Đầy hơi, chướng bụng là tình trạng rất nhiều cô bác, anh chị gặp phải sau mỗi bữa ăn. Vậy nguyên nhân do đâu và làm sao để xử lý nhanh, an toàn ngay tại nhà? Trong bài viết này, ds Lan sẽ chia sẻ đầy đủ nội từ nguyên nhân, cách xử lý nhanh đến giải pháp lâu dài để cô bác không còn phải “ôm bụng” khó chịu nữa.
Các cô bác có bao giờ ăn xong mà thấy cái bụng mình nó cứ căng như quả bóng, ậm ạch, muốn xì hơi hay ợ hơi mà không được không ạ?
Hôm nay, con sẽ chia sẻ thật chi tiết từ nguyên nhân, những mẹo dân gian cực kỳ dễ làm từ gian bếp, cho đến các bài tập vận động nhanh tiêu, rồi việc bổ sung gì về lâu dài để hỗ trợ hợp lý với đầy hơi chướng bụng, các cô bác cùng đọc để áp dụng nhé!
ĐẦY HƠI VÀ CHƯỚNG BỤNG – TƯỞNG LÀ MỘT NHƯNG LẠI LÀ HAI
Đầu tiên, con muốn cô bác phân biệt rõ hai cái cảm giác này để mình “bắt bệnh” cho chuẩn nhé.
1. Đầy hơi : Đây là cảm giác chủ quan bên trong. Cô bác thấy bụng mình căng tức, đầy nặng, như có một túi khí bị kẹt lại. Nhìn bên ngoài có thể bụng chưa to hẳn nhưng mình cảm thấy rất khó chịu, giống như có một “quả bóng bay” đang bơm hơi trong bụng vậy.
2. Chướng bụng : Đây là khi mình có thể nhìn thấy bằng mắt thường hoặc đo được. Vòng bụng to lên rõ rệt, quần áo buổi sáng mặc vừa nhưng đến chiều là thấy chật ních. Theo nghiên cứu, vòng eo có thể tăng thêm tới 12cm trong ngày do chướng bụng đấy cô bác ạ!
Thông thường khi tư vấn cho các cô bác thì con thấy là cứ khoảng 3 người thì có 1 người gặp tình trạng đầy hơi, chướng bụng này thường xuyên hàng tuần luôn.
TẠI SAO BỤNG CHÚNG TA LẠI “DƯ HƠI” NHƯ VẬY?
Có một số cô bác hỏi con là: “Lan ơi, sao bác ăn rõ ít, có khi chỉ bát cháo hay miếng bánh mà cái bụng nó cứ căng như cái trống, ậm ạch cả ngày là sao?”.
Thực ra, Khí trong đường tiêu hóa là bình thường. Mỗi ngày cơ thể có thể tạo ra khoảng 0,5–2 lít khí, nhưng phần lớn được hấp thu hoặc đào thải dần.
Nhưng tại sao ở cô bác nó lại “dư” ra và gây khó chịu đến thế?
Có 3 “nguồn sản xuất hơi” mà khi tư vấn các cô bác con thấy hay gặp nhất, cô bác nghe xem mình có nằm trong số này không nhé:
1. Nuốt quá nhiều khí
Đây là cái lỗi mà con thấy đa phần các cô bác đều mắc phải mà không biết. Bình thường mình nuốt thức ăn thì một ít không khí cũng theo xuống, nhưng cô bác sẽ nuốt “nhầm” nhiều hơi hơn nếu:
* Ăn quá nhanh, nhai không kỹ: Thức ăn chưa kịp nghiền nhỏ đã nuốt chửng, nó sẽ kéo theo từng ngụm khí lớn vào dạ dày.
* Vừa ăn vừa nói chuyện: Đây là thói quen của người Việt mình, nhưng khi mở miệng nói lúc đang nhai, không khí sẽ “tranh thủ” chui tọt xuống bụng.
* Dùng ống hút hoặc uống đồ có gas: Bia, nước ngọt chứa sẵn khí CO2, cô bác uống vào là nạp thẳng “bom hơi” vào người.
