5 Dấu Hiệu Cảnh Báo Mỡ Máu Cao Đang Phá Hủy Mạch Máu Của Bạn

Mỡ máu cao thường diễn biến âm thầm nhưng có thể làm hẹp mạch máu, tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Cùng Ds. Lan nhận biết 5 dấu hiệu cảnh báo sớm.

Sáng nay thì Ds.Lan vừa đọc được một con số thống kê mà thực sự khiến Lan phải giật mình.

Cô bác có biết không, ngay tại một quốc gia có nền y tế cực kỳ phát triển như Mỹ, người ta thống kê rằng: Cứ 4 người lớn thì có 1 người bị tăng LDL-Cholesterol (tức là mỡ xấu) mà hoàn toàn không hề hay biết.

Con tự hỏi, ở Việt Nam mình, con số này chắc chắn còn cao hơn thế rất nhiều.

Tại sao lại như vậy ạ?

Bởi vì mỡ máu cao rất âm thầm. Mỡ máu cao nguy hiểm ở chỗ là nó không gây đau ngay lập tức. Không giống như đau dạ dày, ăn vào là đau. Không giống như đau khớp, đi lại là nhức.

Mỡ máu cao thường âm thầm, lặng lẽ, nhưng ngày qua ngày nó có thể làm tổn thương thành mạch máu, hình thành mảng xơ vữa, khiến lòng mạch hẹp lại.

Ds.Lan hay ví mạch máu của mình giống như đường ống dẫn nước trong nhà.

Khi đường ống sạch thì nước chảy thông thoáng. Nhưng nếu lâu ngày trong đường ống có cặn bẩn bám vào, lòng ống hẹp lại, nước vẫn chảy nhưng chảy yếu hơn, chậm hơn, thậm chí có đoạn bị tắc.

Mạch máu của mình cũng vậy. Khi cholesterol xấu, triglyceride tăng cao trong thời gian dài, chúng có thể góp phần tạo thành mảng xơ vữa trong thành mạch. Lòng mạch hẹp lại, máu đi nuôi não, nuôi tim, nuôi tay chân không còn thông thoáng như trước nữa.

Mà máu chính là “dòng sông sự sống” trong cơ thể. Máu mang oxy, mang dưỡng chất đi nuôi từng tế bào. Cơ quan nào thiếu máu trước thì cơ quan đó sẽ lên tiếng trước.

Vì vậy, hôm nay Ds.Lan muốn cô bác lắng nghe cơ thể mình kỹ hơn một chút. Đôi khi những biểu hiện mình tưởng là bình thường nhưng đó lại là cách cơ thể nhắc mình rằng: “Mạch máu của tôi đang cần được quan tâm rồi đấy.”

Như câu chuyện về người bác họ hàng ở quê con từng kể với cô bác trước đây. Bác mới hơn 50 tuổi, người rất gầy nhưng trong 1 lần lên hà nội bế cháu cho con gái thì bác bị đột quỵ, khi gia đình đưa đi cấp cứu thì mới biết là bác bị mỡ máu cao không kiểm soát nên bị đột quỵ do tắc mạch máu não.

Cả gia đình đều cảm thấy rất bất ngờ vì bác mới hơn 50 tuổi, người thì gầy nên không ai nghĩ bác bị mỡ máu cao cả.

Cô bác anh chị có thể xem thêm bài viết: Tại Sao Người Gầy Vẫn Bị Mỡ Máu Cao? Sự Thật Ít Ai Biết

https://duocsilan.com/mo-mau-cao-o-nguoi-gay/

Vì vậy cô bác có thể thấy mỡ máu nó rất âm thầm người gầy hay béo thì đều có thể bị, mình phải nhận biết để kiểm soát càng sớm càng tốt tránh để nó phá huỷ mạch máu của mình trong âm thầm.

