Gan nhiễm mỡ thường diễn tiến âm thầm, nhiều cô bác anh chị chỉ phát hiện khi đi khám sức khỏe, siêu âm bụng hoặc xét nghiệm men gan. Dù ở gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2 hay độ 3, bệnh có thể không gây đau rõ ràng, nên việc nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo là rất quan trọng.
Sau bài chia sẻ về gan nhiễm mỡ hôm qua thì con thật sự bất ngờ vì có rất nhiều những cô bác đi khám về, cầm tờ kết quả trên tay mới ngỡ ngàng vì mình bị Gan nhiễm mỡ , có những cô bác mới ở mức độ nhẹ là độ 1, có người mức trung bình là độ 2, nhưng cũng có những bác đã sang tới độ 3 rồi trong khi trước đó chẳng thấy đau đớn gì cả.
Chính vì vậy, chủ đề ngày hôm nay con muốn chia sẻ thật rõ ràng cho các cô bác về các dấu hiệu cảnh báo gan nhiễm mỡ. Con tin chắc rằng, chỉ cần dành thời gian đọc hết, các cô bác sẽ biết cách tự bắt bệnh cho lá gan của mình và người thân ngay tại nhà.
Tất nhiên không phải từ dấu hiệu đó mà chúng ta sẽ khẳng định được luôn là mình đã bị gan nhiễm mỡ nhưng ít ra từ việc mình nhận biết các dấu hiệu thì mình sẽ có biện pháp đi khám kiểm tra khi thấy có dấu hiệu bất thường để phòng tránh được những biến chứng nguy hiểm về sau như xơ gan hay thậm chí làm tăng nguy cơ suy gan hoặc ung thư gan.
Con biết là tự dưng nếu không có dấu hiệu gì thì cũng ít cô bác nào bỏ thời gian đi khám , đi siêu âm, xét nghiệm và cũng không phải ai cũng có điều kiện để đi khám liên tục.
Vì vậy buổi hôm nay cô bác hãy đọc kỹ để lắng nghe cơ thể mình, nhận biết các dấu hiệu để mình chủ động hơn trong việc khám và kiểm tra phù hợp. Mình cũng biết thay đổi ăn uống, vận động, giảm cân, giảm mỡ bụng từ sớm để bảo vệ lá gan.
Không phải những người béo , thừa cân mới bị gan nhiễm mỡ đâu mà ngay cả những người gầy cũng có thể bị vì vậy cô bác ở đây dù béo hay gầy chúng ta cũng đọc kỹ bài chia sẻ hôm nay nhé!
PHẦN 1: HIỂU VỀ GAN NHIỄM MỠ
Cô bác cứ tưởng tượng lá gan của mình bình thường nó có màu nâu đỏ, mịn màng và rất mềm mại.
Trong lá gan khỏe mạnh thì lượng mỡ chỉ chiếm một chút xíu thôi, dưới 5% tế bào gan chứa mỡ. Nhưng vì một lý do nào đó (ăn uống, chuyển hóa, lối sống), mỡ nó tích tụ lại trong các tế bào gan, giống như việc chúng ta đổ mỡ vào một miếng xốp mút vậy. Khi lượng mỡ này vượt quá 5%, người ta gọi đó là Gan nhiễm mỡ.
Người ta chia gan nhiễm mỡ làm 3 cấp độ:
* Độ 1: Khoảng 5% – 33% tế bào gan nhiễm mỡ. Đây là giai đoạn nhẹ nhất, dễ chữa nhất nhưng… khó phát hiện nhất.
* Độ 2: Khoảng 34 – 66% tế bào gan chứa mỡ. Giai đoạn này bắt đầu là có thể ảnh hưởng đến chức năng gan của chúng ta rồi.
* Độ 3: Trên 66% tế bào gan nhiễm mỡ. Đây là giai đoạn nghiêm trọng, và có nguy cơ cao có thể dẫn đến các biến chứng như viêm gan, xơ gan . Và cứ không khắc phục thì thậm chí có thể dẫn đến suy gan, ung thư gan rất là nguy hiểm.
Ví dụ ở giai đoạn chúng ta mới ở mức độ 1 và mức độ 2 thì gan còn có khả năng là hồi phục được, nhưng khi sang giai đoạn 3 thì hầu như là rất khó để hồi phục như bình thường được.
PHẦN 2: 5 DẤU HIỆU CẢNH BÁO GAN NHIỄM MỠ CẦN BIẾT NGAY
Các cô bác thân mến, gan nhiễm mỡ giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều cô bác vẫn ăn uống bình thường, sinh hoạt bình thường, không đau, không vàng da, nhưng khi đi khám sức khỏe tổng quát, xét nghiệm máu hoặc siêu âm bụng thì bác sĩ mới phát hiện gan nhiễm mỡ.