* Thói quen khác: Nhai kẹo cao su, ngậm kẹo cứng, hút thuốc lá hoặc thậm chí là do răng giả bị lỏng cũng khiến mình nuốt hơi nhiều hơn.
2. Thức ăn bị lên men tại đại tràng
Đây là thủ phạm lớn nhất gây ra những cơn đầy bụng kéo dài. Khi thức ăn chúng ta ăn vào không được tiêu hóa hết ở ruột non, chúng sẽ đi xuống đại tràng. Tại đây, vi khuẩn sẽ “chớp thời cơ” ăn những thức ăn thừa này và thải ra các loại khí như hydrogen, methane và carbon dioxide.
Cô bác cần lưu ý các nhóm thực phẩm “tạo hơi” cực mạnh sau đây:
* Các loại đậu: Như đậu nành, đậu xanh, chúng chứa những loại đường phức tạp mà cơ thể mình rất khó tự bẻ gãy.
* Rau họ cải: Như bắp cải, súp lơ, chứa tinh bột raffinose (Ráp-phi-nô-zơ )mà vi khuẩn ở đại tràng rất thích ăn và sinh khí.
* Sữa và đồ ngọt: Nếu cô bác thiếu men Lactase để tiêu hóa đường trong sữa, hoặc ăn quá nhiều trái cây có đường fructose cao, cái bụng sẽ réo rắt và đầy hơi ngay lập tức
Ngoài ra thì một số cô bác là bị hội chứng SIBO – là tình trạng vi khuẩn phát triển quá mức ở ruột non.
Cô bác hiểu đơn giản là bình thường:
* Ruột non có rất ít vi khuẩn để không ảnh hưởng đến việc hấp thu dinh dưỡng
* Ruột già (đại tràng) mới là nơi vi khuẩn tập trung nhiều
Nhưng vì những lý do như dùng thuốc kháng sinh kéo dài, hệ miễn dịch yếu hoặc tiêu hóa chậm, vi khuẩn từ đại tràng lại “kéo quân” lên trú ngụ ở ruột non quá nhiều – gọi là hội chứng SIBO.
Kết quả là vừa ăn xong là vi khuẩn tại ruột non “ăn tranh” ngay lập tức, lên men thức ăn khi nó còn chưa kịp tiêu hóa và sinh ra rất nhiều khí tại ruột non.
Vì ruột non rất hẹp và nhạy cảm, lượng khí sinh ra đột ngột sẽ làm bụng căng tức, đầy hơi, chướng bụng khó chịu có thể chỉ sau 30 phút khi ăn xong.
Tình trạng này nếu cô bác không xử lý, nó còn làm cô bác bị thiếu hụt vitamin, mệt mỏi và sụt cân vì vi khuẩn đã ăn hết dưỡng chất của mình rồi chưa đã kịp tiêu hoá hấp thu.
3. Táo bón – “Cái nút thắt” gây tắc nghẽn

Cô bác cứ tưởng tượng đường ruột mình như một ống dẫn, nếu phân bị kẹt lại lâu ngày (táo bón), nó giống như một cái nút thắt.
Khi chất thải tích tụ, khí sinh ra không có đường thoát xuống phía dưới, buộc phải tích tụ lại gây căng tức bụng.
Bên cạnh đó , khi phân nằm lại càng lâu, vi khuẩn càng có nhiều thời gian để lên men và tạo ra thêm nhiều hơi hơn nên càng đầy hơi, chướng bụng nhiều hơn.
** Bật mí thêm một nguyên nhân “lạ” là Rối loạn phối hợp cơ bụng-cơ hoành (APD)
Có những cô bác bụng to ra không phải do nhiều hơi đâu, mà là do cái “não” và cái “bụng” không ăn ý với nhau.
Bình thường ăn xong, cơ hoành phải giãn lên trên để bụng có chỗ chứa. Nhưng ở người bị rối loạn phối hợp cơ bụng – cơ hoành thì cơ hoành lại co xuống và cơ bụng thì giãn ra quá mức, kết quả là đẩy toàn bộ nội tạng nhô ra ngoài, làm cái bụng chướng lên thấy rõ.
