Xương Khớp
TÊ TAY TÊ CHÂN – THIẾU CHẤT GÌ? BỔ SUNG GÌ CHO ĐÚNG?
Th10
Tê tay tê chân kéo dài có thể là dấu hiệu cảnh báo thiếu chất hoặc bệnh lý nguy hiểm – cần bổ sung đúng cách để cải thiện.
Tê tay tê chân có phải là bệnh lý nguy hiểm?
Tê tay tê chân là triệu chứng phổ biến. Có thể ai trong chúng ta cũng từng gặp ít nhất vài lần.
Nhiều trường hợp chỉ do ngồi sai tư thế, nằm đè lên tay hoặc mặc đồ quá chật. Khi máu lưu thông trở lại thì cảm giác tê sẽ hết. Đây là phản ứng tạm thời, không quá đáng lo.
Nhưng nếu hiện tường này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc lan rộng, thì cô bác không nên chủ quan. Đặc biệt khi kèm theo đau nhức, run tay, yếu cơ, giảm vận động…
Lúc này, đó có thể là dấu hiệu của bệnh lý như: thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống, tiểu đường, viêm dây thần kinh, thiếu máu não…
Vì vậy, cô bác nên đi khám sớm. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp điều trị đúng cách và ngăn bệnh trở nặng.
Nguyên nhân phổ biến gây tê tay tê chân
Tê tay tê chân nghe có vẻ đơn giản, nhưng thật ra lại ẩn chứa nhiều nguyên nhân phức tạp. Có người chỉ bị tê do ngồi lâu, máu không lưu thông. Thay đổi tư thế là hết. Nhưng cũng có người bị tổn thương dây thần kinh, chèn ép mạch máu. Nặng hơn là do tiểu đường, thoát vị đĩa đệm hoặc các bệnh lý thần kinh khác.
1. Thoát vị đĩa đệm gây tê tay tê chân ở người lớn tuổi
Thoát vị đĩa đệm là nguyên nhân rất hay gây hiện tượng này, nhất là ở người lớn tuổi hoặc làm việc nặng. Khi đĩa đệm bị lệch ra ngoài, nó có thể chèn vào dây thần kinh. Lúc đó sẽ gây đau nhức, tê bì, cảm giác lan từ cổ xuống tay hoặc từ thắt lưng xuống chân.
📌 Nếu cô bác bị tê một bên tay, kèm theo đau vai gáy hoặc tê lan từ mông xuống chân, thì nên đi khám sớm. Có thể là do thoát vị đĩa đệm đang chèn ép dây thần kinh.
2. Hẹp ống sống, thoái hóa cột sống
Cô bác lớn tuổi, ngồi nhiều hoặc từng chấn thương cột sống dễ bị thoái hóa. Khi cột sống thoái hóa lâu năm, ống sống sẽ bị hẹp lại. Dây thần kinh bị chèn ép trong ống tủy. Điều này gây rối loạn cảm giác tay chân, yếu cơ hoặc mất cảm giác.
3. Viêm đa dây thần kinh ngoại biên
Đây là nguyên nhân phổ biến ở người tiểu đường hoặc thiếu vitamin nhóm B kéo dài. Khi dây thần kinh ngoại biên bị viêm sẽ gây tê, râm ran, châm chích như kiến bò. Cảm giác tê thường bắt đầu ở đầu ngón tay, ngón chân rồi lan dần lên. Nếu tê xảy ra đối xứng hai bên, cô bác nên đi kiểm tra sớm.
4. Thiếu máu não, rối loạn tuần hoàn
Tuần hoàn máu kém khiến thần kinh không được nuôi dưỡng đầy đủ. Từ đó sinh ra cảm giác tê bì, mỏi hoặc mất cảm giác. Người hay chóng mặt, hoa mắt, mất ngủ, hay quên… rất nên kiểm tra thiếu máu não nếu bị chân tay nhức mỏi kéo dài.
5. Thiếu vitamin và khoáng chất
Vitamin B1, B6, B12 rất quan trọng với hệ thần kinh. Thiếu lâu ngày sẽ làm dây thần kinh tổn thương. Cô bác sẽ thấy tê bì, yếu cơ, giảm cảm giác. Người ăn uống kém, lớn tuổi, hay uống rượu hoặc bị bệnh dạ dày rất dễ thiếu nhóm vitamin này.
6. Tác dụng phụ của thuốc
Một số thuốc điều trị mạn tính nếu dùng lâu hoặc liều cao có thể gây tê. Đặc biệt là thuốc hóa trị, thuốc thần kinh, thuốc chống lao… Nếu cô bác thấy tê tay tê chân sau khi dùng thuốc mới, hãy hỏi lại bác sĩ để được điều chỉnh sớm.