Cô bác nào ở đây đã lâu rồi chưa đi xét nghiệm máu, hoặc thỉnh thoảng thấy trong người có những cảm giác lạ mà không giải thích được, thì hãy dừng lại và đọc thật kỹ 5 dấu hiệu cảnh báo mỡ máu cao đang phá huỷ mạch máu mà ngày hôm nay con chia sẻ nhé !

1. THƯỜNG XUYÊN ĐAU ĐẦU , CHÓNG MẶT , HOA MẮT

Dấu hiệu đầu tiên là thường xuyên đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, nhất là cảm giác đứng lên ngồi xuống bị tối sầm mặt mày.

Nhiều cô bác hay nói: “Chắc do thời tiết thay đổi”, “chắc tại đêm qua ngủ kém”, “chắc do tiền đình”, hoặc “già rồi thì đầu óc nó hay choáng váng một chút cũng bình thường”.

Đúng là thiếu ngủ, căng thẳng, huyết áp thấp, rối loạn tiền đình đều có thể gây chóng mặt. Nhưng có một nguyên nhân mà rất nhiều người bỏ sót, đó là mạch máu đưa máu lên não đang bị hẹp dần do xơ vữa.

Cô bác cứ hình dung thế này: não bộ giống như một “trung tâm điều hành” của toàn bộ cơ thể. Trung tâm này muốn hoạt động tốt thì phải được cung cấp máu liên tục. Trong máu có oxy, có đường, có dưỡng chất để não làm việc.

Nhưng khi mỡ máu cao kéo dài, đặc biệt là mỡ xấu LDL cao, các chất béo dư thừa có thể bám vào thành mạch. Lâu ngày tạo thành mảng xơ vữa. Mảng này làm lòng mạch hẹp lại, máu đi lên não không còn trơn tru như trước.

Khi máu lên não chậm, não sẽ phản ứng rất nhanh. Nó không im lặng đâu ạ. Nó sẽ báo cho mình bằng cảm giác đầu nặng, đau âm ỉ, hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ thoáng qua, hoặc đứng lên là choáng váng.

Có những cô bác bảo là nhiều khi đang ngồi, đứng dậy một cái là tối sầm mặt, phải vịn vào bàn ghế một lúc mới dám đi tiếp. Những biểu hiện như vậy, mình đừng vội cho là chuyện tuổi già bình thường.

Bởi vì nếu phía sau đó là mạch máu não đang hẹp lại, thì mỗi ngày mình chủ quan là một ngày mạch máu tiếp tục bị tổn thương.

Đặc biệt, nếu chóng mặt đi kèm với đau đầu dữ dội, méo miệng, nói khó, yếu một bên tay chân, nhìn mờ đột ngột thì cô bác phải đi cấp cứu ngay, vì đó có thể là dấu hiệu rất nguy hiểm liên quan đến đột quỵ.

Còn nếu cô bác chỉ hay đau đầu, hoa mắt, chóng mặt lặp lại nhiều lần, thì việc nên làm là kiểm tra huyết áp, đường huyết và xét nghiệm mỡ máu. Mình đừng chỉ xoa dầu, uống thuốc hoạt huyết hay thuốc bổ não cho qua, vì nếu gốc rễ là mỡ máu cao thì mình phải xử lý từ gốc.

2. TÊ BÌ, ĐAU MỎI TAY CHÂN

Dấu hiệu thứ hai là tê bì tay chân, đau nhức, nhất là cảm giác tê ở đầu ngón tay, ngón chân, bàn chân, hoặc đau nhức về đêm.

Nhiều cô bác thường nghĩ: “Chắc do tuổi già nên dây thần kinh yếu”, “chắc do thiếu canxi”, “chắc do thoái hóa cột sống”, hoặc “chắc ngồi lâu nên máu không lưu thông”.

Dạ, những nguyên nhân đó đều có thể xảy ra. Nhưng với người bị mỡ máu cao thì con muốn cô bác nhớ thêm một điều: tay chân là nơi ở xa tim nhất, nên khi tuần hoàn máu kém, tay chân thường là nơi báo động rất sớm.