Đây chính là lý do tại sao nhiều người đi chụp chiếu, siêu âm bác sĩ bảo “không có gì” mà bụng vẫn cứ to đấy ạ!
Thì đó là những nguyên nhân dễ gây đầy hơi chướng bụng , nhưng nguyên nhân mà Lan thấy các cô bác hay gặp nhất vẫn là do nuốt nhiều khí , thức ăn bị lên men tại đại tràng và táo bón lâu ngày gây ra.
CÁCH XỬ LÝ NHANH TẠI NHÀ – GIÚP GIẢM ĐẦY HƠI, CHƯỚNG BỤNG NHANH CHÓNG
1. Mẹo từ gian bếp – Đơn giản mà hiệu quả

* Sử dụng củ gừng: Gừng có tính ấm, vị cay, chứa các thành phần gingerol và shogaol giúp kích thích tiết dịch vị, tăng nhu động ruột và chống co thắt dạ dày.
Cô bác hãy pha một ly trà gừng ấm bằng cách hãm vài lát gừng tươi với nước sôi trong 10-30 phút, thêm chút mật ong cho dễ uống. Nhưng cô bác nhớ nhé, mỗi ngày mình chỉ nên dùng khoảng 3-4g gừng là đủ, đừng dùng quá nhiều sẽ gây nóng trong.
* Sử dụng củ Tỏi : Tỏi chứa Allicin và Fitonxit giúp sát khuẩn và giảm ợ hơi cực tốt..
Con có 2 cách rất hay:
– Cách 1: Nướng 1 củ tỏi, bọc vào miếng gạc mỏng rồi đặt lên rốn, hơi nóng và tinh dầu tỏi sẽ giúp thoát hơi ra ngoài rất nhanh.
– Cách 2: Giã nát 30g tỏi, trộn với chút đường phèn và nước ấm để uống. Lưu ý: Cách này không dùng cho người đang bị tiêu chảy hoặc có bệnh gan, thận cô bác nhé!
* Ăn lá mơ lông : Trong lá mơ lông chứa tinh dầu có thành phần suffur dimethyl disulphide ,hoạt động như một loại kháng sinh tự nhiên giúp kháng khuẩn và lá mơ còn có tác dụng kháng viêm nữa.
Cô bác có thể làm món trứng gà áp chảo lá mơ (lót lá chuối để không cần dầu mỡ) hoặc trứng hấp lá mơ với gừng. Ăn món này lúc nóng sẽ giúp bụng đang ậm ạch trở nên êm ru nhanh chóng.
* Sử dụng hạt thì là: Nếu nhà mình có sẵn hạt thì là thì cô bác cũng có thể nhai nửa thìa cà phê hạt thì là sau bữa ăn. Tinh dầu trong các loại hạt này giúp thư giãn cơ trơn đường ruột, giúp túi khí bị kẹt dễ dàng thoát ra. Cô bác cũng có thể pha chúng thành trà tiêu thực cùng với gừng cũng được.
* Sử dụng baking soda (muối nở): Nếu cô bác bị đầy hơi do dư axit dạ dày, hãy pha nửa thìa cà phê baking soda vào cốc nước ấm và uống. Nó sẽ trung hòa axit và giúp cô bác ợ hơi để giải tỏa áp lực ngay. Nhưng nhớ là đừng uống quá nhiều sau khi vừa ăn quá no vì có thể gây áp lực lên thành dạ dày!
* Sử dụng Quế: Quế giúp cải thiện tình trạng khó tiêu và chống đầy hơi rất hiệu quả. Cô bác cũng có thể pha nửa thìa bột quế vào nước sôi hoặc sữa ấm để uống sau khi ăn.
2. Động tác “Đuổi hơi” – Bài tập nhanh tiêu tức thì
Nhiều khi thuốc tốt nhất chính là sự vận động. Cô bác tuyệt đối đừng ăn xong là đi nằm hay ngồi xem tivi ngay, hơi sẽ bị “nhốt” lại trong ruột đấy ạ!
* Đi bộ 1.000 bước: Chỉ cần 10-15 phút đi bộ nhẹ nhàng sau ăn sẽ giúp nhu động ruột hoạt động hiệu quả trong việc đẩy khí di chuyển ra ngoài.