7. Căng thẳng, stress, rối loạn lo âu
Stress kéo dài cũng có thể gây tê tay tê chân. Khi căng thẳng, hệ thần kinh bị rối loạn. Mạch máu co lại, tuần hoàn kém. Từ đó xuất hiện cảm giác tê bì, run tay hoặc chân. Người hay mất ngủ, dễ xúc động, sống trong áp lực lâu ngày thường dễ gặp tình trạng này.
8. Bệnh lý nội tiết: Tiểu đường, suy giáp
Tiểu đường làm tăng đường huyết trong thời gian dài. Điều này gây hư hại các mạch máu nhỏ và dây thần kinh, đặc biệt ở bàn chân. Gây tê bì, đau nhức hoặc mất cảm giác. Với suy giáp, cơ thể thiếu hormone điều hòa. Dây thần kinh hoạt động kém, dẫn đến tê tay tê chân, chuột rút, mỏi cơ. Đây đều là bệnh mạn tính, cần được điều trị đúng cách.
9. Thời tiết lạnh, thay đổi khí hậu
Trời lạnh khiến mạch máu co lại, máu khó lưu thông. Thần kinh bị kích thích gây tê bì, đau nhức, lạnh buốt. Cô bác lớn tuổi thường thấy tê tay tê chân vào sáng sớm hoặc ban đêm. Nên giữ ấm cơ thể, xoa bóp nhẹ và tránh gió lạnh lùa vào lúc ngủ.
10. Sai tư thế, ngồi lâu, ít vận động
Ngồi lâu một chỗ làm mạch máu và dây thần kinh bị đè nén. Đây là nguyên nhân phổ biến gây tê tay tê chân tạm thời. Dù không nguy hiểm ngay, nhưng nếu lặp lại thường xuyên vẫn có thể gây tổn thương lâu dài. Cô bác nên thay đổi tư thế và vận động nhẹ sau mỗi 30–60 phút.
Bị tê tay tê chân nên bổ sung vitamin gì cho đúng?
Có nên bổ sung vitamin khi bị tê tay tê chân?
Sau khi hiểu nguyên nhân gây ra hiện tượng này, nhiều người sẽ tự hỏi: “Có nên uống vitamin không? Ăn gì thì tốt cho dây thần kinh?”
✅ Câu trả lời là: Có. Nhưng phải bổ sung đúng và đủ. Không phải ai bị tê tay tê chân cũng do thiếu chất. Và cũng không phải cứ uống nhiều là tốt.
Việc bổ sung vitamin chỉ là hỗ trợ. Còn điều trị bệnh lý vẫn cần bác sĩ khám và chỉ định. Ví dụ như thoát vị đĩa đệm, tiểu đường hay thiếu máu não… thì chỉ uống vitamin là chưa đủ.
Tuy nhiên, nếu cơ thể thiếu dưỡng chất thật sự, thì việc bổ sung là rất cần thiết.
1. Vitamin B1 – Giúp nuôi dưỡng dây thần kinh
Vitamin B1 rất quan trọng cho hệ thần kinh. Nó giúp dây thần kinh và cơ bắp hoạt động bình thường. Nếu thiếu, cô bác có thể bị tê bì tay chân, mỏi cơ, rối loạn cảm giác. Nặng hơn có thể đau thần kinh hoặc rối loạn vận động.
📌 Nguồn B1 tự nhiên có nhiều trong: gạo lứt, đậu xanh, hạt hướng dương, thịt nạc heo và gan động vật.
2. Vitamin B6 – Hỗ trợ dẫn truyền thần kinh
Vitamin B6 giúp tạo ra các chất dẫn truyền thần kinh. Nhờ đó, tín hiệu từ não đến tay chân được truyền đi dễ dàng hơn. Thiếu B6 có thể gây tê tay tê chân, râm ran như kim châm. Một số người còn bị chuột rút hoặc co cứng cơ.
📌 Nguồn thực phẩm giàu B6 gồm: chuối, cá ngừ, cá hồi, thịt gà, gan gà, óc chó, hạnh nhân và ngũ cốc nguyên cám.
3. Vitamin B12 – Quan trọng cho hệ thần kinh
Vitamin B12 rất cần thiết cho dây thần kinh ngoại biên. Bác sĩ thường chỉ định B12 trong các trường hợp viêm hoặc thoái hóa dây thần kinh. Thiếu B12 dễ gây tê tay tê chân, run tay, yếu cơ. Ngoài ra còn có thể kèm chóng mặt, giảm trí nhớ.
📌 B12 có nhiều trong gan bò, gan heo, thịt đỏ, trứng, sữa, phô mai. Các loại cá biển như cá hồi, cá thu cũng rất giàu B12.
