác có thói quen uống RƯỢU BIA, đây cũng là một yếu tố quan trọng có thể khiến Triglyceride tăng cao.

Cồn trong rượu bia không chỉ cung cấp nhiều năng lượng nhưng ít giá trị dinh dưỡng mà còn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất béo của gan.

Khi cô bác uống nhiều rượu bia, gan phải ưu tiên chuyển hóa lượng cồn đưa vào cơ thể.

Quá trình này có thể khiến gan tăng tổng hợp Triglyceride, đồng thời làm rối loạn quá trình xử lý chất béo, khiến chỉ số Triglyceride trong máu tăng cao.

Vì vậy, có những cô bác mặc dù ăn chay, kiêng hết sạch mỡ rồi nhưng vẫn ăn nhiều tinh bột tinh chế (cơm trắng, bún, bánh, phở…) trong mỗi bữa, vẫn ăn nhiều hoa quả trái cây ngọt, uống nước ngọt, một số bác nam thì rượu bia vẫn uống nhiều trong khi lại rất ít vận động thì Triglyceride vẫn có thể tăng cao như thường.

Bên cạnh đó , một số cô bác có tình trạng kháng Insulin, tiểu đường kiểm soát chưa tốt, suy giáp hoặc bệnh thận thì cũng dễ bị tăng Triglyceride dù không ăn quá nhiều.

Ngoài ra, yếu tố di truyền và một số loại thuốc cũng có thể khiến chỉ số này tăng cao.

Cho nên, muốn kiểm soát Triglyceride thì không phải cứ kiêng thịt mỡ là đủ, mà còn cần chú ý đến lượng đường, tinh bột tinh chế, rượu bia và cả những bệnh lý bên trong cơ thể nữa!

Hôm nay nghe con giải thích cơ chế rồi, từ mai cô bác hãy điều chỉnh lại chế độ ăn uống cho hợp lý hơn nhé. Bớt đồ ngọt, giảm tinh bột tinh chế, hạn chế rượu bia, vận động đều đặn hàng ngày và điều trị các bệnh lý liên quan sẽ hỗ trợ giúp cô bác kiểm soát Triglyceride tốt hơn.

PHẦN 3: SỰ NGUY HIỂM CỦA TRIGLYCERIDE KHI TĂNG CAO

Bây giờ, chúng ta bước vào phần quan trọng nhất, cốt lõi nhất của bài chia sẻ hôm nay.

Tại sao con lại đặt tiêu đề là “Bạn đã biết hết sự nguy hiểm của Triglyceride chưa?”

Rất nhiều người coi thường Triglyceride vì nó thường không gây ngứa, không gây đau nhức ngay. Mình vẫn ăn ngon, ngủ yên, đi bộ tập thể dục phăm phăm.

Nhưng cô bác ơi! Triglyceride tăng cao thường diễn ra âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng, nhưng lại có thể liên quan đến những nguy cơ sức khỏe rất nghiêm trọng.

Nó giống như mối mọt đang âm thầm làm hư hại một ngôi nhà. Bề ngoài nhìn vẫn bình thường, nhưng những vấn đề bên trong có thể đã xuất hiện từ lâu mà chúng ta không hề hay biết.

Triglyceride tăng cao có liên quan đến 3 nhóm nguy cơ sức khỏe nguy hiểm mà cô bác nhất định phải biết.

(1) BIẾN CHỨNG CẤP TÍNH ĐÁNG SỢ NHẤT: VIÊM TỤY CẤP

Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất khi Triglyceride trong máu tăng quá cao mà nhiều người không lường trước được.

Tuyến tụy của chúng ta nằm ở vùng bụng trên, phía sau dạ dày, có nhiệm vụ tiết ra các men tiêu hóa thức ăn và những hormone quan trọng như Insulin để điều hòa đường huyết.

Nhưng khi lượng Triglyceride trong máu tăng quá cao, đặc biệt là trên 5,6 mmol/L, nguy cơ viêm tụy cấp bắt đầu tăng lên. Và khi vượt ngưỡng 11,3 mmol/L, nguy cơ viêm tuỵ cấp càng cao hơn.

Tại sao lại như vậy?

Cô bác cứ tưởng tượng thế này!