Vì vậy, 5 dấu hiệu con sắp nói không có nghĩa là cứ có một dấu hiệu là chắc chắn bị gan nhiễm mỡ. Đây là những tín hiệu để mình lắng nghe cơ thể và đi kiểm tra đúng lúc, đặc biệt nếu cô bác có các yếu tố nguy cơ như: bụng to, thừa cân, mỡ máu cao, tiểu đường, tiền tiểu đường, ít vận động, ăn nhiều đồ ngọt, đồ chiên xào hoặc thường xuyên uống rượu bia…
Bây giờ, con xin phép chia sẻ chi tiết về 5 dấu hiệu cảnh báo mà cô bác có thể tự quan sát ngay trên cơ thể mình. Cô bác nhớ lấy giấy bút ghi lại để ghi nhớ nhé.
* DẤU HIỆU 1: MỆT MỎI KÉO DÀI, UỂ OẢI KHÔNG RÕ NGUYÊN NHÂN
Nhiều cô bác bảo là sao dạo này bác chẳng làm gì nặng, tối vẫn ngủ 7-8 tiếng mà sao sáng dậy cái người nó nặng trĩu, mệt mỏi, cứ muốn nằm truyền miên, không muốn làm gì cả.
Cô bác biết tại sao không ạ? Trong mỗi tế bào gan có những “nhà máy điện” siêu nhỏ gọi là ti thể . Nhiệm vụ của chúng là đốt cháy mỡ để tạo ra ATP – chính là “đồng tiền năng lượng” để cơ thể hoạt động.
Vấn đề là khi gan bị nhiễm mỡ nặng hoặc chuyển sang giai đoạn viêm thì các nhà khoa học phát hiện ra những ti thể này bị biến dạng và hư hỏng cấu trúc.
Hậu quả: Trạm phát điện bị hỏng thì không thể tạo ra đủ năng lượng. Đó là lý do tại sao cô bác dù ngủ đủ 7-8 tiếng, sáng dậy vẫn thấy người nặng trĩu, uể oải, giống như một chiếc điện thoại sạc mãi mà pin vẫn báo yếu.
Cái thứ 2 nữa là Gan bình thường sẽ chuyển hóa thức ăn và đào thải độc tố rất trơn tru. Nhưng khi bị nhiễm mỡ, mỡ thừa không chỉ nằm yên mà nó biến chất thành các “lipid độc hại” . Những chất béo độc hại này gây ra tình trạng nhiễm độc mỡ, kích thích các phản ứng viêm toàn thân. Cơ thể cô bác phải tiêu tốn rất nhiều năng lượng chỉ để “dọn dẹp” và đối phó với tình trạng viêm này. Kết quả là chúng ta luôn cảm thấy lờ đờ, thiếu sức sống vì năng lượng đã bị tiêu hao vào những việc “không tên” bên trong lá gan.
Cái thứ 3 nữa là ở người khỏe mạnh, sau một ngày làm việc, gan sẽ giúp cơ thể hồi phục năng lượng rất nhanh. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy những người bị viêm gan nhiễm mỡ có khả năng phục hồi ATP (năng lượng) bị suy giảm nghiêm trọng. Hậu quả là cô bác sẽ thấy mình mệt mỏi “vô cớ”, chẳng làm gì nặng cũng mệt. Cảm giác này thường mơ hồ, gọi là uể oải– một trạng thái khó chịu toàn thân mà không thuốc bổ nào giải quyết được nếu không điều trị gốc rễ tại gan
* DẤU HIỆU 2: ĐẦY HƠI, CHƯỚNG BỤNG, CHÁN ĂN, SỢ DẦU MỠ
Bình thường, Lá gan của chúng ta đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc sản xuất các axit mật để giúp tiêu hóa chất béo chúng ta ăn vào hàng ngày. Nhưng khi gan đã bị nhiễm mỡ, chức năng sản xuất dịch mật này bị sẽ bị rối loạn , suy giảm đi.
Kết quả là gì ạ? Mỗi lần cô bác ăn miếng thịt mỡ, miếng đồ chiên, hay thậm chí chỉ nhìn thấy đồ nhiều dầu mỡ là cảm thấy sợ, thấy ghê cổ, buồn nôn , không muốn ăn vì cơ thể biết mình không có đủ lượng dịch mật để tiêu hoá, xử lý được lượng chất béo đó.
Bên cạnh đó thì Gan nhiễm mỡ còn làm thay đổi hệ vi khuẩn trong đường ruột, khiến thức ăn dễ bị lên men, sinh khí. Vì thế, nhiều cô bác than thở là ăn từ trưa mà đến tối bụng vẫn căng cứng, đầy hơi, chướng bụng rất khó chịu là như vậy.
Nếu cô bác thấy dạo này mình bỗng dưng chán ăn, nhìn đồ dầu mỡ là sợ, bụng hay đầy hơi sau ăn thì phải lưu ý ngay lá gan của mình nhé!
* DẤU HIỆU 3: ĐAU TỨC, NẶNG VÙNG HẠ SƯỜN PHẢI
Vùng hạ sườn phải (ngay dưới lồng ngực bên phải của mình đấy ạ) chính là nơi trú ngụ của lá gan.