💡 Người lớn tuổi, ăn chay lâu năm hoặc dùng thuốc dạ dày kéo dài thường thiếu vitamin B12.
4. Vitamin E – Giúp máu lưu thông và bảo vệ dây thần kinh
Vitamin E là chất chống oxy hóa mạnh. Nó giúp bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ tuần hoàn máu. Nhờ đó, giảm nguy cơ tê tay tê chân do máu lưu thông kém.
📌 Thực phẩm giàu vitamin E gồm: dầu hướng dương, dầu ô liu, hạt hướng dương, hạnh nhân, óc chó, rau cải bó xôi, rau bina và quả bơ.
5. Omega-3 – Chống viêm, tăng tuần hoàn
Omega-3 là acid béo có tác dụng chống viêm và tăng đàn hồi mạch máu. Nó giúp máu lưu thông tốt hơn và bảo vệ dây thần kinh khỏi tổn thương. Rất phù hợp với người bị tê tay tê chân do tuần hoàn kém, người lớn tuổi hoặc có bệnh tim mạch.
📌 Omega-3 có nhiều trong: cá hồi, cá thu, cá trích, hạt lanh, hạt chia, dầu cá, dầu hạt lanh và viên uống Krill Oil.
6. Canxi – Kali – Magie: Khoáng chất cho thần kinh và cơ
Ba khoáng chất này giúp dẫn truyền tín hiệu thần kinh và vận động cơ bắp nhịp nhàng hơn. Thiếu chúng có thể gây ra hiện tượng này, chuột rút, mỏi hoặc yếu cơ.
📌 Canxi có nhiều trong sữa, phô mai, hạnh nhân, đậu hũ. Kali có trong chuối, khoai lang, cà chua, đậu trắng. Magie có trong hạt bí, ngũ cốc nguyên hạt và rau chân vịt.
7. Vitamin D – Hỗ trợ hấp thu canxi, tốt cho thần kinh
Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn. Khi thiếu, xương khớp và hệ thần kinh dễ bị ảnh hưởng. Tình trạng này có thể gây mỏi cơ, đau nhức, thậm chí tê tay tê chân.
📌 Nguồn vitamin D gồm: ánh nắng buổi sáng, cá béo, lòng đỏ trứng, nấm phơi nắng và viên D3 bổ sung theo hướng dẫn bác sĩ.
8. Chất xơ và nước – Hỗ trợ tuần hoàn và giảm chèn ép
Chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt và ngăn táo bón. Nhờ đó, giảm áp lực lên vùng thắt lưng – nơi có thể gây ra hiện tượng tay chân bị tê nếu dây thần kinh bị chèn. Uống đủ nước giúp máu lưu thông đều, tránh tình trạng thiếu oxy ở tay chân.
Chất xơ có nhiều trong rau xanh, củ quả, ngũ cốc nguyên hạt.
Mỗi ngày nên uống 1.5–2 lít nước tùy theo thể trạng.
Lưu ý quan trọng khi bị tê tay tê chân
1. Đi khám sớm để xác định đúng nguyên nhân
Tê tay tê chân không đơn giản như nhiều người nghĩ. Nếu để lâu, không xử lý đúng cách, có thể gây mất cảm giác, yếu liệt hoặc rối loạn vận động. Nặng hơn, đây có thể là dấu hiệu sớm của đột quỵ.
Việc quan trọng nhất là phải đi khám để tìm đúng nguyên nhân. Vì mỗi người có thể bị tê do lý do khác nhau. Có người do thoát vị đĩa đệm. Có người do thiếu máu não, tiểu đường, hoặc thiếu vitamin B. Cũng có người chỉ do ngồi sai tư thế quá lâu.
👉 Mỗi nguyên nhân sẽ cần hướng xử lý riêng. Không thể chỉ uống vitamin rồi chờ đỡ. Cũng không thể massage hoài mà không biết rõ lý do.
📌 Nếu cô bác bị tê kéo dài, lan rộng, hoặc có thêm dấu hiệu như đau, yếu cơ, chóng mặt, mất ngủ… thì nên đi khám sớm. Càng khám sớm thì điều trị càng hiệu quả.
2. Không tự ý mua thuốc khi bị tê tay tê chân
Cô bác tuyệt đối không nên tự mua thuốc uống khi chưa rõ nguyên nhân. Nhiều người dùng thuốc giảm đau, thuốc thần kinh hoặc thuốc đông y không rõ nguồn gốc. Uống sai có thể gây ngộ độc, đau dạ dày, hại gan thận. Thuốc tây nếu dùng sai liều dễ gây nghiện, rối loạn cảm giác hoặc ảnh hưởng trí nhớ.