Khi Triglyceride tăng rất cao, trong máu xuất hiện quá nhiều những hạt vận chuyển chất béo có kích thước lớn. Các hạt này có thể làm cản trở dòng máu lưu thông qua những mao mạch nhỏ li ti của tuyến tụy sẽ làm tắc nghẽn, khiến mô tụy bị thiếu oxy và dễ tổn thương.

Đồng thời, khi Triglyceride bị phân giải tại khu vực này, một lượng lớn acid béo tự do có thể được giải phóng.

Nếu acid béo tự do tích tụ quá nhiều, chúng có thể gây độc cho các tế bào tụy, làm tổn thương mô tụy và khởi phát phản ứng viêm dữ dội tại tuỵ.

Đáng sợ hơn, khi viêm tụy cấp xảy ra, các men tiêu hóa vốn có nhiệm vụ phân giải thức ăn trong ruột lại có thể bị hoạt hóa bất thường ngay bên trong tuyến tụy.
Khi đó, các men tiêu hóa có thể gây tổn thương chính các tế bào của tuyến tụy. Hiện tượng này thường được ví như tuyến tụy đang “TỰ TIÊU HÓA CHÍNH MÌNH”.

Cô bác có thể xuất hiện cơn đau bụng trên dữ dội, đau lan ra tận sau lưng, nôn thốc nôn tháo, có khi nôn ra cả dịch mật mà vẫn không đỡ đau.

Và điều đáng lo ngại là trong những trường hợp viêm tụy cấp nặng, phản ứng viêm có thể lan rộng, gây hoại tử tụy, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng, rất là nguy hiểm.

Vì vậy, nếu cô bác đang có Triglyceride cao sẵn rồi mà đột ngột đau bụng dữ dội như con vừa chia sẻ, đặc biệt kèm theo nôn nhiều, cần đến bệnh viện cấp cứu ngay, tuyệt đối không được chủ quan! Ngay cả khi chưa biết chỉ số Triglyceride, những triệu chứng này cũng cần phải được thăm khám khẩn cấp.

Đặc biệt, những cô bác vốn đã có Triglyceride tăng rất cao mà lại uống nhiều rượu bia hoặc kiểm soát tiểu đường chưa tốt thì nguy cơ viêm tụy cấp càng đáng lo ngại.
Cô bác biết không? Vào những dịp lễ Tết, cưới hỏi hay liên hoan, khi chúng ta ăn uống quá nhiều, đặc biệt là uống nhiều rượu bia, chỉ số Triglyceride có thể tăng vọt lên.

Với những cô bác vốn đã có Triglyceride rất cao, đây có thể là yếu tố góp phần khởi phát một đợt viêm tụy cấp nguy hiểm.
Nên có rất nhiều trường hợp mọi người gọi là “chết sau một bữa no” là như vậy.

(2) KẺ THÙ ÂM THẦM CỦA MẠCH MÁU: XƠ VỮA ĐỘNG MẠCH, NHỒI MÁU CƠ TIM VÀ ĐỘT QUỴ

Có một lầm tưởng phổ biến là: Chỉ có mỡ xấu LDL cholesterol mới gây xơ vữa mạch máu, còn Triglyceride thì vô hại.

Y học hiện đại đã cho thấy Triglyceride tăng cao thường đi kèm những thay đổi bất lợi của các loại mỡ trong máu.

Ví dụ, khi Triglyceride tăng cao, cô bác có thể đồng thời gặp tình trạng giảm Cholesterol tốt HDL và xuất hiện nhiều hạt LDL nhỏ, đậm đặc hơn, hay còn gọi là small dense LDL.

Đặc biệt, trong máu còn có thể tăng những hạt lipoprotein tồn dư mang nhiều Cholesterol, là những hạt có khả năng tham gia vào quá trình hình thành mảng xơ vữa.

Những hạt mỡ có khả năng gây xơ vữa có thể đi vào thành mạch máu, góp phần làm Cholesterol tích tụ tại đó. Lâu ngày, cùng với phản ứng viêm và nhiều yếu tố khác, chúng góp phần hình thành nên những MẢNG XƠ VỮA ĐỘNG MẠCH.

Mảng xơ vữa có thể lớn dần, khiến lòng mạch máu của cô bác bị thu hẹp và dòng máu lưu thông khó khăn hơn. Máu cung cấp tới nuôi não, nuôi tim giảm đi.

Đáng lo hơn là một số mảng xơ vữa có thể bị nứt vỡ ra. Khi đó, cơ thể sẽ kích hoạt quá trình đông máu và một cục máu đông có thể hình thành ngay tại vị trí mảng xơ vữa bị vỡ.

