Chuột Rút Bắp Chân Là Bệnh Gì? Khi Nào Chuột Rút Là Dấu Hiệu Nguy Hiểm

Chuột rút bắp chân hay vọp bẻ thường khiến cô bác giật mình tỉnh giấc giữa đêm vì bắp chân co cứng và đau dữ dội. Có trường hợp chỉ do cơ bị quá tải hoặc cơ thể mất nước nhẹ, nhưng cũng có trường hợp liên quan đến huyết khối tĩnh mạch sâu, bệnh động mạch ngoại biên hay tổn thương thần kinh. Vậy làm thế nào để phân biệt?

Cô bác thân mến! có 2 câu hỏi mà con ấn tượng nhất trong tuần vừa qua.

Câu hỏi thứ nhất là: “Bác bị chuột rút bắp chân nhưng thỉnh thoảng mới bị thôi thì có sao không?”

Câu hỏi thứ 2 là: “Tôi bị tê ở đùi phải nhiều ngày, chỉ có triệu chứng đấy thôi, thì tôi có bị sao không?”

2 câu hỏi này con đều nhận được hai lần ở hai buổi livestream khác nhau. Hôm nay con xin trả lời dứt điểm cho cô bác!

Rất nhiều cô bác ở Miền Bắc chúng ta gọi là chuột rút bắp chân, còn các cô bác ở Miền Nam hay gọi là vọp bẻ.

Nhiều người cứ nghĩ chuyện này là “chuyện vặt”, tối bị đau tí rồi xoa xoa là hết. Nhưng cô bác có bao giờ tự hỏi: Tại sao có người cả năm mới bị một lần, thỉnh thoảng mới bị còn mình thì đêm nào cũng bị giật tỉnh giấc, chân cứng đờ như khúc gỗ, đau đến chảy cả nước mắt không ạ?

Hôm nay, con sẽ phân tích thật kỹ để các cô bác hiểu rõ: Khi nào chuột rút là hiện tượng sinh lý lành tính, khi nào nó là lời kêu cứu của mạch máu và dây thần kinh.

PHẦN 1: CHUỘT RÚT BẮP CHÂN (VỌP BẺ) LÀ GÌ? KHI NÀO LÀ LÀNH TÍNH?

Về mặt y khoa, chuột rút (hay miền Nam gọi là vọp bẻ) thực chất là cơn co thắt cơ vân đột ngột, mạnh mẽ và hoàn toàn ngoài tầm kiểm soát của ý thức.

Để cô bác dễ hình dung, bắp chân chúng ta hoạt động được là nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa hệ thần kinh, năng lượng và các chất điện giải như canxi, magie, kali, natri.

Bình thường, khi chúng ta muốn bước đi, tín hiệu thần kinh sẽ làm canxi được giải phóng từ kho dự trữ bên trong tế bào cơ, giúp cơ co lại. Khi dừng vận động, cơ thể sử dụng năng lượng để đưa canxi trở về kho dự trữ, nhờ đó cơ của chúng ta được thả lỏng ra.

Tuy nhiên, khi bị chuột rút, các dây thần kinh vận động và tế bào cơ bị kích thích quá mức, khiến cơ nhận tín hiệu co liên tục. Canxi trong tế bào cơ chưa được thu hồi về kho dự trữ một cách kịp thời nên các sợi cơ tiếp tục co chặt, tạo thành một khối cơ cứng, nổi lên ở bắp chân và gây đau dữ dội. Và đó là cái mà cô bác gọi là chuột rút bắp chân hay vọp bẻ đó ạ!

Cô bác đừng quá hoang mang, không phải cứ bị chuột rút là mang bệnh nặng trong người đâu. Trong y học, chuột rút được chia làm 2 nhóm rõ rệt: Chuột rút sinh lý lành tính và Chuột rút bệnh lý.

Một cơn chuột rút được coi là sinh lý lành tính (an tâm, không nguy hiểm) khi hội tụ đủ các tiêu chuẩn như sau:

· Tần suất thưa thớt:

Thỉnh thoảng mới xuất hiện (vài tuần, vài tháng hoặc cả năm mới bị một lần).