Con bật mí cho cô bác một bí mật này nhé: Bản thân cái gan của mình nó hoàn toàn mù cảm giác, tức là nó không có dây thần kinh báo đau đâu. Bởi vậy giai đoạn đầu mỡ bám vào, nó không biết kêu đau với chúng ta như đau dạ dày hay đau răng, đau khớp đâu ạ.
Nhưng xung quanh lá gan lại được bọc bởi một chiếc áo mỏng, y khoa tụi con gọi là “bao gan”. Chiếc áo này thì lại chứa rất nhiều dây thần kinh cảm giác.
Khi mỡ tích tụ quá nhiều, từng tế bào gan sưng phình lên giống như quả bóng bị bơm căng, làm cho cả lá gan to ra và kéo căng cái áo bên ngoài này tức là cái bao gan này. Chiếc áo bị căng chật quá thì các dây thần kinh ở đây mới bắt đầu phát tín hiệu, làm cô bác cứ thấy tức tức, nặng nề ở mạn sườn phải.
Cơn đau này không phải đau nhói như dao đâm đâu cô bác ơi, mà nó cứ ấm ách, trì trệ, và đặc biệt là hay rõ nhất trong 2 trường hợp này:
– Thứ nhất là sau khi ăn no:
Nhiều bác bảo sao cứ ăn no xong là cái mạn sườn phải nó lại nặng trịch ra? Là vì khi ăn no, máu từ đường ruột sẽ ùn ùn đổ về gan để nhà máy gan xử lý chất dinh dưỡng.
Gan người ta khỏe mạnh thì đàn hồi tốt, chứa được hết. Còn gan mình đang bị nhiễm mỡ, nó cứng và chật chội sẵn rồi, máu đổ về nhiều quá làm áp lực tăng vọt lên, lá gan lại càng phình to ra tạm thời.
Chưa kể cái dạ dày lúc no nó phình ra, chen chúc và ép vào lá gan bên cạnh, khiến cô bác cảm thấy bụng dạ cứ ấm ách, khó chịu là vì vậy.
– Thứ hai là khi đi bộ nhanh hoặc vận động nhiều:
Bình thường gan mình chỉ nặng khoảng 1,5 kg thôi. Nhưng khi ôm thêm một đống mỡ, nó nặng lên tới 2-3kg.
Lá gan vừa to vừa nặng này được treo vào thành bụng bằng các sợi dây chằng giống như sợi dây thun ấy ạ.
Khi cô bác đi lại, chạy nhảy, cái gan nặng nề này nó đung đưa, nó ghì và kéo căng các sợi dây chằng lại. Cảm giác nhói nhẹ hay trì nặng này chính là lời cầu cứu của lá gan: ‘Chủ nhân ơi tôi nặng quá rồi, đi chậm lại thôi!’.
Bởi vậy, ngay bây giờ, các cô bác đang đọc tới đây hãy thử lấy bàn tay phải của mình, đặt ngay vào vùng hạ sườn bên phải (Có thể sờ dọc theo bờ sườn tới cái xương sườn cuối cùng ở phía bên phải. Toàn bộ khu vực nằm bên dưới những chiếc xương sườn này chính là vùng hạ sườn phải) . Cô bác ấn nhẹ vào xem dạo này có thấy nó đầy đầy, ấm ách hay hơi tức nhẹ so với bên trái không?
Nếu ai có bất kỳ cảm giác nặng nề nào ở vùng hạ sườn phải này, hoặc hay bị tức bụng sau khi ăn no, đi lại nhiều, thì bình cô bác chú ý nhé!
* DẤU HIỆU 4: VÀNG DA, VÀNG MẮT, NƯỚC TIỂU SẪM MÀU
Dấu hiệu thứ tư này là một dấu hiệu trực quan, nhìn vào gương là thấy ngay và con gọi đây là dấu hiệu báo động đỏ của lá gan rồi cô bác ạ. Đó là: Vàng da, vàng mắt và nước tiểu có màu vàng sậm như nước chè đặc.
Tại sao gan nhiễm mỡ lại làm mình bị vàng vọt từ trên xuống dưới như vậy? Con giải thích dễ hiểu thế này nhé:
Trong cơ thể chúng ta có một chất gọi là Bilirubin – cô bác cứ gọi nôm na nó là “sắc tố mật” và chất này nó có màu vàng như chè đặc. Chất này sinh ra từ các tế bào hồng cầu già bị phân hủy. Bình thường, dòng máu sẽ chở chất màu vàng này về nhà máy gan. Gan khỏe mạnh sẽ gom hết lại, xử lý rồi đổ vào túi mật, sau đó thải ra ngoài qua đường đại tiện, tiểu tiện (đó là lý do vì sao chất thải của mình thường có màu vàng đấy ạ).