• Nếu cục máu đông làm tắc động mạch nuôi tim, cô bác có thể bị NHỒI MÁU CƠ TIM.

Khi đó cô bác có thể xuất hiện cơn đau hoặc cảm giác đè nặng ở ngực, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn. Một cô bác, đặc biệt là cô bác cao tuổi hoặc mắc tiểu đường, có thể mọi người còn không có biểu hiện đau ngực điển hình dẫn tới khó phát hiện để đi cấp cứu kịp thời rất nguy hiểm.

• Còn nếu mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn, thì cô bác có thể bị ĐỘT QUỴ DO THIẾU MÁU NÃO.

Phần não không được cung cấp máu tới nuôi dưỡng thì các tế bào não tại đó sẽ chết dần đi. Khi đó, cô bác có thể đột ngột bị méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói khó, thậm chí mất ý thức.

Đây đều là những tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể để lại di chứng nặng nề hoặc đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Như vậy cô bác có thể thấy rằng ngoài viêm tuỵ cấp biến chứng cấp cứu ra thì Triglyceride cũng có thể góp phần làm tăng hình thành mảng xư vữa trong động mạch, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Cô bác có thể thấy là có những người trước đó vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng bất ngờ xuất hiện cơn nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Tất nhiên, không phải trường hợp nào cũng do Triglyceride cao gây ra. Nguy cơ còn phụ thuộc vào Cholesterol xấu LDL, huyết áp, đường huyết, hút thuốc lá, tuổi tác và nhiều yếu tố khác nữa.

Nhưng điều con muốn nhấn mạnh là Triglyceride cao kéo dài thì không nên bị xem nhẹ, bởi nó có thể là dấu hiệu cảnh báo những nguy cơ đang âm thầm tồn tại trong cơ thể của cô bác đấy ạ.

(3 ) CẶP BÀI TRÙNG NGUY HIỂM: GAN NHIỄM MỠ VÀ TIỂU ĐƯỜNG TUÝP 2

Cô bác thân mến! Triglyceride cao còn thường đi cùng hai bệnh lý rất phổ biến ở người trên 50 tuổi, đó là GAN NHIỄM MỠ VÀ TIỂU ĐƯỜNG TUÝP 2.

Cô bác nhớ lại hình ảnh nhà máy Gan mà con đã giải thích ở phần trước nhé!

Khi chúng ta thường xuyên ăn dư thừa năng lượng, đặc biệt là quá nhiều đường và tinh bột tinh chế, gan có thể tăng tổng hợp chất béo.

Nếu lượng chất béo tích tụ trong gan vượt quá khả năng sử dụng và vận chuyển ra ngoài, mỡ sẽ dần tích lũy ngay trong các tế bào gan.
Đó chính là tình trạng GAN NHIỄM MỠ.

Đặc biệt, những người có tình trạng béo bụng, kháng Insulin và rối loạn chuyển hóa thường dễ gặp cả Triglyceride cao lẫn gan nhiễm mỡ.

Ở giai đoạn đầu, gan nhiễm mỡ thường không gây triệu chứng rõ ràng. Nhưng nếu bệnh tiến triển, một số người có thể bị viêm gan do rối loạn chuyển hóa, lâu ngày dẫn đến xơ hóa gan, thậm chí xơ gan.

Chưa hết ạ. Một vấn đề rất đáng chú ý nữa là KHÁNG INSULIN.

Cô bác còn nhớ Insulin có nhiệm vụ gì không ạ?

Insulin giống như một chiếc chìa khóa, giúp các tế bào của chúng ta tiếp nhận đường Glucose từ máu để sử dụng làm năng lượng cho cô bác hoạt động hàng ngày.
Nhưng ở người bị kháng Insulin, các tế bào trong cơ thể không còn đáp ứng tốt với tín hiệu của Insulin như trước.

Cô bác cứ tưởng tượng chiếc chìa khóa Insulin vẫn còn đó, nhưng ổ khóa của tế bào lại hoạt động kém nhạy hơn.

Khi đó, cơ thể phải tiết nhiều Insulin hơn để cố gắng mở khoá tại tế bào , để duy trì đường huyết bình thường.