Khi lòng mạch bị mảng xơ vữa làm hẹp lại, máu không đi đến đầu ngón tay, ngón chân đầy đủ như trước. Mà dây thần kinh và cơ bắp ở tay chân cũng cần máu nuôi. Khi không được nuôi đủ, nó sẽ sinh ra cảm giác tê rần, châm chích, kiến bò, buốt nhức, lạnh đầu chi.

Có người tê nhẹ, chỉ như kiến bò. Có người đêm nằm xuống là chân tay bứt rứt, phải xoa bóp liên tục. Có người đi bộ một đoạn thì bắp chân đau mỏi, phải dừng lại nghỉ mới đi tiếp được.

Cô bác để ý nhé, nếu tê tay chân chỉ do nằm đè lên tay, ngồi lâu một tư thế thì khi mình đổi tư thế, vận động nhẹ là hết. Nhưng nếu tê bì lặp lại nhiều lần, càng ngày càng rõ, kèm theo lạnh chân, đau bắp chân, da chân nhợt nhạt, vết thương lâu lành, thì không nên coi thường.

Bởi lúc đó, vấn đề có thể không chỉ nằm ở dây thần kinh, mà còn nằm ở đường máu nuôi dưỡng dây thần kinh.

Cô bác có thể thấy là “Cây thiếu nước thì lá héo.” Cơ thể cũng vậy. Tay chân mà thiếu máu nuôi thì sẽ báo bằng tê, nhức, lạnh, yếu. Nếu mình chỉ xoa dầu bên ngoài mà không kiểm soát mỡ máu, đường huyết, huyết áp bên trong thì giống như cây thiếu nước mà mình chỉ lau lá, gốc vẫn khô.

Tuy nhiên, con cũng muốn nhắc cô bác: tê bì tay chân không chỉ do mỡ máu. Nó còn có thể do tiểu đường, thiếu vitamin B12, thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, chèn ép dây thần kinh, rối loạn điện giải hoặc bệnh tuyến giáp. Cho nên, mình cần đi kiểm tra để tìm đúng nguyên nhân.

3. XUẤT HIỆN NỐT BAN VÀNG , U VÀNG TRÊN DA

Dấu hiệu thứ ba là dấu hiệu nhìn thấy được bằng mắt thường, đó là xuất hiện những nốt hoặc mảng màu vàng nhạt trên da.

Cô bác hãy thử soi gương xem quanh mí mắt, khóe mắt, khuỷu tay, đầu gối, bàn tay, gân gót chân có những nốt vàng nhỏ, mảng vàng mềm, không đau, không ngứa hay không.

Nhiều người thấy những nốt này thì nghĩ là mụn thịt, nám, tàn nhang, hoặc dấu hiệu tuổi già. Nhưng trong y học, một số dạng nốt vàng như vậy được gọi là u vàng, tức là tình trạng chất béo, đặc biệt là cholesterol, tích tụ dưới da.

Nói cho dễ hiểu, khi lượng mỡ trong máu quá cao, cơ thể xử lý không hết, một phần chất béo có thể lắng đọng ở một số vị trí trên da. Nó tạo thành những mảng vàng hoặc nốt vàng. Đặc biệt, vùng quanh mắt là nơi rất hay gặp.

Dấu hiệu này đáng chú ý vì nó giống như một tín hiệu vàng mà cơ thể đưa ra để báo với mình rằng: bên trong có thể đang có rối loạn mỡ máu.

Nhất là nếu cô bác còn trẻ mà đã có nốt vàng quanh mắt, hoặc trong gia đình có nhiều người bị mỡ máu cao, đột quỵ, nhồi máu cơ tim sớm, thì càng nên đi xét nghiệm mỡ máu sớm. Vì có những trường hợp rối loạn mỡ máu có yếu tố gia đình, dù người không béo, ăn uống không quá nhiều, chỉ số mỡ máu vẫn có thể rất cao.