· Có yếu tố khởi phát sinh lý rõ ràng:

Mỏi cơ cơ học: Xuất hiện sau khi cô bác đi bộ nhiều, làm việc đồng ruộng nặng, trèo cầu thang, làm cơ bắp bị quá tải và cạn kiệt năng lượng tạm thời.

Mất nước và khoáng chất nhẹ: Ban ngày uống quá ít nước, mồ hôi ra nhiều làm thất thoát Natri, Kali, Magie – những vi chất giúp cơ nhả ra sau khi co.

Thiếu bước khởi động: Tập thể dục hoặc vận động đột ngột khi sợi cơ chưa được làm nóng.

· Đáp ứng nhanh với phản xạ kéo giãn (Kích thích gân Golgi):

Chỉ cần cô bác duỗi thẳng chân, kéo ngược mũi bàn chân về phía đầu hoặc xoa bóp nhẹ nhàng từ 1 đến 3 phút là cơ bắp lập tức nhả ra, hết đau ngay.

· Không để lại di chứng thần kinh – mạch máu:

Sau khi cơn rút qua đi, bắp chân trở lại bình thường, không bị sưng to, không nóng đỏ, không tê bì châm chích hay yếu sức cơ kéo dài.

Nếu cô bác chỉ thỉnh thoảng mới bị như vậy thì hoàn toàn yên tâm. Đây chỉ là phản xạ tự nhiên khi cơ thể phát tín hiệu báo rằng: “Hôm nay bắp chân làm việc hơi mỏi rồi” hoặc “Cơ thể đang bị thiếu nước và điện giải” mà thôi.

Nếu cơn chuột rút thường xuyên xuất hiện đúng khoảng 2–3 giờ sáng, làm bắp chân đột ngột co cứng, bóp chặt và khiến mình phải bật dậy giữa đêm, cô bác có thể đọc thêm bài viết [Chuột Rút Bắp Chân Khi Ngủ 2–3 Giờ Sáng, Bắp Chân Bóp Lại Là Bị Gì?] để cô bác hiểu vì sao cơn đau thường xuất hiện vào thời điểm đó và cách xử trí phù hợp.

https://duocsilan.com/chuot-rut-bap-chan-luc-2-3-gio-sang/

PHẦN 2: KHI NÀO CHUỘT RÚT LÀ NGUY HIỂM? DẤU HIỆU BÁO ĐỘNG?

Bây giờ con xin chuyển sang phần cực kỳ quan trọng. Cô bác hãy tập trung lắng nghe thật kỹ, vì đây chính là ranh giới giữa “chuyện vặt do mỏi cơ” và “dấu hiệu bệnh lý cần đi khám sớm, thậm chí phải cấp cứu”!

Nếu cơn chuột rút bắp chân đi kèm bất kỳ dấu hiệu báo động nào dưới đây, cô bác không nên chỉ tự xoa dầu, chườm nóng hay chịu đựng ở nhà mà cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra:

2.1. Bắp Chân Sưng To, Nóng, Đau Hoặc Đổi Màu Một Bên ( Cảnh báo huyết khối tĩnh mạch sâu – DVT)

• Dấu hiệu:

Một bên bắp chân tự nhiên sưng to hơn hẳn chân kia, đau tức hoặc đau nhói, sờ vào thấy ấm nóng; da có thể đỏ, tím hoặc sẫm màu và các tĩnh mạch nông nổi rõ hơn.

• Nguy cơ y khoa:

Đây có thể là tình trạng máu bị đọng lại tạo thành cục máu đông hình thành trong tĩnh mạch sâu. Nếu một phần cục máu đông bong ra, đi theo dòng máu qua tim đến phổi, nó có thể gây thuyên tắc phổi – một biến chứng cấp tính đe dọa tính mạng.

Khi nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu, cô bác cần đi khám khẩn trong ngày, không xoa bóp mạnh hoặc tự chườm nóng. Nếu kèm theo khó thở đột ngột, đau ngực, ho ra máu, tim đập nhanh hoặc choáng ngất, phải gọi cấp cứu 115 ngay.