* Tư thế giải phóng khí/tống hơi (Pawanmuktasana): Đây là tư thế “vàng” trong Yoga để giải phóng khí kẹt.
Cách làm: Cô bác nằm ngửa, co hai đầu gối sát vào ngực, hai tay ôm chặt lấy ống chân. Cố gắng nâng đầu hướng về phía đầu gối và hít thở sâu. Áp lực này sẽ ép trực tiếp vào bụng, buộc khí tích tụ phải di chuyển, giải phóng ra ngoài.
* Tư thế “Em bé hạnh phúc” (Happy Baby): Cô bác nằm ngửa, hai tay nắm lấy hai lòng bàn chân và kéo đầu gối về phía nách. Động tác này giúp nén bụng từ hai bên và thư giãn vùng sàn chậu, rất tốt để khí thoát ra dễ dàng.
* Tư thế “Vặn mình” (Spinal Twist): Cô bác nằm ngửa, co gối và nghiêng cả hai chân sang một bên, mắt nhìn về hướng ngược lại. Con nhắc cô bác lưu ý, mình luôn vặn sang bên phải trước, sau đó mới sang bên trái để thuận theo chiều di chuyển tự nhiên của đại tràng, giúp “lùa” hơi đi đúng lộ trình.
* Massage bụng đúng cách: Cô bác dùng lòng bàn tay xoa vào nhau cho ấm và đặt tay lên bụng theo vòng tròn từ phải sang trái (chiều kim đồng hồ). Bắt đầu từ hố chậu phải, lên sườn phải, sang trái và xuống hố chậu trái. Thực hiện nhẹ nhàng trong vài phút sẽ giúp kích thích nhu động ruột và “lùa” phân, khí đi đúng hướng để thải ra ngoài.
* Chườm nóng: Nếu bụng đau tức do co thắt, cô bác hãy dùng túi chườm ấm đặt lên vùng bụng. Hơi nóng giúp làm giãn các cơ đang bị căng cứng, giúp khí dễ thoát ra hơn.
3. Kỹ thuật thở cơ hoành (Diaphragmatic Breathing)
Con muốn chia sẻ thêm một cách cực kỳ khoa học gọi là Thở cơ hoành. Cách này giúp cô bác điều chỉnh lại sự phối hợp giữa cơ bụng và cơ hoành, rất tốt cho ai bị chướng bụng do căng thẳng:
* Cô bác đặt một tay lên ngực, một tay lên bụng.
* Hít vào chậm bằng mũi trong 4 giây sao cho tay ở bụng nâng lên, còn tay ở ngực giữ yên.
* Thở ra chậm bằng miệng trong 8 giây để bụng xẹp xuống.
* Thực hiện trong khoảng 5-10 phút .
Khi thở sâu bằng cơ hoành → sẽ làm tăng áp lực nhẹ trong ổ bụng —> giúp đẩy khí trong ruột di chuyển tốt hơn → giảm đầy hơi.
Căng thẳng cũng là nguyên nhân có thể gây khó chịu bụng, gây chướng bụng. Thở sâu giúp kích thích hệ thần kinh phó giao cảm, làm giảm cortisol và làm dịu tinh thần, hỗ trợ cơ bụng thả lỏng, giảm co thắt.
BIỆN PHÁP BỔ SUNG MEN VI SINH HỖ TRỢ VỀ LÂU DÀI CHO ĐẦY HƠI CHƯỚNG BỤNG
Những mẹo dân gian hay những bài tập con vừa hướng dẫn cô bác thực hiện sẽ giúp cô bác xử lý cái bụng đang khó chịu ngay lúc đó.
Nhưng để cái bụng không còn tái diễn tình trạng đầy hơi, chướng bụng khó chịu đó nữa, con cũng muốn chia sẻ với cô bác một “vũ khí” cực kỳ quan trọng, đó là bổ sung men vi sinh (Probiotics) đúng cách.
Tại sao men vi sinh lại là “chìa khóa” bền vững?