Nếu tình trạng này kéo dài, tuyến tụy có thể không còn sản xuất đủ Insulin để đáp ứng nhu cầu, khiến đường huyết tăng dần và có thể dẫn đến TIỂU ĐƯỜNG TUÝP 2.

Vậy Triglyceride liên quan thế nào?

Thưa cô bác, kháng Insulin có thể làm gan tăng sản xuất các hạt vận chuyển Triglyceride, đồng thời khiến cơ thể xử lý mỡ Triglyceride kém hiệu quả hơn.

Chính vì vậy, Triglyceride cao, gan nhiễm mỡ và tiểu đường tuýp 2 thường xuất hiện cùng nhau, do có chung nhiều yếu tố rối loạn chuyển hóa.

Cô bác nhớ nhé, không phải cứ Triglyceride cao là chắc chắn bị tiểu đường, cũng không phải Triglyceride trực tiếp gây ra tất cả những bệnh lý này. Nhưng khi những vấn đề ấy xuất hiện cùng nhau, nguy cơ đối với sức khỏe tim mạch và chuyển hóa có thể tăng lên rất nhiều.

Như vậy, cô bác có thể thấy rằng: Chỉ một chỉ số Triglyceride trên tờ xét nghiệm tưởng rất đơn giản, nhưng lại có thể cho chúng ta biết nhiều điều quan trọng về sức khỏe.

Khi Triglyceride tăng rất cao, chúng ta phải đặc biệt cảnh giác với VIÊM TỤY CẤP.

Khi Triglyceride tăng kéo dài, chúng ta cần quan tâm đến nguy cơ XƠ VỮA ĐỘNG MẠCH, NHỒI MÁU CƠ TIM VÀ ĐỘT QUỴ

Và khi Triglyceride cao đi kèm béo bụng, tăng đường huyết, gan nhiễm mỡ, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang gặp vấn đề về CHUYỂN HÓA.

Đó chính là lý do vì sao con luôn nhắc cô bác: Đừng đợi đến khi cơ thể xuất hiện triệu chứng mới bắt đầu quan tâm đến chỉ số mỡ máu của mình!

Khi có nhiều bệnh chuyển hóa đi cùng nhau, việc điều trị đòi hỏi cô bác phải kiên trì, hiểu đúng cơ chế, điều chỉnh lối sống thật là tốt và dùng thuốc phù hợp nếu đang quá cao. Bởi vì kiểm soát Triglyceride không chỉ là làm đẹp một con số trên tờ xét nghiệm, mà còn là một phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe lâu dài của chúng ta.

PHẦN 4: ĐỌC VỊ KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM TRIGLYCERIDE TẠI NHÀ

Để tránh tình trạng mơ hồ, bây giờ con sẽ hướng dẫn cô bác cách tự đọc bảng kết quả xét nghiệm của mình.

Cô bác nào có giấy khám sức khỏe ở đó thì lấy ra ngay nhé, hoặc lấy giấy bút ra ghi lại 3 cột mốc quan trọng này.

Trên tờ xét nghiệm sinh hóa máu, cô bác tìm dòng có chữ Triglyceride (viết tắt là TG).

Nếu xét nghiệm lúc đói, chúng ta sẽ có những mốc tham khảo thường được sử dụng như sau:

MỐC MONG MUỐN: DƯỚI 1,7 mmol/L (dưới 150 mg/dL)

Xin chúc mừng cô bác! Nếu cô bác có chỉ số Triglyceride dưới 1,7 mmol/L thì đây là mức tốt, nằm trong giới hạn mong muốn.

Điều đó cho thấy riêng chỉ số Triglyceride của cô bác đang ở mức bình thường.

Tuy nhiên, cô bác nhớ nhé! Triglyceride bình thường không có nghĩa là tất cả các chỉ số mỡ máu đều tốt. Chúng ta vẫn cần xem thêm Cholesterol toàn phần, LDL và HDL để đánh giá sức khỏe tim mạch được toàn diện hơn.

MỐC CẢNH BÁO VÀNG: TỪ 1,7 ĐẾN 2,25 mmol/L (150–199 mg/dL)

Đây là mức ranh giới cao, bắt đầu vượt khỏi giới hạn mong muốn.

Cô bác có thể xem đây là lúc cơ thể gióng lên hồi chuông nhắc nhở chúng ta cần quan tâm hơn đến chế độ ăn uống, vận động và các bệnh lý liên quan.