Nhưng khi gan bị nhiễm mỡ quá nặng, mỡ bám dày đặc làm các tế bào gan bị viêm, bị sưng phù và nghẹt lại. Nhà máy gan lúc này bị tê liệt, không còn sức để gom và lọc chất màu vàng này nữa. Chất Bilirubin màu vàng này không được đào thải, nó bị ứ đọng và tràn ngược vào trong máu, rồi theo dòng máu chạy đi khắp cơ thể.
Khi chất màu vàng Bilirubin này chạy đến đâu, nó sẽ nhuộm màu cơ thể chúng ta đến đó, thể hiện rõ nhất qua 3 chỗ sau đây, cô bác lưu ý nhìn vào gương xem mình có bị không nhé:
– Thứ nhất là lòng trắng của mắt: Đây là nơi dễ nhìn thấy nhất vì mô mắt rất nhạy cảm với chất màu vàng Bilirubin này. Cô bác soi gương, nếu thấy lòng trắng không còn trắng nữa mà nó cứ ngả sang màu vàng chanh, vàng đục đục như có lớp màng, thì chính là nó đấy ạ.
– Thứ hai là da mặt, da tay chân: Nhìn tổng thể cái mặt mình thấy nó xỉn màu, vàng vọt, mất hết sức sống. Nhiều cô bác cứ nghĩ do mình dạo này đi nắng nhiều hay sụt cân nên da xấu, nhưng thực chất là do chất màu vàng Bilirubin trong máu nó đang nhuộm làn da của mình từ bên trong ra.
– Thứ ba là nước tiểu sẫm màu: Thường thì khi mình uống ít nước, nước tiểu mới hơi vàng một chút, uống nước vào là nó trong lại ngay. Nhưng một khi đã bị tổn thương gan, dù cô bác có uống cả lít nước, đi tiểu liên tục thì nước tiểu vẫn có màu vàng đậm, thậm chí sẫm như nước chè đặc. Lý do là vì thận phải hoạt động cật lực để gánh bớt cho gan, cố gắng lọc cái chất màu vàng Bilirubin trong máu kia ra ngoài qua đường tiểu.
Con xin nhấn mạnh lại với cô bác: Nếu mệt mỏi hay tức bụng đôi khi còn mơ hồ, chứ một khi mắt đã vàng, da đã vàng và nước tiểu sậm màu thì tức là lá gan của mình đang kêu cứu thảm thiết rồi. Gan không chỉ nhiễm mỡ đơn thuần nữa mà có thể đã chuyển sang giai đoạn viêm gan nặng, thậm chí là chớm xơ gan rồi nên mọi người có dấu hiệu này cần đi khám kiểm tra ngay.
* DẤU HIỆU 5: VÒNG BỤNG TO VÀ TĂNG NHANH (BÉO BỤNG)
Dấu hiệu cuối cùng này là một dấu hiệu cực kỳ điển hình của bệnh gan nhiễm mỡ hiện đại, nhưng lại có rất nhiều cô bác đang ngó lơ nó mỗi ngày. Đó chính là: Vòng bụng tăng lên nhanh chóng, béo bụng.
Cô bác cứ tưởng tượng cơ thể mình giống như một căn nhà. Mỗi ngày mình ăn uống là mình đưa năng lượng vào nhà.
Nếu mình ăn vừa đủ, vận động đều, thì năng lượng đó được dùng hết. Nhưng nếu mình ăn nhiều hơn nhu cầu, nhất là ăn nhiều cơm, bún, phở, bánh mì, đồ ngọt, nước ngọt, chè, bánh kẹo, đồ chiên xào mà lại ít vận động, thì năng lượng dư sẽ phải được cất đi.
Cơ thể mình cất năng lượng dư đó dưới dạng mỡ.
Ban đầu mỡ có thể nằm dưới da. Nhưng khi dư năng lượng kéo dài, cơ thể rối loạn chuyển hóa, đặc biệt là khi bị kháng insulin, mỡ không chỉ nằm ở dưới da nữa. Nó có thể tích lại nhiều ở vùng bụng, nằm sâu bên trong ổ bụng, bao quanh các cơ quan nội tạng. Phần này gọi là mỡ nội tạng.
Mỡ nội tạng mới là phần đáng lo, cô bác ạ.
Vì mỡ nội tạng không chỉ làm bụng mình to ra, mặc quần áo chật hơn, ngồi xuống thấy bụng vướng hơn. Nó còn làm cơ thể dễ bị rối loạn đường, rối loạn mỡ máu và làm gan phải xử lý nhiều chất béo hơn.
Khi gan nhận quá nhiều chất béo trong thời gian dài, mỡ có thể tích tụ trong tế bào gan. Lâu dần, mình có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ.
Cho nên, vòng bụng càng ngày càng to ra thì nó giống như một cái “đèn vàng” báo cho mình biết: cơ thể có thể đang dư năng lượng, có thể đang kháng insulin, có thể đang có mỡ nội tạng và gan cũng có nguy cơ bị tích mỡ.