3. Làm xét nghiệm theo chỉ định bác sĩ
Khi đi khám, bác sĩ có thể yêu cầu chụp MRI, CT cột sống hoặc đo điện cơ. Ngoài ra, còn có thể cần xét nghiệm máu, kiểm tra vitamin B12, axit folic, đường huyết hoặc tuyến giáp.
Cô bác nên làm đầy đủ theo hướng dẫn. Phát hiện sớm sẽ giúp điều trị tê tay tê chân hiệu quả hơn.
4. Chỉnh lại tư thế sinh hoạt để giảm tê tay tê chân hiệu quả
Ngồi sai tư thế, gối cao hoặc chống tay lâu đều dễ gây chèn ép dây thần kinh.
Cô bác nên tránh gác tay lên trán khi ngủ. Không nên ngồi vắt chéo chân lâu. Mỗi 30–60 phút nên đứng dậy đi lại, vươn vai nhẹ nhàng để giảm tê tay tê chân.
5. Tập thể dục mỗi ngày để lưu thông máu
Không cần tập nặng. Chỉ cần đi bộ 20–30 phút, tập yoga nhẹ, khí công hoặc xoay cổ tay chân vào mỗi sáng.
Những động tác đơn giản giúp máu lưu thông tốt. Dây thần kinh dẻo dai hơn. Tình trạng cũng sẽ cải thiện.
6. Ăn gì để giảm tê tay tê chân hiệu quả
Cô bác nên ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin nhóm B như thịt nạc, gan, cá biển, trứng, sữa. Bổ sung chất béo tốt như dầu ô liu, cá hồi, hạt chia.
Tăng rau xanh, củ quả và ngũ cốc nguyên cám. Hạn chế đồ chiên, rượu bia và thuốc lá vì dễ làm tổn thương thần kinh.
Nếu cần, bác sĩ có thể kê thêm viên bổ sung vitamin hoặc thuốc hỗ trợ.
7. Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng
Căng thẳng kéo dài làm co mạch, giảm tuần hoàn và gây tê tay tê chân.
Cô bác nên nghe nhạc nhẹ, đọc sách, tập thiền hoặc đi dạo. Tránh thức khuya và hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ. Một tinh thần thoải mái sẽ giúp máu lưu thông và thần kinh ổn định hơn.
8. Ngủ đúng tư thế giúp giảm tê tay tê chân
Ngủ sai tư thế là nguyên nhân khiến nhiều người bị tê tay khi thức dậy.
Cô bác nên dùng gối thấp vừa phải. Tránh gối lên tay hoặc nằm nghiêng quá lâu một bên.
Giấc ngủ sâu và đúng tư thế giúp phục hồi thần kinh. Tình trạng sẽ giảm rõ rệt.
👉Nếu tình trạng tê tay tê chân chưa nghiêm trọng, cô bác có thể áp dụng một số cách hỗ trợ tại nhà.
Xem thêm tại bài viết: Tê tay chân – 5 cách giảm tại nhà không cần dùng thuốc.
https://duocsilan.com/te-tay-chan-khong-can-thuoc/
Tổng kết: Hiểu đúng và chăm sóc đúng khi bị tê tay tê chân
Qua những chia sẻ vừa rồi, Dược sĩ Lan mong rằng cô bác đã hiểu rõ hơn về tình trạng tê tay tê chân. Đây không chỉ là do thiếu chất mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý. Có thể là thoái hóa cột sống, thiếu máu não, tiểu đường hoặc viêm dây thần kinh.
Nếu bị tê thường xuyên, kéo dài hoặc nặng dần, cô bác nên đi khám sớm. Không nên chủ quan hay tự ý mua thuốc về dùng. Uống sai có thể khiến tình trạng tệ hơn.
Tùy theo nguyên nhân và sức khỏe, bác sĩ hoặc dược sĩ sẽ hướng dẫn bổ sung vitamin nhóm B, vitamin E, omega-3 hoặc khoáng chất như canxi, magie, kali. Kèm theo đó là chế độ ăn đủ chất, uống đủ nước, ngủ đúng giờ và vận động nhẹ nhàng mỗi ngày.
Ngoài ra, tinh thần cũng rất quan trọng. Căng thẳng kéo dài có thể làm máu lưu thông kém và ảnh hưởng đến thần kinh. Từ đó khiến tê tay tê chân nặng hơn.
Nếu cô bác cần được giải thích rõ hơn về tình trạng của mình, cứ nhắn cho Dược sĩ Lan qua Zalo. Dược sĩ sẽ hỗ trợ thông tin phù hợp với từng trường hợp.
📲 Zalo Dược sĩ Lan: 0988.947.188
Nguồn thảm khảo: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/osteoarthritis/symptoms-causes/syc-20351925