Nhưng con cũng nói rõ để cô bác không hoang mang: không phải ai có nốt vàng quanh mắt cũng chắc chắn mỡ máu cao. Và cũng không phải ai mỡ máu cao cũng có u vàng. Vì vậy, cách chính xác nhất vẫn là xét nghiệm máu.

Nếu thấy các mảng vàng quanh mắt, cô bác đừng vội đi đốt, đi bôi thuốc hay xử lý thẩm mỹ ngay. Mình nên kiểm tra cholesterol toàn phần, LDL, HDL và triglyceride trước. Vì nếu chỉ xử lý ngoài da mà không kiểm soát mỡ máu bên trong, thì mạch máu vẫn tiếp tục bị ảnh hưởng.

4. TỨC NGỰC, KHÓ THỞ KHI VẬN ĐỘNG

Dấu hiệu thứ tư là dấu hiệu Ds.Lan muốn cô bác đặc biệt chú ý, đó là tức ngực, nặng ngực, khó thở khi vận động.

Vì dấu hiệu này liên quan trực tiếp đến trái tim.

Cô bác biết không, tim là cơ quan bơm máu đi nuôi cả cơ thể. Nhưng chính trái tim cũng cần máu để nuôi nó. Mạch máu nuôi tim gọi là mạch vành.

Khi mỡ máu cao kéo dài, mảng xơ vữa có thể hình thành trong mạch vành. Lòng mạch bị hẹp lại, máu nuôi tim giảm đi.

Khi cô bác nghỉ ngơi, tim cần ít oxy hơn nên có thể chưa biểu hiện rõ. Nhưng khi đi bộ nhanh, leo cầu thang, làm việc nặng, xúc động mạnh hoặc trời lạnh, tim cần nhiều oxy hơn. Nếu mạch vành đã bị hẹp, máu không cung cấp đủ, cơ tim sẽ “kêu cứu”.

Lúc đó cô bác có thể thấy tức ngực, nặng ngực, cảm giác như có vật gì đè ép ở giữa ngực hoặc ngực trái. Có người đau lan lên vai trái, cánh tay trái, cổ, hàm hoặc sau lưng. Có người kèm khó thở, vã mồ hôi, mệt lả.

Một dấu hiệu rất điển hình là: cứ vận động thì tức ngực, dừng lại nghỉ thì đỡ.

Ví dụ leo cầu thang thấy ngực bị ép chặt, phải đứng lại thở một lúc mới dễ chịu. Hoặc đi bộ một đoạn ngắn đã khó thở, nặng ngực, nghỉ vài phút lại đỡ.

Đây không còn là chuyện “già rồi yếu” đơn thuần nữa. Đây có thể là dấu hiệu mạch máu nuôi tim đang bị hẹp.

Ds.Lan nói thật lòng: với đau tức ngực, cô bác tuyệt đối không nên chủ quan. Vì mảng xơ vữa trong mạch vành nếu nứt vỡ có thể tạo cục máu đông, gây tắc mạch đột ngột và dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Nếu cô bác đau ngực dữ dội, đau kéo dài, đau lan ra tay trái, hàm, lưng, kèm khó thở, vã mồ hôi, choáng váng, buồn nôn, thì phải gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay. Không cạo gió, không xoa dầu, không nằm chờ xem có tự hết không.

Còn nếu tình trạng tức ngực khi vận động mới xuất hiện hoặc lặp lại nhiều lần, cô bác cũng nên đi khám tim mạch sớm, nhất là khi mình có mỡ máu cao, huyết áp cao, tiểu đường hoặc hút thuốc lá.

5. CHÂN THƯỜNG XUYÊN BỊ LẠNH VÀ CHUỘT RÚT

Dấu hiệu cuối cùng là bàn chân hay bị lạnh, kể cả khi trời không lạnh, và thường xuyên bị chuột rút vào ban đêm.