Con nhắc lại: Bụng to không phải là bằng chứng chắc chắn 100% gan nhiễm mỡ, nhưng vòng bụng càng ngày càng to thì cũng là 1 dấu hiệu để mình nên đi kiểm tra. Nhất là nếu cô bác có thêm mỡ máu cao, đường huyết cao, huyết áp cao, men gan cao, hoặc trong nhà có người bị tiểu đường.
Có những cô bác bảo là bác đâu có mập lắm, tay chân vẫn nhỏ, mà sao bụng cứ ngày càng to?
Trường hợp này càng nên chú ý. Vì có người không béo toàn thân, nhưng lại béo bụng. Mà béo bụng thường liên quan nhiều đến mỡ nội tạng và rối loạn chuyển hóa hơn.
Cô bác thử để ý xem dạo này quần áo có bị chật phần eo không, rồi thấy bụng to hơn dù cân nặng vẫn vậy hay không nhé!
PHẦN 3: NGUYÊN NHÂN VÀ ĐỐI TƯỢNG CÓ NGUY CƠ CAO BỊ GAN NHIỄM MỠ
Vừa rồi con đã chia sẻ về 5 dấu hiệu. Cô bác thấy có dễ hiểu không ạ?
Bây giờ, con sẽ giải thích một câu hỏi mà chắc chắn nhiều người đang thắc mắc: “Tại sao tôi lại bị gan nhiễm mỡ?” và “Những ai dễ bị mắc căn bệnh này nhất?”
Thực ra, gan nhiễm mỡ được chia làm 2 nhóm nguyên nhân lớn. Cô bác nghe kỹ xem mình thuộc nhóm nào nhé:
– Nhóm đầu tiên, đó là Gan nhiễm mỡ do rượu bia:
Nhóm này thì chủ yếu gọi tên các chú, các anh hay phải đi tiếp khách, nhậu nhẹt, tiệc tùng.
Khi rượu bia đi vào cơ thể, phần lớn sẽ được gan xử lý. Nếu mình uống nhiều hoặc uống kéo dài, gan phải làm việc quá sức. Quá trình chuyển hóa rượu có thể làm rối loạn cách gan xử lý chất béo: gan giảm khả năng “đốt” chất béo, đồng thời dễ tăng tạo mỡ hơn.
Kết quả là mỡ, chủ yếu là triglyceride, có thể tích tụ dần trong tế bào gan và gây ra gan nhiễm mỡ do rượu.
Nói dễ hiểu, gan giống như một nhà máy. Bình thường nhà máy vừa xử lý thức ăn, đường, mỡ, thuốc men, vừa làm rất nhiều nhiệm vụ khác. Nhưng khi rượu bia vào quá nhiều, gan phải ưu tiên xử lý rượu. Khi đó, việc xử lý mỡ bị rối loạn, mỡ dễ bị tồn lại trong gan hơn.
Kết quả là bao nhiêu mỡ thừa nó tích tụ, đóng bánh lại trong gan.
—> Nhóm này thì rất rõ ràng rồi, các bác chỉ cần ngưng rượu bia là gan có cơ hội hồi phục.
– Nhóm thứ 2: Gan nhiễm mỡ KHÔNG do rượu bia.
Y khoa hiện đại tụi con còn gọi đây là bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa.
Nhóm này mới là nhóm chiếm số đông hiện nay, đặc biệt là ở các cô bác lớn tuổi, các chị em phụ nữ. Những người cả đời không uống một giọt rượu nào nhưng đi khám gan vẫn đầy mỡ.
Nguyên nhân cốt lõi là do lối sống, chế độ ăn uống và sự mất cân bằng trong chuyển hóa chất béo của cơ thể.
Để cô bác dễ hình dung, con xin phép được ‘chỉ mặt đặt tên’ 4 đối tượng nguy cơ cao nhất của nhóm không do rượu này.
Cô bác thử tự soi chiếu xem bản thân mình hoặc người thân trong nhà có nằm trong số này không nha:
– Một là, những người thừa cân, béo phì, đặc biệt là người bị béo bụng, béo nội tạng. Các bác nam có “bụng bia”,, các cô bị tích mỡ bụng sau sinh hoặc ở độ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh.
Nhiều người tay chân rất khẳng khiu nhưng cái bụng thì lại tròn xoe và cứng ngắc.
Cô bác nhớ giúp con: Khi mỡ thừa tích tụ ở bụng quá nhiều, các acid béo tự do từ mô mỡ này sẽ không ngừng đổ xô về gan qua đường máu, bắt ép gan phải tiếp nhận và lưu trữ chúng.
Cho nên, lượng mỡ ở bụng và lượng mỡ trong gan luôn tỷ lệ thuận với nhau. Bụng càng to thì gan càng dễ nhiễm mỡ nặng ạ.
– Hai là, những người đang bị bệnh Tiểu đường tuýp 2 hoặc Tiền tiểu đường.