2.2. Xuất Hiện Hiện Tượng “Đau Cách Hồi”(Cảnh báo bệnh động mạch ngoại biên – PAD)

• Dấu hiệu:

Cô bác cứ leo cầu thang được một một đoạn hoặc đi bộ được khoảng 50m – 100m là cái bắp chân đau nhói, căng cứng như bị chuột rút, phải đứng khựng lại nghỉ 3–5 phút thì hết đau. Nhưng đi tiếp đúng khoảng cách đó là chân lại đau không bước nổi.

• Nguy cơ y khoa:

Đây có thể là dấu hiệu động mạch ở chân bị xơ vữa, thu hẹp, khiến lượng máu giàu oxy xuống nuôi cơ bắp chân không đáp ứng đủ nhu cầu khi vận động. Vì vậy, nếu cô bác thấy bàn chân đột ngột đau dữ dội, lạnh, tái nhợt hoặc tím, tê yếu và khó cử động thì cô bác phải đi cấp cứu ngay.

2.3. Chuột Rút Bắp Chân Đi Kèm Dấu Hiệu Tổn Thương Thần Kinh (Cảnh báo chèn ép rễ thần kinh hoặc bệnh thần kinh ngoại biên)

• Dấu hiệu:

Chân không chỉ bị chuột rút mà còn thường xuyên ê buốt, tê bì kéo dài như kiến bò.

Cẳng chân hoặc bắp chân teo nhỏ hơn bên còn lại

Chân yếu, khó bước lên cầu thang hoặc xuất hiện hiện tượng “rớt bàn chân” (tức là mũi bàn chân bị rủ xuống khiến cô bác đi lại dễ vấp ngón chân vào mặt đất)

Cô bác có những dấu hiệu này thì cũng cần chú ý, nên đi khám chuyên khoa thần kinh hoặc cơ xương khớp sớm.

Đặc biệt, nếu chân yếu đột ngột, tê vùng quanh hậu môn – sinh dục, bí tiểu hoặc mất kiểm soát đại tiểu tiện thì phải đi cấp cứu ngay vì có thể là tình trạng chèn ép thần kinh nghiêm trọng.

2.4. Chuột Rút Dồn Dập, Kéo Dài Bất Thường

Dấu hiệu: Chuột rút xảy ra gần như hằng ngày, một đêm lặp lại 3–4 lần khiến cô bác mất ngủ.

Đặc biệt, cơn chuột rút (vọp bẻ) kéo dài tới 10–15 phút, không giảm sau khi đã duỗi và kéo giãn cơ nhẹ; hoặc sau khi cơ thả lỏng vẫn còn đau nhiều giờ sau đó và yếu cơ kéo dài.

Mốc 10–15 phút thì cũng không phải là tiêu chuẩn tuyệt đối cho mọi trường hợp. Tuy nhiên, nếu chuột rút kéo dài bất thường, tái diễn thường xuyên hoặc ngày càng nặng, thì tốt nhất là cô bác nên đi khám để tìm nguyên nhân cụ thể.

2.5. Chuột Rút Bắp Chân Đi Kèm Biểu Hiện Toàn Thân Hoặc Thay Đổi Màu Sắc Da

Dấu hiệu: Chuột rút xuất hiện cùng với sốt, phù cả hai cẳng chân, sụt cân không rõ nguyên nhân, vết thương ở chân lâu lành hoặc da vùng bắp chân – cẳng chân đổi màu, chẳng hạn tái nhợt khi kê cao chân hoặc đỏ tím khi thả chân xuống.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến bệnh mạch máu, nhiễm trùng hoặc bệnh lý về tim, thận, gan và cần được thăm khám. Nếu chân đột ngột lạnh, tái nhợt hoặc tím, đau dữ dội, tê yếu hay không cử động được thì cô bác sẽ phải đi cấp cứu ngay.

Ngoài ra, con nhắc lại: Chuột rút (Vọp bẻ) thì nó cũng có thể trở thành tai nạn nguy hiểm nếu xảy ra khi cô bác đang bơi dưới nước , đang lái xe hoặc đang leo trèo trên cao. Vì vậy, khi cảm thấy cơ bắt đầu co rút, việc đầu tiên là dừng hoạt động và đưa bản thân về vị trí an toàn cô bác nhé!