Ở mức này, cô bác nên bắt đầu điều chỉnh chế độ ăn, giảm đường, hạn chế tinh bột tinh chế (cơm trắng, bún, bánh, phở… trong mỗi bữa), hạn chế rượu bia và duy trì vận động thường xuyên. Phần lớn trường hợp sẽ ưu tiên điều chỉnh lối sống trước thông qua ăn uống + tập luyện. Có thể bổ sung omega 3 từ cá cũng hỗ trợ giảm tốt.

MỐC CẢNH BÁO ĐỎ: TỪ 2,26 mmol/L TRỞ LÊN (từ 200 mg/dL)

Cô bác đặc biệt chú ý cho con mốc này. Khi Triglyceride đạt từ 2,26 đến khoảng 5,6 mmol/L, đây là mức tăng cao.

Đặc biệt, khi Triglyceride tăng từ khoảng 5,7 mmol/L trở lên, tương đương 500 mg/dL trở lên, đây là mức tăng rất cao, bắt đầu có nguy cơ viêm tụy cấp.

Và nếu Triglyceride đạt từ 11,3 mmol/L trở lên, tương đương 1.000 mg/dL trở lên, nguy cơ viêm tụy cấp càng tăng cao rõ rệt.

Ở mức này, thường cô bác sẽ cần dùng thuốc tây kê đơn để hạ xuống để giảm nguy cơ viêm tuỵ cấp. Omega 3 từ cá vẫn có thể dùng để hỗ trợ thêm song song với thuốc tây kê đơn.

• Một lưu ý vô cùng quan trọng: Trước khi đi xét nghiệm Triglyceride, cô bác có thể không cần nhịn ăn nếu bác sĩ không yêu cầu.

Tuy nhiên theo kinh nghiệm của con khi tư vấn cho nhiều cô bác thì nếu cô bác đã có Triglyceride cao hoặc muốn đánh giá chính xác hơn chỉ số này, cô bác có thể nhịn ăn từ 8–12 tiếng trước khi lấy máu cũng được.

Ví dụ, nếu ăn tối lúc 7 giờ hôm trước, sáng hôm sau cô bác nhịn ăn sáng, rồi đi lấy máu. Như vậy sẽ đảm bảo cho chỉ số xét nghiệm không bị ảnh hưởng và chính xác hơn.

PHẦN 5: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Bác uống thuốc mỡ máu statin được 1 tháng thấy người hơi mệt, đau cơ. Bác dừng thuốc chuyển sang uống lá sen được không ds?

—> Nếu chỉ mệt và đau cơ nhẹ thì bác không nên tự ý ngừng thuốc mỡ máu đã được bác sĩ kê đơn. Thuốc mỡ máu nhóm Statin đôi khi có thể gây đau mỏi cơ, mệt mỏi hay tăng nhẹ men gan.

Tuy nhiên, lợi ích quan trọng của nhóm thuốc Statin này là giảm Cholesterol xấu LDL, góp phần ổn định mảng xơ vữa và giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ cho bác, cái lợi ích này to lớn hơn nhiều.

Còn nước lá sen thì lá sen mới có một số nghiên cứu cho thấy tiềm năng hỗ trợ chuyển hóa mỡ, nhưng chưa có đủ bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy để khẳng định hiệu quả hạ mỡ máu. Vì vậy, nước lá sen không thể thay thế thuốc Statin được đâu ạ.

Việc bác cần làm là quay lại gặp bác sĩ đã kê đơn cho bác và thông báo tình trạng mệt mỏi, đau cơ để được kiểm tra nguyên nhân. Khi cần thiết, bác sĩ có thể cho xét nghiệm men cơ CK, đánh giá các thuốc đang sử dụng, điều chỉnh liều, đổi sang một loại Statin khác hoặc phối hợp thuốc hạ mỡ máu phù hợp hơn, hay nếu vẫn duy trì nhóm statin thì cũng có thể là cho thêm CoQ10 để hỗ trợ giảm bớt đau mỏi cơ.

Câu 2: Máu mỡ toàn phần của cô là 7,8, cao quá phải không?

—> Nếu chỉ số Cholesterol toàn phần 7,8 mmol/L thì đúng là đang cao vượt ngưỡng bình thường rồi ạ. Bình thường thì Cholesterol toàn phần nên dưới 5,2 mmol/L. Chỉ số của cô đang vượt khá nhiều so với mức này.