Khi bị tiểu đường, cơ thể chúng ta bị một hiện tượng gọi là Kháng Insulin. Lúc này, tế bào không sử dụng được đường, lượng đường trong máu tăng cao mãn tính. Để phản ứng lại, cơ thể sẽ tăng cường phân hủy các mô mỡ dưới da thành các acid béo tự do rồi đẩy hết về gan, khiến mỡ bám chặt vào tế bào gan.
Ngược lại, khi gan đã nhiễm mỡ nặng, nó lại làm tình trạng kháng Insulin trầm trọng hơn, khiến đường huyết càng khó kiểm soát.
Hai căn bệnh này giống như một cặp “bạn thân” bài trùng, cứ ông này kéo ông kia đi xuống vậy đó cô bác.
– Ba là, những người bị mỡ máu cao, hay y khoa gọi là Rối loạn lipid máu.
Khi cô bác đi xét nghiệm mà thấy các chỉ số như Cholesterol toàn phần, đặc biệt là chất béo trung tính Triglyceride trong máu tăng cao, thì hãy cẩn thận.
Dòng máu của chúng ta lúc này giống như một con sông chở đầy mỡ. Khi con sông này chảy qua trạm lọc là gan, gan sẽ giữ lại một phần mỡ thừa đó. Lâu ngày, lượng mỡ giữ lại ngày một nhiều, biến các tế bào gan khỏe mạnh thành các tế bào chứa đầy các bọc mỡ bão hòa.
Cô bác có thể xem thêm bài viết [Dấu Hiệu Gan Nhiễm Mỡ Từ Bụng To Và Mỡ Máu Cao]:
https://duocsilan.com/gan-nhiem-mo-bung-to-mo-mau-cao/
– Và bốn là, nhóm những người có thói quen ăn uống đồ ngọt, đồ chiên rán và lười vận động.
Nhóm này dạo này các bạn trẻ mắc nhiều lắm cô bác ơi.
Thói quen thích ăn đồ ăn nhanh, nghiện uống trà sữa, bánh kẹo ngọt, uống nước ngọt có ga.
Những thực phẩm này chứa cực kỳ nhiều đường Fructose – một loại đường mà chỉ có gan mới chuyển hóa được.
Khi mình nạp quá nhiều đường Fructose, gan sẽ lập tức biến nó thành chất béo dự trữ ngay tại gan.
Đã vậy, nhiều người tối ăn no xong là lên giường nằm lướt điện thoại, xem tivi ngay, lười tập thể dục điều này khiến năng lượng thừa không được đốt cháy, mỡ cứ thế đóng bánh dày đặc trong gan.
PHẦN 4: GIẢI PHÁP GIẢM GAN NHIỄM MỠ VÀ LỜI KHUYÊN TỪ DS.LAN
Cô bác nghe con phân tích từ nãy đến giờ về tác hại và đối tượng nguy cơ, chắc nhiều cô bác bắt đầu ngồi lo lắng, hoang mang rồi đúng không ạ?
Nhưng các cô bác ơi, mình đừng quá lo sợ nhé!
Con có một tin rất vui muốn chia sẻ để cô bác yên tâm: Trong cơ thể chúng ta, gan là một cơ quan vô cùng kỳ diệu.
Nó là tạng đặc duy nhất có khả năng tự tái tạo, tự chữa lành và phục hồi cực kỳ mạnh mẽ.
Chỉ cần mỡ gan chưa chuyển sang giai đoạn xơ hóa chết tế bào, thì khi cô bác phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách, lá gan hoàn toàn có thể lội ngược dòng để trở về trạng thái khỏe mạnh ban đầu.
Hôm nay, Ds.Lan xin tặng cô bác 3 nguyên tắc vàng đã được khoa học chứng minh để giúp tống khứ mỡ ra khỏi gan một cách an toàn ngay tại nhà.
* NGUYÊN TẮC 1: THAY ĐỔI CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG
Đây là chiếc chìa khóa đầu tiên vì toàn bộ thức ăn cô bác đưa vào miệng đều phải đi qua gan để xử lý.
Để cắt nguồn mỡ nạp vào gan, cô bác cần nhớ các gạch đầu dòng sau:
– Thứ nhất, cắt giảm tối đa đường và tinh bột tinh chế:
Nhiều cô bác bảo: “Tôi có ăn mỡ đâu sao vẫn bị gan nhiễm mỡ?”
Dạ, thủ phạm chính là do mình ăn nhiều cơm trắng, bánh mì, bún, phở, bánh kẹo ngọt và nước ngọt có ga đấy ạ.
Khi vào cơ thể, lượng tinh bột và đường dư thừa này sẽ làm đường huyết tăng vọt, kích thích cơ thể tiết ra nhiều hormone Insulin.
Mà con đã giải thích ở phần trước rồi, Insulin tăng cao sẽ bắt ép gan phải chuyển hóa lượng đường dư này thành các acid béo tự do và tích tụ lại ngay trong tế bào gan.
