Hôm trước trong buổi livestream về nhồi máu cơ tim của mình, ds nhận được một bình luận của một cô. Cô nói là “cô hay bị đau thắt ngực như vậy, uống vài ngụm nước là hết”.
Đọc bình luận của cô xong, ds có một chút cảm thấy lo lắng cho cô. Không biết là cô đã đi khám tim mạch chưa hay là cô nghĩ rằng uống nước thì không cần đi khám nữa.
Thực tế ds thấy có những dấu hiệu rất mơ hồ và nhẹ nhàng như của cô chính là lời kêu cứu của trái tim mà nhiều cô bác hay tặc lưỡi bỏ qua. Nhưng cô bác đâu biết rằng cái tặc lưỡi ấy có thể khiến mình phải trả một cái giá không hề nhỏ trong tương lai.
Cô bác hình dung mạch máu nuôi tim hay còn gọi là mạch vành. Khi còn trẻ, mạch vành sạch, trơn láng như đường ống còn mới. Nhưng theo tuổi tác, cũng cả nửa thế kỉ, thì mỡ máu, huyết áp, tiểu đường, thuốc lá… rất nhiều yếu tố tác động làm cho những mảng bám cholesterol bám vào mạch vành đó, y học gọi là mảng xơ vữa.
Và nguy hiểm nhất của mảng xơ vữa này là nó không gây nguy hiểm ngay. Mà nó giống như “mưa dầm thấm lâu”, từng chút một âm thầm lặng lẽ 10 năm, 20 năm, thậm chí 30 năm, nó dày lên trong động mạch vành. Nó bít kín dần lòng mạch.
Nhiều cô bác bị hẹp 50% thậm chí 70% mạch vành mà không có triệu chứng nào rõ ràng cả. Vẫn ăn ngon, ngủ kỹ, vẫn làm việc nhà bình thường. Cho đến khi đi khám, bác sĩ bảo hẹp 70% rồi thì mới ngã ngửa.
Nhưng đôi khi điều đó còn may mắn, vì ít ra nó còn thông suốt, chưa gây ra biến chứng.
Có nhiều cô bác mảng xơ vữa quá dày làm dòng máu nuôi tim bị nghẽn lại, hoặc nguy hiểm hơn là mảng xơ vữa đó đột ngột nứt vỡ ra, tạo thành cục máu đông bít kín hoàn toàn mạch máu. Lúc này dòng máu bị chặn đứng, cơ tim bị thiếu oxy đột ngột và chết dần đi. Đó là biến chứng nhồi máu cơ tim cấp, và căn bệnh đó có thể cướp đi mạng sống của một người chỉ trong vài phút ngắn ngủi.
Con vẫn nhớ một người em của con kể về bác trong họ hàng em. Trong bữa giỗ hôm đó, vợ con bác ăn xong đi lên Hà Nội trước, còn bác ở lại quê dọn dẹp một chút rồi lên sau. Vợ con còn đang trên đường đi lên trở lại Hà Nội thì bất ngờ nhận cuộc gọi của bác ấy: “Em ơi quay lại đưa anh đi cấp cứu, anh bị đau ngực quá.” Nhưng vợ con quay lại thì đã không kịp nữa rồi.
Nghe câu chuyện đó mà ds thấy rất đau lòng. Nhồi máu cơ tim nó còn nhanh và gấp gáp hơn cả nhồi máu não hay đột quỵ.
Thế nên con mới nói, đừng đợi đến khi đau ngực dữ dội mới đi khám thì đôi khi đã là quá muộn rồi. Chúng ta phải chủ động đi tìm nó chứ đừng đợi nó tìm đến mình.
Cô bác hãy chú ý đến 4 dấu hiệu mơ hồ sau, nhưng có thể là lời kêu cứu của trái tim, đang muốn chủ nhân của nó chú ý, mà nhiều cô bác không để ý.
Dấu hiệu đầu tiên đó là mệt mỏi bất thường khi làm những việc nhẹ nhàng.