Vì bình thường, trong đường ruột chúng ta có hàng nghìn tỷ vi khuẩn cùng chung sống. Khi hệ thống này bị mất cân bằng mà các bác sĩ gọi là tình trạng loạn khuẩn — những vi khuẩn xấu sẽ “nổi dậy”, làm thức ăn bị lên men quá mức và sinh hơi rất nhiều.
Việc bổ sung men vi sinh giống như mình gửi thêm “viện binh” là các vi khuẩn có lợi vào để:
* Điều chỉnh lại sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột.
* Giúp hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột vững chắc hơn, tránh tình trạng “rò rỉ ruột” gây viêm.
* Điều hòa nhu động ruột, giúp thức ăn di chuyển trơn tru hơn, không bị ứ đọng sinh khí.
* Giảm sự nhạy cảm quá mức của các dây thần kinh trong bụng, giúp cô bác không còn cảm thấy đau tức dù chỉ có một lượng hơi nhỏ
Vì vậy về lâu dài cô bác cũng có thể cân nhắc bổ sung men vi sinh theo đợt mỗi đợt 1-3 tháng tuỳ tình trạng để hỗ trợ cho đường ruột, địa tràng khoẻ mạnh, giảm đầy hơi, chướng bụng tái diễn.
** Ưu tiên chọn những loại men đáp ứng 3 tiêu chí vàng hôm ngày hôm qua con đã chia sẻ:
Men có chủng lợi khuẩn bản địa phù hợp, công nghệ bao vi nang bảo vệ lợi khuẩn sống sót qua acid dạ dày và có sẵn thức ăn cho lợi khuẩn là chất xơ hoà tan. Và khi dùng thì uống đúng thời điểm trước ăn 30 phút hoặc sau ăn 1-2 tiếng, liều lượng đúng tuỳ đối tượng.
—
Bên cạnh đó hãy nhớ : “Bệnh từ miệng mà vào”, nên cô bác cũng thay đổi một chút thói quen ăn uống nếu hay bị đầy hơi chướng bụng nhé:
* Quy tắc 30 lần nhai: Nhai thật kỹ cho đến khi thức ăn nhuyễn như cháo rồi mới nuốt. Đừng vừa ăn vừa nói chuyện hay xem điện thoại vì sẽ nuốt rất nhiều không khí.
* Tránh xa đồ uống có gas: Soda, bia, nước ngọt sẽ đưa thẳng một lượng lớn khí carbon dioxide vào bụng làm bụng khó chịu hơn đó các cô bác ạ.
* Hạn chế thực phẩm “tạo hơi”: Súp lơ, bắp cải, các loại đậu nên nấu chín kỹ hoặc dùng men hỗ trợ khi ăn.
* Chú ý tới chế độ ăn Low FODMAP: Đây là phương pháp khoa học cho người hay bị đầy hơi mạn tính. Cô bác sẽ tạm giảm các loại đường khó hấp thụ có trong tỏi, hành, lúa mì, mật ong… trong vài tuần để bụng được nghỉ ngơi.
GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
Câu 1: Bác bị đau dạ dày thì có uống được nước gừng không?
—> Đau dạ dày thì vẫn uống được nước gừng được, nhưng bác nên uống loãng ra và uống sau ăn để tránh kích ứng dạ dày. Nếu đang viêm loét dạ dày nặng → nên hạn chế
Câu 2: Bị đầy hơi kèm theo táo bón cả tuần nay, dùng gừng với tỏi mãi không thấy đỡ, con xem cô nên dùng loại gì?
—> Dạ, khi bị táo bón thì phân kẹt lại giống như cái nút thắt khiến khí không thoát ra được. Trường hợp của cô thì ưu
tiên hàng đầu là phải giải quyết táo bón thì bụng mới hết đầy hơi khó chịu được ạ.
Cô có thể ưu tiên dùng men vi sinh kết hợp chất xơ hoà tan để vừa giúp cân bằng hệ vi sinh, vừa làm mềm phân, đi ngoài dễ hơn và giảm đầy hơi.