PHẦN 3: LƯU Ý NHỮNG KIỂM TRA CÓ THỂ CẦN LÀM KHI ĐẾN VIỆN

Nếu cô bác có một trong những dấu hiệu cảnh báo mà con vừa nêu ra ở trên, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám. Tùy vào triệu chứng và nguyên nhân nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định một số kiểm tra sau:

• Thứ nhất là siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới.

Kiểm tra này thường được chỉ định khi bác sĩ nghi ngờ có huyết khối tĩnh mạch sâu, tức là cục máu đông hình thành trong tĩnh mạch ở chân.
Tùy mức độ nguy cơ, bác sĩ có thể cho làm thêm cả xét nghiệm D-dimer (một xét nghiệm sinh hóa, được dùng để kiểm tra tình trạng huyết khối trong máu) để hỗ trợ xác định hoặc loại trừ huyết khối.

• Thứ hai là đo chỉ số huyết áp cổ chân – cánh tay và siêu âm Doppler động mạch.

Bác sĩ sẽ so sánh huyết áp đo ở cổ chân với huyết áp ở cánh tay, từ đó đánh giá lượng máu lưu thông xuống chân.
Nếu nghi ngờ động mạch bị xơ vữa, thu hẹp hoặc tắc nghẽn, bác sĩ có thể chỉ định cho cô bác siêu âm Doppler động mạch để kiểm tra rõ hơn.

• Thứ ba là xét nghiệm điện giải và chuyển hóa.

Nếu chuột rút xảy ra ở nhiều vị trí, tái diễn thường xuyên hoặc chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ có thể cho cô bác kiểm tra cả nồng độ natri, kali, canxi và magie trong máu.

Một số trường hợp còn cần kiểm tra thêm đường huyết và chức năng thận, bởi những rối loạn này cũng có thể góp phần gây chuột rút.

• Thứ tư là đo điện cơ – dẫn truyền thần kinh.

Kiểm tra này thường được cân nhắc khi cô bác có thêm biểu hiện tê bì kéo dài, yếu chân, teo cơ hoặc rớt bàn chân.
Kết quả sẽ giúp bác sĩ đánh giá được hoạt động của cơ và dây thần kinh, xem có tổn thương dây thần kinh ngoại biên hoặc chèn ép rễ thần kinh từ cột sống hay không.

Khi cần thiết, bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm chụp cộng hưởng từ cột sống.

Nói chung chỗ này cô bác đọc để hiểu thôi, khi cô bác vào viện thì Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng, tiền sử bệnh và kết quả thăm khám để lựa chọn những kiểm tra cần thiết cho cô bác chứ không phải làm tất cả những cái trên.

PHẦN 4: VÌ SAO THOÁI HÓA ĐỐT SỐNG, THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CÓ THỂ GÂY CHUỘT RÚT?

Bây giờ con sẽ trả lời câu hỏi mà rất nhiều cô bác băn khoăn. Đó là cô bác đi chụp X-Quang, chụp MRI được chẩn đoán là thoái hoá cột sống, thoát vị đĩa đệm tại sao cái lưng nhiều khi chỉ mỏi nhẹ nhưng cái bắp chân lại cứ hay bị chuột rút đau điếng.

Chỗ này thì cô bác hãy tưởng tượng hệ thần kinh vận động của chúng ta giống như một mạng lưới dây điện cao thế:

• Cột sống thắt lưng giống như đường hầm bảo vệ và là nơi các rễ thần kinh đi ra.
• Các rễ thần kinh, đặc biệt là L4, L5 và S1, tham gia chi phối vận động, cảm giác của chân và có liên quan đến đường đi của dây thần kinh tọa. Chúng giống như những sợi dây điện đi từ vùng cột sống, qua mông, đùi, xuống bắp chân và bàn chân để truyền lệnh điều khiển từ não bộ.
• Khi cột sống và hệ thần kinh hoạt động bình thường:

Dây điện thông suốt. Khi não phát lệnh “co cơ”, canxi được giải phóng từ kho dự trữ bên trong tế bào cơ, giúp bắp chân co lại. Khi cần “giãn cơ”, cơ thể sử dụng năng lượng để đưa canxi trở về kho dự trữ, giúp bắp chân thả lỏng nhịp nhàng.