Nhiều cô bác nghĩ lạnh chân là do cơ địa, do tuổi già, do “máu kém”, còn chuột rút thì chắc do thiếu canxi. Dạ, đôi khi đúng. Nhưng nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, đặc biệt ở người có mỡ máu cao, huyết áp cao, tiểu đường hoặc hút thuốc lá, thì mình cần nghĩ đến chuyện mạch máu chi dưới đang bị hẹp do xơ vữa.

Bàn chân là nơi xa tim. Máu phải đi một quãng đường rất dài mới xuống được đến đó.

Nếu mạch máu ở chân thông thoáng, bàn chân sẽ ấm, da dẻ hồng hào, đi lại nhẹ nhàng. Nhưng nếu lòng mạch bị hẹp, máu xuống chân ít hơn, cô bác sẽ thấy chân lạnh, tê, nhức, chuột rút, đau bắp chân.

Một dấu hiệu rất đáng chú ý là: đi bộ một đoạn thì bắp chân đau mỏi, phải dừng lại nghỉ; nghỉ xong lại đi tiếp được; nhưng đi thêm một đoạn lại đau. Đây gọi là đau cách hồi, có thể liên quan đến bệnh động mạch ngoại biên.

Nếu nặng hơn, cô bác có thể thấy da chân nhợt nhạt hoặc tím tái, móng chân mọc chậm, lông chân rụng, bàn chân có vết thương lâu lành. Với người tiểu đường, dấu hiệu này càng nguy hiểm vì có thể dẫn tới loét chân, nhiễm trùng và biến chứng nặng.

Tất nhiên, lạnh chân và chuột rút cũng có thể do thiếu nước, thiếu magie, thiếu kali, thiếu canxi, vận động quá sức, suy giãn tĩnh mạch, bệnh thần kinh ngoại biên hoặc tác dụng phụ của một số thuốc. Nhưng nếu nó lặp lại nhiều lần, mình không nên chỉ xoa bóp rồi bỏ qua.

Cô bác nhớ nhé: chân lạnh không chỉ là chuyện cái chân. Đôi khi nó là chuyện của mạch máu toàn thân. Vì mạch máu ở chân mà đã hẹp, thì mạch máu ở tim, ở não cũng có thể đang bị ảnh hưởng.

Cho nên, nếu cô bác thường xuyên lạnh chân, chuột rút về đêm, đau bắp chân khi đi bộ, hoặc có vết thương ở chân lâu lành, mình nên đi kiểm tra mỡ máu, đường huyết, huyết áp và tuần hoàn chi dưới.

TỔNG KẾT VÀ LỜI NHẮN:

Ds. Lan vừa chia sẻ với cô bác 5 dấu hiệu cảnh báo mỡ máu có thể đang âm thầm ảnh hưởng đến mạch máu.

Một là đau đầu, chóng mặt, hoa mắt.

Hai là tê bì, đau nhức tay chân.

Ba là nốt ban vàng, u vàng quanh mắt hoặc trên da.

Bốn là tức ngực, khó thở khi vận động.

Năm là chân lạnh, chuột rút về đêm.

Cơ thể mình rất thông minh. Khi bên trong có vấn đề, nó thường gửi tín hiệu ra bên ngoài. Việc của mình là đừng bỏ qua những tín hiệu đó.

Mỡ máu cao nếu phát hiện sớm thì mình còn có thời gian điều chỉnh: ăn uống lại, vận động lại, ngủ nghỉ lại, kiểm soát cân nặng, kiểm tra định kỳ và dùng thuốc đúng nếu bác sĩ chỉ định, bổ sung phù hợp.

Nhưng nếu mình chủ quan, để mảng xơ vữa tích tụ nhiều năm, đến khi tắc mạch, đột quỵ, nhồi máu cơ tim thì lúc đó hậu quả sẽ rất nặng nề.

*** GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Uống thuốc mỡ máu cô thấy mệt và đau mỏi người quá có bỏ thuốc được không?

—> Một số thuốc mỡ máu (nhóm statin) có thể gây tác dụng phụ là đau mỏi cơ. Nhưng cô bác tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc được. Vì bỏ thuốc đột ngột giống như mình đang đi xe mà đột ngột mất phanh vậy sẽ rất nguy hiểm.

Nếu mệt, đau mỏi cơ thì cô bác hãy báo với bác sĩ để bs cân nhắc đổi loại thuốc khác hoặc một số bs có thể cho kết hợp thêm Coenzyme Q10 để giảm tình trạng đau mỏi cơ khi dùng nhóm statin.

Câu 2 : Cô bị mỡ máu ăn trứng được không?

—> Được, Không cần phải bỏ trứng, trứng là thực phẩm rất tốt mình ăn đúng cách là được. Người bị mỡ máu cao vẫn có thể ăn 3-4 quả trứng mỗi tuần. Cô bác có thể luộc hoặc hấp lên ăn , hạn chế trứng rán nhiều dầu mỡ là được.

Câu 3: LDL cholesterol cao thì dùng dầu cá hay dầu nhuyễn thể tốt hơn?

—> Nếu mục tiêu chính là giảm chỉ số LDL- cholesterol (mỡ xấu) thì dầu nhuyễn thể (Krill Oil) sẽ là lựa chọn vượt trội hơn dầu cá.

Vì Omega-3 trong dầu nhuyễn thể gắn với Phospholipid tương thích với màng tế bào người, giúp cơ thể hấp thu nhanh và hiệu quả hơn.

Nghiên cứu cho thấy dầu nhuyễn thể có thể hỗ trợ giảm LDL, trong khi dầu cá đôi khi còn làm tăng nhẹ chỉ số LDL này.

Bên cạnh đó thì dầu nhuyễn thể còn chứa Astaxanthin tự nhiên. Hoạt chất này hỗ trợ ngăn chặn quá trình oxy hóa – đây mới là bước quan trọng nhất để ngăn mỡ máu đóng thành mảng xơ vữa gây tắc nghẽn mạch máu.

Nhờ cấu trúc đặc biệt, dầu nhuyễn thể cũng hỗ trợ gan điều hòa cholesterol tốt hơn, giúp tăng HDL – cholesterol (mỡ tốt) . HDL cholesterol không chỉ giúp loại bỏ cholesterol dư thừa ra khỏi máu qua gan mà còn có tác dụng bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Câu 4: Cô ăn chay trường mà sao vẫn bị mỡ máu hả ds?

—> Cô bác ăn chay nhưng nếu ăn nhiều tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng, bún, phở… hoặc dùng nhiều dầu ăn chiên đi chiên lại, hay ăn nhiều đồ ngọt thì gan vẫn tổng hợp thành mỡ (Triglyceride) như thường. Ăn chay cũng cần cân đối, ăn nhiều rau luộc và các loại hạt thì mới tốt cho mạch máu được.

Câu 5 : Đang uống thuốc mỡ máu và thuốc huyết áp thì có uống được Magie không?

—> Uống được và thậm chí là rất tốt. Magie giúp làm giãn mạch máu tự nhiên, hỗ trợ tim co bóp nhịp nhàng và giúp huyết áp ổn định hơn. Tuy nhiên, cô bác lưu ý giúp con là nên uống Magie cách thuốc Tây khoảng 2 tiếng để tránh việc các chất này tương tác làm giảm tác dụng của nhau.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Cô bác nào chưa biết bắt đầu từ đâu để kiểm soát mỡ máu bền vững tránh các biến chứng thì có thể nhắn rõ chỉ số hoặc tình trạng hiện tại qua Zalo này con hướng dẫn phù hợp cho từng cô bác ạ!

📲 Zalo Ds. Lan: 0981 741 388