Bên cạnh đó xem lại lượng nước uống hàng ngày ít quá thì tăng lên cho đủ và hàng ngày thực hiện động tác xoa bụng theo chiều kim đồng hồ giúp nhu động ruột hoạt động ổn định, cũng dễ đi ngoài hơn.
Câu 3: Magie glycinate dùng trong trường hợp nào?
—> Magie glycinate thường dùng trong các trường hợp cần hỗ trợ thần kinh và giấc ngủ.
Nó sẽ hỗ trợ giúp mình giảm căng thẳng, stress , thư giãn thần kinh , hỗ trợ ngủ ngon, ngủ sâu hơn , giảm chuột rút, co cơ và nó cũng hỗ trợ trong 1 số trường hợp mà đau đầu, đau nửa đầu nhẹ.
Đây là dạng magie hấp thu tốt, ít gây tiêu chảy nên khá là phù hợp cho các bác cao tuổi dùng duy trì lâu dài.
Câu 4: Cô uống men vi sinh 3 ngày rồi mà vẫn thấy đầy bụng?
—> Dạ cô ơi, men vi sinh không phải là cái mình uống vào là hết ngay đâu ạ. Các lợi khuẩn cần thời gian để định cư và cân bằng lại hệ vi sinh trong ruột. Cô nên kiên trì dùng khoảng 1-3 tháng thì mới thấy bụng nhẹ nhàng đi được..
Câu 5 : Hay bị đầy hơi sau khi ăn phở bò, có phải do thịt bò không?
—> Chưa chắc đâu anh ạ. Trong phở thường có rất nhiều hành tây và tỏi đây là những thực phẩm nhóm High FODMAP cực kỳ dễ sinh hơi. Lần tới anh thử ăn ít hành tỏi lại xem cái bụng có dễ chịu hơn không nhé.
Câu 6: Collagen nào tốt cho xương khớp?
—> Nếu bổ sung collagen cho xương khớp thì nên chọn collagen type II nha bác. Collagen type II là loại chính trong sụn khớp nên bổ sung đúng loại sẽ giúp hỗ trợ giảm đau khớp , tăng độ linh hoạt khớp và hỗ trợ bảo vệ sụn.
Câu 7: Muốn gan khoẻ thì cần làm gì?
—> Muốn gan khoẻ thì quan trọng nhất là giảm gánh nặng cho gan và hỗ trợ gan hoạt động tốt hơn.
Giảm gánh nặng cho gan bằng cách là hạn chế rượu bia, đồ nhiều dầu mỡ , tinh bột trắng, đồ ngọt, dùng các loại thuốc ảnh hưởng tới gan.
Còn hỗ trợ cho gan khoẻ, hoạt động tốt bằng cách là tăng ăn nhiều rau xanh, trái cây mọng nước giàu chất chống oxy hoá ,uống đủ nước và ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
Có thể bổ sung thêm chất chống oxy hoá là glutathione để hỗ trợ cho gan khoẻ, thải độc tốt.
Câu 8 : Dạo này bác hay bị đầy bụng, nhưng thấy hơi khó thở và thỉnh thoảng đau lan lên cả ngực, thì có cần đi khám không?
—> Với triệu chứng đầy bụng kèm khó thở và đau lan lên ngực thì bác cần đi kiểm tra sớm nha.
Vì đầy bụng đơn thuần thường không gây khó thở hay đau ngực . Các triệu chứng bác mô tả có thể liên quan đến: Trào ngược dạ dày thực quản (có thể gây tức ngực) nhưng cũng cần loại trừ vấn đề tim mạch (nguy hiểm hơn).
Mình đi kiểm tra sớm để yên tâm và xử lý đúng nguyên nhân nha bác.
❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!
Mời các cô bác xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây:
Các cô bác ạ! Cái bụng khỏe là khởi đầu của một cuộc sống vui. Con hy vọng những chia sẻ hôm nay sẽ giúp các cô bác không còn phải “ôm bụng” khó chịu sau mỗi bữa cơm nữa.
Cô bác nào cần tư vấn riêng theo tình trạng hiện tại thì có thể nhắn zalo cho con để được hướng dẫn cụ thể ạ!
📲 Zalo Ds. Lan: 0981.741.388