Tuy nhiên thì Cholesterol toàn phần cao chưa đủ để kết luận mức độ nguy hiểm như thế nào. Cô nên xét nghiệm cụ thể xem LDL mỡ xấu là bao nhiêu và HDL mỡ tốt là bao nhiêu để có hướng điều chỉnh phù hợp.

Câu 3: Gan nhiễm mỡ nguy hiểm không ds?

—> Gan nhiễm mỡ thì bản thân nó chưa nguy hiểm ngay, nếu độ nhẹ điều chỉnh ngay thì thể hồi phục về bình thường, còn nếu không kiểm soát vẫn ăn nhiều tinh bột, đồ ngọt, uống nhiều rượu bia, lại ít vận động thì có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan thậm chí là ung thư gan thì lúc đó sẽ nguy hiểm.

Với gan nhiễm mỡ thì ăn uống nhớ hạn chế tinh bột trắng (cơm trắng, bún, bánh, phở, bánh mỳ trắng…) + vận động đều 30 phút/ngày + có thể bổ sung omega 3 hỗ trợ giảm mỡ trong gan, giảm viêm.

Câu 4: Cô bị mất ngủ có phải do thiếu Magie không cháu?

—> Không phải tất cả trường hợp mất ngủ đều do thiếu Magie, nhưng thiếu Magie cũng có thể là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến giấc ngủ của cô bác, vì giờ cũng nhiều cô bác sau 50 tuổi ngay cả những người trẻ cũng dễ bị thiếu vi chất này do ăn uống không đủ, căng thẳng stress nhiều hoặc một số bệnh lý ảnh hưởng làm tăng nguy cơ thiếu Magie nhiều hơn.

Magie có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp. Khi thiếu Magie, cô bác cũng có thể gặp tình trạng mệt mỏi, yếu cơ, chuột rút, đôi khi kèm hồi hộp hoặc rối loạn nhịp tim nếu thiếu nghiêm trọng.

Nếu mất ngủ kèm chuột rút, mỏi cơ, hồi hộp, hay bị máy giật cơ vùng mắt , mí mắt máy như có điềm thì cũng có thể nghĩ đến khả năng thiếu Magie.

Câu 5: Cô thấy trong giấy khám có cả Cholesterol và Triglyceride, hai cái này cái nào nguy hiểm hơn?

—> Cả hai đều nguy hiểm khi tăng cao, nhưng tính chất nguy hiểm lại khác nhau cô ạ.

Cholesterol xấu LDL tăng cao có thể âm thầm tích tụ trong thành mạch máu, lâu ngày hình thành các mảng xơ vữa, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Còn Triglyceride, khi tăng quá cao, đặc biệt từ khoảng 5,7 mmol/L trở lên, nguy cơ viêm tụy cấp có thể tăng lên rồi. còn khi đạt từ 11,3 mmol/L trở lên, nguy cơ này càng tăng cao rõ hơn.

Đây là biến chứng cấp tính rất nguy hiểm, có thể đe dọa tới tính mạng nếu cô bác không cấp cứu kịp thời.

Triglyceride cao cũng thường đi kèm các rối loạn mỡ máu, góp phần làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Đặc biệt , Triglyceride cao cũng rất hay đi cùng với gan nhiễm mỡ, kháng Insulin và tiểu đường tuýp 2, do có chung nhiều yếu tố rối loạn chuyển hóa.

Vì vậy, cả Cholesterol xấu LDL và Triglyceride đều cần được kiểm soát, không nên chỉ quan tâm đến một chỉ số mà bỏ qua chỉ số còn lại.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:

Cô bác còn thắc mắc nào hay cần con hướng dẫn cụ thể hơn về tình trạng mỡ máu hiện tại thì có thể chụp lại kết quả xét nghiệm gần đây nhất hoặc nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo con sẽ hướng dẫn cô bác cách cải thiện phù hợp ạ!

Zalo Ds. Lan: 0981 741 388

Con chúc cô bác luôn có hệ tim mạch khoẻ mạnh ạ!

Ngoài ra con đã dành nhiều tâm huyết tạo ra cuốn “Sổ tay mỡ máu”. Trong cuốn sổ tay này, Lan hướng dẫn cô bác rất tỉ mỉ, cặn kẽ về cách ăn uống đúng cách, tập luyện đều đặn để kiểm soát mỡ máu hiệu quả ngay tại nhà. 

Cô bác anh chị nào muốn nhận sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog