Đột quỵ không xảy ra bất ngờ, cơ thể đã gửi ra 10 dấu hiệu cảnh báo trước đó 15 đến 30 ngày. Nếu bỏ qua, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.
Đột quỵ – Câu chuyện không còn xa lạ
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận hàng trăm nghìn ca đột quỵ mới. Điều đáng lo là căn bệnh này có thể xảy ra bất ngờ, với bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi nào.
Chỉ trong vài phút, đột quỵ có thể cướp đi sức khỏe, thậm chí là tính mạng. Nhưng điều nguy hiểm hơn không phải là lúc nó xảy ra… mà là khi mình không hề biết nó đang đến gần.
Nhiều người chỉ phát hiện khi đã quá muộn. Lúc đó, việc cấp cứu vượt quá “thời gian vàng” 3 đến 4,5 giờ đầu, khiến việc cứu chữa rất khó khăn.
Nếu may mắn qua khỏi, người bệnh vẫn có thể phải đối mặt với di chứng nặng nề. Có người bị liệt nửa người, mất khả năng nói, suy giảm trí nhớ hoặc không thể tự chăm sóc bản thân.
Tất cả chỉ vì ta đã bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo sớm mà cơ thể đã cố gắng gửi đi.
Vì vậy, hôm nay dược sĩ sẽ chia sẻ 10 dấu hiệu sớm của đột quỵ, có thể xuất hiện trước 15–30 ngày. Cô bác anh chị hãy nhận biết từ sớm để chủ động phòng ngừa.
Hiểu đúng về đột quỵ để chủ động phòng ngừa
1.Đột quỵ là gì? Vì sao nguy hiểm?
Cô bác anh chị thân mến, trước khi nhận biết dấu hiệu, mình cần hiểu rõ đột quỵ. Đây là tình trạng máu không lên được não do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu. Khi dòng máu bị gián đoạn, tế bào não thiếu oxy và tổn thương rất nhanh, chỉ sau vài phút.
Đột quỵ có hai loại chính. Thứ nhất là đột quỵ thiếu máu cục bộ, chiếm 80–85%, xảy ra khi mạch bị tắc nghẽn. Thứ hai là đột quỵ xuất huyết, khoảng 15–20%, xảy ra khi mạch máu vỡ và máu tràn ra chèn ép mô não. Dù ở dạng nào, đột quỵ cũng có thể gây liệt nửa người, nói khó, giảm trí nhớ hoặc tử vong đột ngột.
2. Đột quỵ có dấu hiệu báo trước không?
Có, và đây là điều rất quan trọng. Trước khi cơn đột quỵ thực sự xảy ra khoảng 1–4 tuần, cơ thể thường phát ra những tín hiệu âm thầm. Đó có thể là cơn đau đầu “lạ”, chóng mặt thoáng qua hoặc tê tay chân ngắn ngủi. Nhiều người nghĩ là do thời tiết hay mệt mỏi nên chủ quan. Chính vì vậy, nhận biết sớm là chìa khóa để phòng ngừa hiệu quả.
10 dấu hiệu cảnh báo sớm đột quỵ
1. Đau đầu dữ dội và bất thường
Đây là một trong những dấu hiệu sớm quan trọng của đột quỵ. Tuy nhiên, nhiều người lại dễ bỏ qua.
Cơn đau thường không giống đau đầu do căng thẳng hay thiếu ngủ. Nó xuất hiện đột ngột, không rõ nguyên nhân. Cảm giác đau nhói mạnh, như “búa bổ”, kéo dài và không giảm dù đã uống thuốc.
Một số người còn kèm buồn nôn, nôn ói, mờ mắt hoặc cứng cổ. Nếu cô bác cảm thấy đau đầu “lạ”, khác thường và lặp lại nhiều ngày, tuyệt đối không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo mạch máu não đang có vấn đề hoặc vỡ mạch nhỏ mà mình không biết.
2. Tê bì, yếu hoặc liệt một bên cơ thể
Đây là dấu hiệu rất điển hình khi sắp đột quỵ. Người bệnh có thể đột ngột thấy tay hoặc chân một bên bị yếu, tê rần hoặc mất cảm giác.
Có người không nhấc nổi tay chân bên đó. Mặt có thể bị méo, cười lệch sang một bên.
Nguyên nhân là do máu không lên đủ vùng não điều khiển vận động. Nếu cô bác thấy người thân có dấu hiệu này, cần nghi ngay tới đột quỵ và đưa đi cấp cứu càng sớm càng tốt.
3. Mờ mắt hoặc giảm thị lực đột ngột
Mắt bỗng nhìn mờ hoặc mất một phần tầm nhìn. Có người không phân biệt được màu sắc hay ánh sáng rõ ràng.
Tình trạng này có thể xảy ra ở một mắt hoặc cả hai mắt. Thường chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết, nhưng có thể tái phát.
Đây là dấu hiệu thiếu máu lên vùng não điều khiển thị giác. Nếu để lâu, có thể dẫn tới mất thị lực vĩnh viễn hoặc đột quỵ toàn phát.
4. Nói khó, nói lắp, rối loạn ngôn ngữ
Người sắp đột quỵ có thể nói ngọng hoặc phát âm không rõ. Có người nói lắp, nói sai từ hoặc không thành câu.
Thậm chí họ không hiểu người khác đang nói gì. Đây là dấu hiệu vùng não điều khiển ngôn ngữ đang bị thiếu máu.
Cô bác có thể thử bằng cách yêu cầu họ nói một câu đơn giản, như “Hôm nay trời đẹp”. Nếu họ nói sai hoặc không rõ, cần đưa đi viện ngay.
5. Chóng mặt, choáng váng, đi loạng choạng
Đây là dấu hiệu sớm của đột quỵ, nhưng rất dễ bị nhầm với say nắng, tụt huyết áp hay thiếu ngủ.
Người bệnh có thể cảm thấy chóng mặt, đi không vững hoặc dễ ngã. Kèm theo đó là buồn nôn, ói mửa, mắt mờ, tay chân mệt rũ.
Đây là dấu hiệu vùng não điều khiển thăng bằng đang thiếu oxy. Rất nguy hiểm nếu không kiểm tra sớm.
6. Mệt mỏi kéo dài, buồn ngủ bất thường
Ngủ đủ giấc nhưng cả ngày vẫn thấy buồn ngủ. Cơ thể lúc nào cũng uể oải, thiếu năng lượng.
Người bệnh dễ mất tập trung, hay quên và không muốn trò chuyện hay làm việc.
Đây có thể là dấu hiệu não đang bị thiếu máu nhẹ kéo dài. Nếu không cải thiện sớm, có thể dẫn tới cơn thiếu máu não thoáng qua – tiền thân của đột quỵ thực sự.
7. Tim đập nhanh, đau nhẹ vùng ngực
Người có bệnh lý tim mạch thường có nguy cơ cao đột quỵ. Biểu hiện dễ gặp là tim đập nhanh, rối loạn nhịp bất thường.
Có lúc cảm thấy nghẹn ngực, khó thở hoặc nhói vùng tim rồi tự hết.
Tim đập không đều khiến máu lưu thông kém, dễ hình thành cục máu đông. Nếu cục máu này đi lên não, có thể gây tắc mạch máu và dẫn tới đột quỵ.
8. Ù tai, giảm thính lực thoáng qua
Dấu hiệu này thường bị bỏ qua vì không rõ ràng. Tuy nhiên, đây lại có thể là tín hiệu sớm của đột quỵ.
Người bệnh có cảm giác ù tai như có tiếng gió hoặc tiếng rè. Đôi khi nghe kém đột ngột, mất thính lực trong vài giây rồi tự hồi phục.
Nguyên nhân là do lưu lượng máu đến tai trong bị giảm. Điều này ảnh hưởng đến dây thần kinh thính giác và có thể liên quan đến vùng não điều khiển thính lực.
9. Khó thở, thở hụt hơi
Người sắp đột quỵ có thể cảm thấy khó thở, hụt hơi dù không vận động. Có lúc thở gấp, thở không đều, cảm giác tức ngực và mệt nhẹ.
Dấu hiệu này xuất hiện khi trung tâm điều hòa nhịp thở trong não bị thiếu máu. Nếu đi kèm da tái, tím môi, chóng mặt và tim đập nhanh, cần đi khám ngay.
10. Đổ mồ hôi lạnh bất thường
Không vận động, không trời nóng nhưng vẫn toát mồ hôi lạnh. Tim đập nhanh, người run, da nhợt nhạt. Đây là phản ứng cảnh báo từ hệ thần kinh tự chủ.
Thường xảy ra khi mạch máu não bị chèn ép hoặc tắc một phần. Nếu kèm theo chóng mặt, buồn nôn, mệt lả thì cô bác cần đi kiểm tra ngay. Đây là dấu hiệu rất sớm của thiếu máu não và có thể dẫn tới đột quỵ thật sự chỉ sau vài ngày.
Cách phòng tránh đột quỵ hiệu quả từ sớm
1. Chủ động kiểm soát nguy cơ ngay khi chưa muộn
Đột quỵ không xảy ra bất ngờ. Nó là kết quả của quá trình mạch máu bị tổn thương, xơ vữa và tắc nghẽn kéo dài trong nhiều năm.
Vì vậy, việc phòng ngừa cần được bắt đầu từ sớm, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Một trong những việc quan trọng nhất là kiểm soát huyết áp và mỡ máu định kỳ.
Cô bác nên đo huyết áp, xét nghiệm mỡ máu mỗi 3–6 tháng. Đồng thời, cần ăn ít muối, hạn chế đồ chiên rán, thịt đỏ, nội tạng động vật.
Thay vào đó, hãy tăng cường rau xanh, cá, các loại hạt và dầu thực vật để bảo vệ thành mạch và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.
Huyết áp cao, cholesterol và triglyceride tăng là “bộ ba nguy hiểm” khiến mạch máu bị tổn thương và dễ hình thành cục máu đông. Cô bác có thể xem thêm Triglyceride cao có thể âm thầm dẫn đến gan nhiễm mỡ, nhồi máu cơ tim, thậm chí là đột quỵ…
https://duocsilan.com/triglyceride-cao-2/
2. Duy trì cân nặng và vận động mỗi ngày
Thừa cân làm tim và mạch máu phải hoạt động nhiều hơn, dễ gây xơ vữa và tăng nguy cơ đột quỵ.
Cô bác chỉ cần đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần. Cách này giúp hạ huyết áp, cải thiện tuần hoàn máu và giảm nguy cơ đột quỵ đến 30–40%.
Nếu ngồi lâu, nên đứng dậy vận động nhẹ 2–3 phút mỗi 30–45 phút để máu lưu thông tốt hơn.
3. Ăn uống lành mạnh theo kiểu Địa Trung Hải
Đây là chế độ ăn được khuyến nghị nhiều nhất trong phòng ngừa đột quỵ.
Cô bác nên ăn nhiều rau củ, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt. Dùng dầu olive, cá hồi, cá mòi, cá thu – giàu Omega-3 giúp bảo vệ mạch máu.
Nên hạn chế đường tinh luyện, đồ ăn chế biến sẵn và rượu bia. Bữa ăn càng đơn giản, tự nhiên thì mạch máu càng khỏe mạnh.
4. Ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thư giãn
Thiếu ngủ và stress kéo dài làm tăng hormone gây co mạch, dễ gây cao huyết áp – yếu tố dẫn đến đột quỵ.
Cô bác nên tập hít thở sâu, đi bộ nhẹ hoặc nghe nhạc thư giãn 10–15 phút trước khi ngủ.
Nếu mất ngủ thường xuyên, nên kiểm tra lại huyết áp ban đêm, nồng độ magie và canxi để xử lý kịp thời.
5. Bổ sung Nattokinase – hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ tự nhiên
Ngoài ăn uống và vận động, cô bác có thể bổ sung Nattokinase – một enzyme từ đậu nành lên men (Natto) của Nhật Bản, đã được nghiên cứu có lợi trong phòng ngừa đột quỵ.
Hoạt chất này giúp hỗ trợ làm tan cục máu đông, giảm nguy cơ tắc mạch, cải thiện tuần hoàn máu và hạn chế hình thành huyết khối mới.
Liều dùng hiệu quả là khoảng 2.000 FU mỗi ngày. Đặc biệt phù hợp với người bị mỡ máu cao, tăng huyết áp, tiểu đường, hút thuốc hoặc ít vận động.
Tuy nhiên, nếu cô bác đang dùng thuốc chống đông hoặc thuốc tim mạch, cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Nattokinase là giải pháp hỗ trợ tự nhiên, không thay thế thuốc điều trị, nhưng có thể giúp giảm nguy cơ tái phát đột quỵ.
Tổng kết: Nhận biết sớm, phòng ngừa đột quỵ từ hôm nay
Đột quỵ không phải là tai biến đến bất ngờ, mà là kết quả của việc chủ quan với sức khỏe trong thời gian dài. Cơ thể luôn báo hiệu trước – từ cơn đau đầu lạ, chóng mặt thoáng qua, đến cảm giác tê tay hay nói khó.
Nhiều người vì chủ quan, nghĩ là do mệt hay thời tiết, nên bỏ qua cơ hội vàng để ngăn ngừa sớm. Đến khi đột quỵ xảy ra, mới tiếc nuối không kịp.
Chỉ một lần đo huyết áp, siêu âm mạch máu hay khám tổng quát định kỳ cũng có thể giúp cô bác tránh được hậu quả nặng nề.
Mỗi người có cơ địa, lối sống và nguyên nhân khác nhau. Nếu cô bác có các dấu hiệu như đau đầu thường xuyên, tê tay chân, chóng mặt, mờ mắt hoặc mất ngủ kéo dài và muốn được tư vấn theo tình trạng riêng, thì bấm vào link này điền thông tin về tình trạng bệnh cần tư vấn nhé: https://www.duocsilan.vn/tuvanmienphi/?utm_source=duocsilan.com.
Nguồn tham khảo: https://www.healthline.com/health/stroke