Cô bác hãy chú ý những dấu hiệu sau. Ví dụ trước đây cô bác có thể xách túi gạo 5kg đi chợ về bình thường, hoặc leo 2-3 tầng lầu rất dễ dàng. Bỗng nhiên dạo gần đây, mới đi bộ được một đoạn ngắn hoặc mới leo nửa tầng cầu thang thôi đã thấy hụt hơi, mệt rã rời, tim đập nhanh, phải dừng lại nghỉ mới đỡ và đi tiếp được.
Nhiều cô bác nghĩ chắc giờ mình già rồi nên nó yếu đi. Nhưng tuổi già chỉ là một phần thôi cô bác ạ. Đôi khi đó có thể là trái tim mình đang gặp trục trặc một chút rồi đó.
Tại sao lại như vậy? Bởi khi chúng ta vận động, tim phải đập nhanh hơn để bơm máu. Nhưng ở một số người mà mạch vành bị hẹp, dòng máu mang oxy đến cơ tim không đáp ứng đủ nhu cầu tăng thêm đó. Cơ tim bị “đói” oxy và cơ thể lập tức gửi tín hiệu mệt mỏi, rã rời để bắt chúng ta phải ngừng lại. Đây là một tín hiệu cảnh báo rất sớm mà cô bác tuyệt đối không được chủ quan, tặc lưỡi bỏ qua nhé.
Thứ hai là cô bác thấy khó thở nhẹ khi vận động.
Nhiều cô bác bảo rằng: cô không hề bị đau ngực, chỉ thỉnh thoảng thấy hụt hơi, thở nặng nhọc khi quét cái nhà hay lúc đi bộ tập thể dục buổi sáng thôi. Như vậy tim cô vẫn khỏe đúng không?
Thưa cô bác, đây có thể là một lầm tưởng cực kỳ tai hại. Ở những người lớn tuổi, đặc biệt là phụ nữ hoặc người có bệnh tiểu đường, cơn đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim đôi khi không biểu hiện rõ ra bằng cảm giác đau đớn ở ngực, thay vào đó nó có thể biểu hiện bằng cảm giác hụt hơi, khó thở nhẹ khi gắng sức. Vì vậy nếu có những biểu hiện này, cô bác cũng không được chủ quan.
Dấu hiệu thứ ba là cảm giác đau lan ra vai, tay, cổ hoặc hàm dưới.
Có chú nhắn cho con là: “Chú lúc nào cũng đau hai bả vai và lan xuống cánh tay rất đau, vậy là do đau gì?” Có thể chú nghĩ là do mình bị đau xương khớp, nhưng thực tế nó cũng có thể liên quan đến trái tim của chúng ta đó cô bác ạ.
Trái tim của chúng ta nằm ở lồng ngực bên trái, cụ thể hơn là phía sau xương ức và hơi lệch về bên trái. Nhưng khi cơ tim bị thiếu máu, các dây thần kinh dẫn truyền cảm giác đau từ tim đi chung đường dẫn truyền với cảm giác ở vùng vai, cánh tay, cổ và hàm. Do đó bộ não của chúng ta đôi khi xác định nhầm vị trí đau.
Nên đôi khi các cô bác nghĩ rằng mình bị đau xương khớp, uống thuốc giảm đau mãi không đỡ, đến khi bác sĩ cho đo điện tâm đồ, chụp mạch vành thì mới phát hiện ra mạch vành bị hẹp nặng.
Vì vậy nếu cô bác nào tự nhiên thấy xuất hiện những cơn đau âm ỉ, cảm giác nặng ngực, mỏi râm ran lan từ ngực trái sang vai trái dọc xuống mặt trong cánh tay trái hoặc lan lên vùng cổ, hàm dưới, đặc biệt là các cơn đau này thường xuất hiện rõ hơn khi mình đi bộ nhanh hoặc làm việc nặng, thì phải nghĩ đến khả năng có thể liên quan đến thiếu máu cơ tim, hoặc đi khám tim mạch sớm cô bác nhé.