Vì vậy, cô bác hãy bớt ăn cơm trắng lại, có thể thay bằng các loại tinh bột chuyển hóa chậm như cơm gạo lứt, khoai lang.
Đặc biệt là phải tuyệt đối nói KHÔNG’ với nước ngọt, trà sữa và bánh kẹo ngọt nhé!
– Thứ hai, chủ động giảm bớt rượu bia:
Đối với các chú, các anh, nếu gan đã chớm nhiễm mỡ mà vẫn tiếp tục nạp cồn vào thì không có một loại thuốc nào cứu được đâu ạ.
Chất cồn khi vào gan sẽ chuyển hóa thành Acetaldehyde – một chất cực độc làm tăng stress oxy hóa, hủy hoại tế bào gan và làm mỡ đóng bánh nhanh hơn.
Các chú cố gắng hạn chế tối đa, nếu phải đi tiệc thì uống thật ít và uống thêm nhiều nước lọc để pha loãng độc tố giúp gan nhé.
– Thứ ba, tăng cường chất xơ từ rau củ quả:
Cô bác hãy ăn thật nhiều rau xanh như rau cải, súp lơ, rau muống… và các loại quả ít ngọt như ổi, bưởi, táo.
Chất xơ trong rau quả giống như một “chiếc chổi quét mỡ” sinh học.
Khi vào đường ruột, chất xơ hòa tan sẽ liên kết với các acid mật và cholesterol, ngăn không cho đường ruột tái hấp thu mỡ vào máu để chở về gan.
Nhờ vậy, nó vừa giúp hạ mỡ máu, vừa giảm bớt gánh nặng cho nhà máy gan cực kỳ hiệu quả.
– Thứ tư, bổ sung thực phẩm chứa chất béo tốt Omega-3:
Không phải cứ bị gan nhiễm mỡ là chúng ta kiêng hoàn toàn chất béo đâu cô bác ơi. Mình cần kiêng mỡ động vật, đồ chiên rán, nhưng lại rất cần bổ sung chất béo tốt, đặc biệt là Omega-3.
Y khoa đã chứng minh, Omega-3 có khả năng hỗ trợ làm giảm lượng chất béo xấu Triglyceride trong gan, đồng thời cũng hỗ trợ giảm viêm rất tốt.
Cô bác hãy bổ sung Omega-3 bằng cách ăn các loại cá biển như cá hồi, cá nục, cá thu đều đặn tuần 2 bữa. Hoặc mỗi ngày ăn thêm một nắm nhỏ các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, hạt điều vào bữa phụ để bảo vệ lá gan của mình nhé.
Nếu cao tuổi ăn uống không đáp ứng đủ thì cô bác có thể bổ sung dưới dạng viên omega 3.
* NGUYÊN TẮC 2: VẬN ĐỘNG THỂ THAO ĐỀU ĐẶN
Nhiều cô bác lớn tuổi nghe đến tập thể dục thì ngại vì sợ đau khớp, mệt mỏi.
Nhưng con xin đính chính là chúng ta không cần tập gì quá nặng nhọc đâu ạ!
Cô bác chỉ cần mỗi ngày dành ra 30 phút đến 1 tiếng để đi bộ nhanh, đạp xe thong dả hoặc tập các bài dưỡng sinh, yoga nhẹ nhàng.
Miễn sao cơ thể có đổ mồ hôi và nhịp tim hơi tăng lên một chút là đạt yêu cầu.
Về mặt khoa học, khi chúng ta vận động, cơ bắp sẽ tiêu thụ một lượng lớn năng lượng dư thừa trong máu.
Khi lượng đường trong máu giảm xuống, cơ thể sẽ lập tức phát tín hiệu bắt các tế bào phải đem nguồn mỡ dự trữ ra để đốt cháy làm năng lượng.
Và nguồn mỡ đóng bánh trong nội tạng, trong tế bào gan sẽ là nguồn nguyên liệu được đem ra tiêu hao đầu tiên.
Cô bác cứ lười vận động, ăn xong là nằm thì mỡ nó đóng bánh lại trong gan, không cách nào lôi ra được đâu ạ!
* NGUYÊN TẮC 3: GIẢM CÂN KHOA HỌC NẾU ĐANG THỪA CÂN
Đây là nguyên tắc mang tính quyết định đối với những cô bác nào đang bị thừa cân, béo phì hoặc béo bụng.
Trong các hướng dẫn điều trị gan nhiễm mỡ chuẩn y khoa trên thế giới, người ta chỉ ra rằng chỉ cần cô bác giảm được 5% – 10% trọng lượng cơ thể, lượng mỡ tích tụ trong tế bào gan đã giảm đi đáng kể rồi.
Con ví dụ, nếu một bác đang nặng 60 kg, bác chỉ cần giảm khoảng 3 – 6kg kg thôi là lá gan đã nhẹ gánh đi rất nhiều rồi.
Tuy nhiên, con lưu ý một điều cực kỳ quan trọng: Cô bác tuyệt đối không được nhịn ăn tiêu cực để giảm cân cấp tốc nhé ạ!