• Khi cô bác bị thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, đặc biệt ở đoạn L4–L5, L5–S1:

Đĩa đệm có thể bị phình, lồi hoặc thoát vị; các gai xương thoái hóa cũng có thể hình thành, làm thu hẹp đường đi và chèn ép hoặc kích thích rễ thần kinh.

Sự chèn ép và viêm kích thích này có thể khiến hoạt động truyền tín hiệu của dây thần kinh bị rối loạn, làm dây thần kinh trở nên nhạy cảm hoặc bị kích thích quá mức.

Nói nôm na là sợi dây điện đang bị đè và truyền tín hiệu không còn ổn định nữa.

Khi đó, các tín hiệu vận động bất thường có thể truyền xuống bắp chân. Dù cô bác đang nằm nghỉ, cơ bắp vẫn có thể bị kích thích co lại không đúng lúc, siết cứng như đá và tạo thành cơn chuột rút đau đớn.

Tương tự như vậy, đối với cô bác bị thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, thường gặp ở các đoạn C5–C6, C6–C7, các rễ thần kinh cổ có thể bị chèn ép hoặc viêm kích thích.

Khi ấy, cô bác có thể bị đau từ cổ, vai, lan xuống cánh tay; tê bì, châm chích hoặc yếu bàn tay và các ngón tay. Một số trường hợp có thể kèm theo co cứng hoặc chuột rút ở cẳng tay, bàn tay.

—> Tóm lại:

Bắp chân hoặc bàn tay bị chuột rút đôi khi không phải do bệnh nằm ngay tại cơ, mà có thể là “nạn nhân” chịu ảnh hưởng từ sự chèn ép hoặc kích thích rễ thần kinh ở cột sống thắt lưng hay cột sống cổ.

Xoa bóp nhẹ nhàng có thể giúp cơ dễ chịu tạm thời, nhưng nếu nguyên nhân thực sự nằm ở rễ thần kinh thì cô bác cần đi khám và điều trị đúng nguyên nhân mới có thể cải thiện lâu dài được chứ chỉ xoa bóp thì không hết chuột rút được.

PHẦN 5: NHỮNG AI DỄ BỊ CHUỘT RÚT BẮP CHÂN HƠN?

Cô bác xem mình có nằm trong 5 nhóm nguy cơ dễ bị chuột rút hơn so với những người khác không nhé :

5.1. Người Sau 50 Tuổi Thực Sự Bị Thiếu Canxi Hoặc Magie

Canxi và magie đều tham gia vào quá trình truyền tín hiệu giữa dây thần kinh và cơ bắp. Canxi giúp cơ co lại, còn magie góp phần điều hòa hoạt động thần kinh – cơ và giúp cơ thư giãn.

Ở người sau 50 tuổi, khả năng hấp thu dinh dưỡng qua đường tiêu hóa bắt đầu suy giảm. Cộng với chế độ ăn hàng ngày thiếu rau xanh, các loại hạt, hoặc người mắc bệnh đại tràng, tiểu đường… dẫn đến tình trạng thiếu hụt Magie và Canxi âm thầm trong tế bào cơ mà cô bác không hề hay biết. Điều này cũng dễ khiến một số cô bác dễ bị chuột rút bắp chân hơn.

5.2. Người Bị Tiểu Đường Lâu Năm:

Lượng đường trong máu cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi dây thần kinh và gây bệnh lý thần kinh ngoại biên do tiểu đường.

Khi dây thần kinh ở chân bị tổn thương, cô bác có thể thấy mình hay bị tê bì, châm chíc như kiến bò, nóng rát hoặc đau buốt ở bàn chân. Chuột rút ở bàn chân, bắp chân, thường xảy ra rõ hơn vào ban đêm.