Và dấu hiệu cuối cùng, là dấu hiệu mà nhiều cô bác gặp phải nhất, là các cơn đau thắt ngực thoáng qua rồi tự hết.
Như có cô chia sẻ với con ở đầu bài viết con nói đến: cô hay bị đau thắt ngực như vậy, uống vài ngụm nước là hết. Hoặc có cô nhắn là: “thi thoảng cô bị đau thắt ngực cháu ơi”.
Nếu cô bác đang đi làm vườn hoặc đi bộ, tự nhiên thấy ngực mình nặng trĩu xuống, cảm giác như có ai đó đặt một tảng đá đè lên giữa ngực. Cơn khó chịu này kéo dài 2 đến 5 phút. Sau đó khi ngồi nghỉ ngơi, uống vài ngụm nước thì cảm giác này lại biến mất, người lại khỏe khoắn như bình thường.
Thì cô bác ơi, đừng vì thấy nó tự hết mà chủ quan nghĩ rằng chắc gió máy thôi, nghỉ một lát là khỏe rồi, việc gì phải đi bệnh viện cho tốn tiền.
Đây có thể là cơn đau thắt ngực ổn định – một tín hiệu báo động đỏ cực kỳ nghiêm trọng. Nó cho thấy mạch vành của chúng ta có thể đã bị hẹp ở mức độ đáng báo động rồi.
Nếu cô bác cứ lờ đi, một ngày nào đó mảng xơ vữa nứt ra, cơn đau ngực đó sẽ không tự hết sau 5 phút đâu ạ, mà nó sẽ kéo dài hơn, dù cô bác có dừng mọi công việc lại, nằm nghỉ ngơi hay thả lỏng người thì cơn đau vẫn không thuyên giảm. Và điều này có thể gây hoại tử cơ tim, dẫn đến những biến cố đau lòng, đó là nhồi máu cơ tim cấp.
Vì vậy, tóm lại, khi xuất hiện 4 dấu hiệu mơ hồ này thì cô bác hãy nhớ: Đừng để nhồi máu cơ tim tìm tới mình, mà mình hãy chủ động tìm nó.
Phòng bệnh luôn rẻ hơn, dễ hơn nhiều so với chữa bệnh. Cô bác hãy dành chút thời gian đi kiểm tra trái tim của mình. Bận đến đâu cũng không quan trọng bằng chăm sóc cho trái tim, bởi vì khi nó không còn đập nữa thì sẽ không còn việc gì có thể tiếp tục cả.
Và còn một điều quan trọng đó là cô bác cần gọi cấp cứu 115 ngay nếu cảm giác đau, tức, đè nặng hoặc nóng rát ở ngực mới xuất hiện, kéo dài quá vài phút, tái đi tái lại, xuất hiện khi đang nghỉ hoặc kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, choáng váng hay ngất.
Đừng chờ uống nước xem có hết không và không nên tự lái xe đến bệnh viện. Tốt nhất hãy gọi cấp cứu ngay hoặc nhờ người thân đưa đến bệnh viện gần nhất càng sớm càng tốt.
Với người đã được bác sĩ chẩn đoán đau thắt ngực và kê thuốc ngậm dưới lưỡi, hãy làm đúng kế hoạch xử trí bác sĩ đã hướng dẫn; nếu triệu chứng không hết hoặc khác với mọi lần, vẫn phải gọi cấp cứu.
Nếu cô bác đang bị mỡ máu cao, muốn kiểm soát mỡ máu hiệu quả hơn để phòng xơ vữa động mạch, bảo vệ trái tim, thì ds có tạo ra cuốn “Sổ tay mỡ máu” hướng dẫn cô bác chi tiết cách ăn uống, tập luyện để kiểm soát mỡ máu hiệu quả tại nhà.
Cô bác anh chị nào muốn nhận sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog
Còn cô bác nào còn băn khoăn về tình trạng bệnh của mình, có kết quả xét nghiệm đọc không hiểu thì có thể nhắn zalo 0981.741.388, ds tư vấn cụ thể thêm cho mình.
Vì sự thay đổi trong sức khỏe của cô bác,
~duocsilan