Nếu giảm cân quá nhanh (quá 1 kg/ một tuần), cơ thể sẽ bị sốc, các mô mỡ dưới da sẽ bị phân hủy ồ ạt và tràn về gan cùng một lúc, khiến tình trạng gan nhiễm mỡ không những không giảm mà còn bị nặng hơn, thậm chí gây suy gan cấp.
Mình cứ giảm từ từ, khoa học, kết hợp ăn uống lành mạnh và tập thể dục như hai nguyên tắc con vừa bày ở trên là an toàn nhất.
PHẦN 5: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
Câu 1: uống loại canxi nào để không gây hại mạch máu?
—> Nên chọn canxi hữu cơ dễ hấp thu như canxi citrate hoặc canxi từ tảo biển đỏ cũng được. Để không hại mạch máu thì canxi nên đi kèm vitamin D3 và K2 để hướng canxi vào xương, tránh lắng đọng ở mạch máu.
Nếu chỉ uống canxi mà không có K2, canxi dễ bám vào thành mạch gây vôi hoá mạch máu.
Câu 2: Gan nhiễm mỡ, máu nhiễm mỡ, mảng xơ vữa có liên quan với nhau không?
—> Có liên quan mật thiết. Gan nhiễm mỡ là do mỡ dư thừa tích tụ trong gan. Máu nhiễm mỡ là mỡ dư trong máu (LDL, Triglycerid cao). Còn Mảng xơ vữa là hậu quả lâu dài của mỡ máu cao làm tổn thương thành mạch.
Nền tảng chung là rối loạn chuyển hoá mỡ. Nếu không điều chỉnh sớm, 3 bệnh này kéo nhau phát triển.
Câu 3: Có thể dùng thuốc hạ mỡ máu khi triglyceride mới tăng nhẹ không?
—> Nếu chỉ số triglyceride chỉ tăng nhẹ (khoảng 1.7–2.2 mmol/L), thì chưa cần dùng thuốc ngay.
Nên ưu tiên thay đổi lối sống: ăn uống lành mạnh + tăng vận động + bổ sung thêm omega 3 cũng giúp hạ triglyceride tại nhà.
Thường chỉ dùng thuốc tây khi chỉ số cao rõ rệt hoặc có bệnh nền đi kèm.
Câu 4: Huyết áp buổi sáng thường cao hơn buổi tối – vậy có nguy hiểm không?
—> Có thể tiềm ẩn nguy cơ, vì huyết áp buổi sáng tăng vọt là yếu tố liên quan đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim buổi sáng.
Người bình thường có nhịp sinh học: huyết áp tăng dần từ sáng, cao nhất lúc trưa – chiều, rồi giảm dần.
Nếu huyết áp buổi sáng chênh lệch quá lớn so với ban đêm thì tại nhà có thể theo dõi huyết áp liên tục 7–10 ngày xem sao. Nếu nó đều cao như vậy thì nên đi khám cụ thể.
Câu 5: Cô hay bị ngứa lắm có phải do gan không?
—> Nếu ngứa thì mình phải phân biệt rất rõ giữa ngứa dị ứng thông thường và ngứa do bệnh gan.
Nếu ngứa do dị ứng thời tiết, dị ứng hải sản hay phấn hoa. Cô bác uống thuốc chống dị ứng nó sẽ giảm ngứa và hết nhanh chóng được.
Nhưng nếu là ngứa do gan thì cô bác uống thuốc dị ứng hầu như không có tác dụng nhiều, chỉ đỡ một chút rồi lại ngứa lại. Cơn ngứa có đặc điểm là ngứa âm ỉ cả ngày, nhưng đặc biệt dữ dội vào ban đêm khi cơ thể nghỉ ngơi, hoặc khi trời nóng, cơ thể tiết mồ hôi. Càng gãi lại càng ngứa, gãi đến rách da rách thịt vẫn không đã ngứa. Cái này trước mẹ của con cũng bị rồi.
Một số cô bác ngứa do gan thải độc chậm thì mình uống thuốc dị ứng chỉ là giải quyết cái ngọn thôi , trường hợp nếu do gan thải độc chậm thì muốn hết ngứa phải tăng cường chức năng gan để gan thải độc nhanh và hiệu quả hơn thì mới đỡ ngứa được.
❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!
Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:
Gan khoẻ thì cơ thể cũng khoẻ. Cô bác có bất kỳ dấu hiệu nào như ngày hôm nay con chia sẻ thì đừng chủ quan với lá gan của mình nhé. Nếu cô bác còn thắc mắc gì về gan hoặc cần tư vấn cụ thể hơn các vấn đề sức khoẻ hiện tại thì có thể nhắn tình trạng qua Zalo cả các kết quả khám gần nhất nếu có, con luôn sẵn sàng hỗ trợ cho từng cô bác ạ! 📲 Zalo Ds. Lan: 0981 741 388