5.3. Người Bị Suy Giãn Tĩnh Mạch Chi Dưới (Rất Hay Gặp Ở Phụ Nữ)

Bên trong tĩnh mạch chân có những chiếc van nhỏ giúp đưa máu từ chân trở về tim. Khi cô bác bị suy giãn tĩnh mạch, các van này hoạt động kém, máu có thể chảy ngược và ứ lại ở cẳng chân, làm tăng áp lực trong tĩnh mạch.

Vì vậy, cô bác thường có cảm giác chân nặng, mỏi, căng tức, phù nhẹ quanh mắt cá chân và nổi những đường gân xanh ngoằn ngoèo.

Các triệu chứng thường rõ hơn sau khi đứng hoặc ngồi lâu và vào cuối ngày. Một số cô bác cũng có thể bị co thắt, chuột rút bắp chân, nhất là về ban đêm.

5.4. Người Có Công Việc Phải Ngồi Lâu Hoặc Đứng Nhiều

Nhóm này thường gặp ở các cô bác làm thợ nail, thợ may, nhân viên văn phòng, lái xe hoặc người bán hàng phải đứng nhiều giờ trong ngày.
Khi chúng ta đi lại, các cơ ở bắp chân co bóp giống như một chiếc “máy bơm”, giúp đẩy máu từ chân trở về tim.

Nếu cô bác ngồi yên hoặc đứng im quá lâu, chiếc “máy bơm” này hoạt động kém hiệu quả hơn. Máu tĩnh mạch có thể ứ lại ở chân, đồng thời các cơ phải giữ một tư thế lâu nên dễ mỏi và căng cứng.

Những yếu tố này đều có thể góp phần làm bắp chân nặng, tức, phù nhẹ vào cuối ngày và dễ xuất hiện chuột rút, nhất là khi cô bác có thêm suy giãn tĩnh mạch.

Vì vậy, nếu điều kiện công việc cho phép, cô bác nên thay đổi tư thế sau mỗi 30–60 phút: đứng dậy đi lại vài phút, nhón gót, xoay cổ chân hoặc co duỗi bàn chân để kích hoạt cơ bắp chân.

5.5. Cô Bác Đang Sử Dụng Một Số Loại Thuốc Tây

• Thuốc lợi tiểu

Một số thuốc lợi tiểu thường dùng để điều trị tăng huyết áp, suy tim hoặc phù chân có thể làm cơ thể tăng đào thải nước và điện giải qua đường tiểu.

Đặc biệt, thuốc lợi tiểu quai và lợi tiểu thiazide có thể làm giảm kali hoặc magie ở một số người. Khi các chất điện giải này giảm quá mức, cô bác cũng có thể thấy mệt, yếu cơ, hồi hộp hoặc chuột rút.

• Thuốc hạ mỡ máu nhóm statin

Những thuốc như atorvastatin, rosuvastatin … cũng có thể gây tác dụng phụ lên cơ. Một số người có thể gặp các triệu chứng liên quan đến cơ như: đau cơ, nhức mỏi, yếu cơ và đôi khi có cả chuột rút.

Triệu chứng thường xuất hiện ở những khối cơ lớn như đùi, vai, cánh tay hoặc bắp chân và có thể xảy ra ở cả hai bên.

• Thuốc xịt giãn phế quản trị hen suyễn/COPD (như các dòng chứa Salbutamol, Formoterol…)

Nhóm thuốc này cũng có thể làm kali trong máu giảm tạm thời do kali dịch chuyển vào trong tế bào. Tác dụng này thường rõ hơn khi dùng liều cao hoặc dùng nhiều lần.

Run cơ, hồi hộp và chuột rút cơ cũng đã được ghi nhận là những tác dụng không mong muốn của nhóm thuốc này.

PHẦN 6: NẾU BỊ CHUỘT RÚT THÌ LÀM GÌ NGAY LÚC ĐÓ?

Nếu bị chuột rút bắp chân thì cô bác đừng hoảng loạn hay gồng người chống lại. Càng gồng, cơ càng co siết mạnh và đau hơn.

Cũng đừng dùng tay đấm mạnh hoặc xoa bóp quá dữ dội vào khối cơ đang cứng vì ciệc này có thể làm dập các sợi cơ đang bị căng dãn hết mức, gây đau đớn kéo dài vài ngày sau đó.

