Bệnh tiểu đường có thể xảy ra bất cứ khi nào – ngay cả ở người trẻ. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, tránh biến chứng suốt đời.
Hành trình sống chung với bệnh tiểu đường của Anh Thơ
Chào cô bác, anh chị, hôm nay Dược sĩ Lan muốn kể một câu chuyện rất thật. Cách đây 4 năm, khi vừa sinh con đầu lòng, Anh Thơ – mới 25 tuổi – thường xuyên khát nước, người mệt rũ, sụt cân nhanh chỉ trong vài ngày. Cứ nghĩ do sinh xong chưa hồi phục, Thơ cố chịu.
Nhưng một ngày, Thơ ngất lịm trong nhà vệ sinh. Khi vào viện cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán cô bị hôn mê do toan ceton – một biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường type 1. Cô được tiêm insulin khẩn cấp và điều trị tích cực. Hóa ra, cơ thể Thơ đã rối loạn chuyển hoá từ trước đó mà không hề hay biết.
Thơ bắt đầu hành trình sống chung với bệnh tiểu đường type 1: hoảng loạn, sợ hãi, nhưng nhờ có bác sĩ và chuyên gia hướng dẫn, cô điều chỉnh lối sống, tiêm insulin đúng giờ, ăn uống khoa học. Giờ đây, Thơ đã khỏe lại, chăm con và chia sẻ câu chuyện của mình với nhiều người.
👉 Câu chuyện này khiến Dược sĩ Lan muốn chia sẻ kỹ hơn 6 điều quan trọng mọi người nên hiểu về bệnh tiểu đường, để thật sự cảnh giác từ sớm, tránh rơi vào hoảng loạn như Thơ từng trải.
1. Bệnh tiểu đường là gì?
Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là rối loạn chuyển hoá mãn tính do:
- Cơ thể không sản xuất đủ insulin (type 1)
- Hoặc insulin không hiệu quả (type 2)
Insulin là hormone do tụy tiết ra, giúp glucose từ máu vào tế bào. Khi insulin thiếu hoặc không hiệu quả, đường huyết tăng cao, lâu dài sẽ gây hỏng mạch, thần kinh, tim, thận, mắt…
Chẩn đoán bệnh tiểu đường:
- Đường huyết lúc đói ≥ 7.0 mmol/L
- Đường huyết bất kỳ ≥ 11.1 mmol/L
- HbA1c ≥ 6.5%
Lưu ý: Cô bác nên xét nghiệm ít nhất hai lần nếu kết quả ban đầu bất thường, để tránh chẩn đoán sai.
Việc hiểu rõ chỉ số đường huyết sẽ giúp cô bác, anh chị chủ động theo dõi sức khỏe và kiểm soát bệnh tốt hơn. 👉 Xem thêm: Tiểu đường: Chỉ số đường huyết bao nhiêu là an toàn?
https://duocsilan.com/tieu-duong-chi-so-duong-huyet/
2. Giai đoạn tiền tiểu đường: Đừng chủ quan
Giai đoạn chuyển tiếp giữa đứng khoẻ và bệnh tiểu đường.
- Đường huyết lúc đói: 5.6 – 6.9 mmol/L
- HbA1c: 5.7 – 6.4%
Khoảng 15-30% sẽ chuyển sang type 2 trong 5 năm nếu không điều chỉnh lối sống và có thể đảo ngược nếu kịp thời thay đổi lối sống.
3. Triệu chứng thường gặp
Dược sĩ Lan xin chia sẻ những dấu hiệu thường thấy mà cô bác anh chị không nên bỏ qua:
- Uống nước nhiều bất thường, ăn nhiều mà vẫn đói, tiểu nhiều lần trong ngày.
- Cân nặng giảm nhanh chóng dù không ăn kiêng.
- Cơ thể mệt mỏi kéo dài, hay thèm ăn dù mới ăn xong.
- Phụ nữ dễ bị viêm nhiễm vùng kín; nam giới có thể bị rối loạn cương.
- Tê bì chân tay, nhất là về đêm.
Đặc biệt, Dược sĩ từng gặp nhiều trường hợp phải cấp cứu vì biến chứng nguy hiểm:
- Toan ceton – thường gặp ở tiểu đường type 1, có thể dẫn đến hôn mê.
- Hạ đường huyết – do dùng thuốc sai liều, dễ gây ngất xỉu.
- Tăng áp lực thẩm thấu – khiến người bệnh lú lẫn, mất nước nghiêm trọng.
4. Nguyên nhân bệnh tiểu đường type 2
Các yếu tố nguy cơ:
- Di truyền
- Ăn uống nhiều đường
- Thợ thiểu vận động
- Béo bề, stress
📌 Ví dụ: Cơ thể chỉ cần 10g đường/ngày, nhưng bạn nạp 30g → tụy phải làm việc “quá tải” để tiết insulin → lâu dần tụy kiệt sức, insulin giảm hiệu quả → khởi phát tiểu đường.
5. Điều trị bệnh tiểu đường
Dược sĩ Lan nhấn mạnh, điều trị tiểu đường cần đúng người – đúng bệnh – đúng phác đồ:
Đối với type 1:
- Bắt buộc tiêm insulin suốt đời.
Đối với type 2:
- Có thể sử dụng các thuốc như:
- Thuốc tăng nhạy insulin (ví dụ metformin)
- Thuốc ức chế hấp thu glucose tại ruột
- Thuốc tăng thải glucose qua thận
- Kết hợp nhiều nhóm thuốc nếu cần
🧭 Nguyên tắc điều trị hiệu quả:
- Dùng đúng thuốc – đúng thời điểm trong ngày
- Theo dõi sát chỉ số đường huyết tại nhà hoặc định kỳ tại cơ sở y tế
- Luôn kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và luyện tập thể dục đều đặn
6. Dự phòng tiểu đường – Cực kỳ quan trọng
Dược sĩ Lan luôn khuyên cô bác, anh chị đừng đợi đến khi có triệu chứng mới bắt đầu thay đổi:
- Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày: đi bộ nhanh, đạp xe, yoga hoặc bơi lội
- Chế độ ăn uống hợp lý:
- Hạn chế tối đa đường tinh luyện: bánh kẹo, nước ngọt có gas
- Tránh tinh bột hấp thu nhanh (chỉ số GI cao)
- Ưu tiên thực phẩm GI thấp: gạo lứt, yến mạch, khoai lang, các loại đậu, rau xanh, trái cây ít đường (táo, bưởi, việt quất)
- Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần lạc quan, giảm stress tối đa
- Định kỳ khám sức khỏe, kiểm tra đường huyết và HbA1c để phát hiện sớm nguy cơ
Nhắn gửi từ Dược sĩ Lan
Bệnh tiểu đường không chọn lứa ai. Ai cũng có thể mắc. Nhưng nếu hiểu đúng, phát hiện sớm và điều trị đúng, mình vẫn sống khỏe mạnh dài lâu.
👉 Nếu cô bác, anh chị nghi ngờ bệnh tiểu đường hoặc muốn được tư vấn cá nhân hóa, hãy nhắn tin cho Dược sĩ Lan: Zalo 0988.947.188
Nguồn tham khảo: https://www.who.int/data/gho/indicator-metadata-registry/imr-details/2380?utm_source