Không cố gắng co gập gối lại. Nếu cô bác co gập gối lại, cơ bắp chân sẽ bị chùng xuống, khiến việc xử lý cắt cơn bị mất đi tác dụng.

Lúc này, hãy cố gắng duỗi thẳng chân bị chuột rút ra. Dùng tay nắm lấy các ngón chân, từ từ kéo bẻ ngược mũi bàn chân hướng về phía đầu gối (hoặc hướng về phía ngực của mình).

Nếu không với tới chân: Cô bác hãy bình tĩnh đẩy mạnh gót chân ra xa, gập cổ chân ngược lên trên. Hoặc có thể nhờ người nhà kéo giúp, hoặc dùng một chiếc khăn mặt dài móc qua lòng bàn chân rồi dùng hai tay kéo mạnh chiếc khăn về phía mình.

Khi cô bác duỗi thẳng gối và bẻ ngược cổ chân, khối cơ bắp chân bị kéo giãn tối đa. Việc kéo giãn này sẽ kích thích vào các thụ thể cảm giác ở gân (gọi là cơ quan gân Golgi).

Thần kinh sẽ nhận tín hiệu báo động và ngay lập tức phát ra phản xạ ức chế, bắt buộc khối cơ phải tự động thả giãn ra ngay lập tức.

Chỉ sau khoảng 15 – 20 giây giữ nguyên tư thế này, cơn co thắt sẽ tự động bị dập tắt!

Sau khi khối cơ đã nhả ra và hết co thắt, cô bác dùng hai lòng bàn tay ôm lấy bắp chân, xoa xát nhẹ nhàng cho vùng da ấm lên.

Dùng các đầu ngón tay miết nhẹ nhàng từ phần cổ chân vuốt ngược lên phía gối (miết một chiều từ dưới lên trên thôi).

Động tác miết ngược lên này giúp hỗ trợ dòng máu tĩnh mạch đang bị nghẽn ứ chảy dễ dàng về tim, giúp tái tưới máu mang oxy tươi trở lại nuôi tế bào cơ và làm dịu các đầu tận thần kinh đang bị kích ứng.

PHẦN 7: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Thoái hóa khớp uống celecoxib được không ds?

—> Celecoxib thì nó là một thuốc giảm đau, chống viêm nhóm NSAID cô bác dùng trong những được viêm đau cấp thôi chứ không nên dùng dài. Nó làm giảm đau nhanh nhưng không giải quyết từ gốc nguyên nhân thoái hoá.

Việc cô bác cứ đau lại uống giảm đau, chống viêm Celecoxib lâu dài có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch, huyết áp, thận và dạ dày. Nên tốt nhất trong đợt cấp đang có viêm đau bác sĩ cho dùng thì cô bác dùng thôi chứ không nên uống thường xuyên rất hại.

Câu 2: Bác được kê đơn uống thuốc mỡ máu Atorvastatin nhưng thấy bị mỏi người thì giảm liều đi bớt được không ds?

—> Không nên tự ý giảm liều, muốn giảm liều bác sẽ cần đi kiểm tra lại mỡ máu và có chỉ định từ bác sĩ vì đây là dòng thuốc kê đơn.

Nếu bác muốn dần dần được bác sĩ cho giảm liều thì với trường hợp của bác song song việc dùng thuốc nhóm statin theo chỉ định thì có thể bổ sung thêm 2 hoạt chất đó là Omega-3 nhuyễn thể + Coenzyme Q10.

Omega-3 sẽ hỗ trợ để giảm mỡ máu xấu LDL, giảm mỡ triglyceride và tăng mỡ tốt HDL. Gỉam viêm cho mạch máu đỡ hình thành mảng xơ vữa.
Còn CoQ10 sẽ giúp bác giảm đau mỏi cơ do tác dụng phụ của nhóm thuốc statin gây ra và giúp bảo vệ tim mạch.

Khi bổ sung thì bác sẽ theo dõi và khám định kỳ , nếu chỉ số giảm tốt thì bác sĩ sẽ điều chỉnh lại liều giảm đi cho bác , chứ hiện tại thì không tự ý ngưng ngay thuốc kê đơn được.

Câu 3: Cô có dịch hai cổ chân sau tập nhún chân cô đang uống thuốc sau khi khỏi thì bao lâu tập lại được?

—> Sau khi uống xong thuốc và hết hẳn đau sưng, cô nên nghỉ ngơi thêm khoảng 1 đến 2 tuần rồi mới bắt đầu tập luyện trở lại .

Vì khi cổ chân hết đau, bao khớp và gân cơ xung quanh chỉ mới ở trạng thái phục hồi ban đầu nên còn rất nhạy cảm.

Nếu cô vội vàng tập lại ngay, lực nhún dồn trọng lượng cơ thể xuống sẽ dễ làm màng khớp bị kích ứng tái phát, làm tràn dịch trở lại và dai dẳng hơn.

Khi tập lại thì cô lưu ý tập lại động tác nhún chân từ từ thôi. Không nên nhún chân ngay với số lượng nhiều. Sau 1–2 tuần đi bộ êm ái, cô mới thử nhún nhẹ với số lần ít (khoảng 5–10 lần/ngày) rồi theo dõi phản ứng của cổ chân.

Nếu thấy cổ chân có dấu hiệu hơi căng tức trở lại, cô nên dừng tập và cho chân nghỉ ngơi ngay.

Câu 4: Mỗi ngày cô đi tiểu tầm 5-6 lần thì có sao không ds?

—> Không sao mỗi ngày tầm 6 lần vậy là bình thường, trên 8 lần mới là nhiều.

Câu 5: Người bị chuột rút , mất ngủ bổ sung magie loại nào, xin tư vấn giúp cô bổ sung?

—> Người mất ngủ, hay chuột rút ban đêm thì cô bác có thể ưu tiên Magie Bisglycinate vì dễ hấp thu, ít gây tiêu chảy. Nó sẽ hỗ trợ thư giãn cơ bắp và thư giãn thần kinh để giảm bớt chuột rút và ngủ ngon hơn.

Câu 6: Cô bị thoái hóa khớp gối, sáng dậy cứng khớp, đi lại khập khiễng. Uống canxi có giúp ích gì không?

—> Việc uống Canxi chủ yếu giúp làm khỏe phần khung xương, chứ không trực tiếp giải quyết được tình trạng cứng khớp hay đi khập khiễng do thoái hóa khớp gối gây ra ạ.

Cứng khớp và đau nhức khi đi lại là do lớp sụn khớp bị bào mòn và thiếu hụt dịch nhờn bôi trơn.

Canxi đóng vai trò làm chắc khung xương bên dưới, nhưng lại không có tác dụng tái tạo sụn hay tăng tiết dịch khớp. Vì vậy, nếu chỉ uống mỗi Canxi thì tình trạng cứng khớp buổi sáng thường chưa thể cải thiện rõ rệt.

Để gối dẻo dai và đi lại dễ dàng hơn, cô có thể cân nhắc những dưỡng chất chuyên cho hỗ trợ cho sụn khớp như Glucosamin sulfate, chondroitin, MSM và collagen tuýp II… Những chất này sẽ hỗ trợ để đỡ khô cứng khớp, làm chậm quá trình mòn sụn, thoái hoá khớp, đi lại trơn tru hơn.

Đồng thời , mỗi sáng thức dậy, cô chưa nên bước xuống đất ngay. Hãy xoa nóng hai bàn tay rồi massage nhẹ vùng gối, co duỗi chân nhẹ nhàng 3–5 phút cho dịch khớp tiết ra bôi trơn rồi mới từ từ đứng dậy đi lại sẽ tốt hơn.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:

Cô bác còn thắc mắc nào về tê bì chuột rút tay chân hoặc các vấn đề sức khoẻ khác hay tương tác giữa các thuốc đang dùng thì có thể nhắn rõ qua Zalo , con hướng dẫn cô bác cách điều chỉnh, khắc phục, kiểm soát tại nhà phù hợp ạ!

Zalo Ds. Lan: 0981 741 388

Con chúc cô bác luôn vui vẻ, khoẻ mạnh và không còn chuột rút mỗi đêm!