Sai Lầm Tai Hại: Nhịn Ăn Chất Béo Để Giảm Gan Nhiễm Mỡ

Gan nhiễm mỡ là tình trạng khiến rất nhiều cô bác anh chị lo lắng sau một lần đi siêu âm hoặc khám sức khỏe tổng quát. Nghe bác sĩ nói “gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2”, nhiều người lập tức về nhà bỏ hết thịt, bỏ trứng, bỏ cá béo, bỏ dầu ăn, chỉ còn cơm trắng với rau luộc. Nhưng cô bác ơi, nhịn chất béo hoàn toàn chưa chắc đã giúp giảm mỡ gan, thậm chí còn có thể khiến mình ăn bù tinh bột, đồ ngọt và làm gan tích mỡ nhiều hơn.

Hầu hết chúng ta, khi nghe đến hai chữ “nhiễm mỡ” – dù là mỡ máu hay gan nhiễm mỡ – thì trong đầu nảy số ngay lập tức: “À, mỡ là do ăn mỡ mà ra. Vậy thì muốn hết mỡ thì không ăn mỡ nữa!”. Logic này nghe rất hợp lý đúng không cô bác?

Con gặp rất nhiều cô bác khi đi siêu âm về, bác sĩ nói “gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2”, thế là về nhà sợ quá. Từ hôm đó bắt đầu ăn cơm trắng với rau luộc, bỏ hết thịt, bỏ hết trứng, bỏ hết cá béo, không dám ăn dầu, không dám ăn hạt.

Có cô bác còn nói là tôi bị gan nhiễm mỡ nên giờ tôi kiêng chất béo, có chất béo thì thôi tôi không ăn.

Nhưng cô bác ơi, kiêng tuyệt đối chất béo có khi lại là một sai lầm tai hại đấy ạ!

PHẦN 1: VÌ SAO NHỊN CHẤT BÉO HOÀN TOÀN ĐỂ GIẢM GAN NHIỄM MỠ LÀ SAI?

Cô bác hãy hình dung: Gan của chúng ta giống như một nhà máy bận rộn.

Một trong những nhiệm vụ của nó là sản xuất ra các “xe chở hàng” (khoa học gọi là Lipoprotein) để chở mỡ từ gan đi nuôi cơ thể. Mà để làm ra cái xe chở hàng đó, gan lại cần nhiều nguyên liệu khác nhau trong đó phải có chất béo tốt và protein.

Bây giờ, cô bác cắt hoàn toàn chất béo, nhà máy gan không có nguyên liệu để sản xuất xe chở hàng nữa. Hệ quả là gì ạ? Xe không có, hàng hóa là mỡ cứ chất đống trong kho của gan, không tài nào chở ra ngoài được. Thế là gan ngày càng nhiễm mỡ nặng hơn, khó giảm mỡ trong gan được.

Chưa hết đâu ạ! Cô bác cần biết chất béo không phải là kẻ thù. Cơ thể mình cần chất béo để tạo màng tế bào, hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E, K, tham gia vào hoạt động nội tiết, thần kinh và tạo cảm giác no.

Một bữa ăn mà không có chút chất béo tốt nào thường khiến cô bác nhanh đói, dễ thèm đồ ngọt, dễ ăn bù vào buổi tối.

Khi cô bác cắt giảm hoàn toàn chất béo, cơ thể mình sẽ bị đói, bị thiếu năng lượng. Thường thì cô bác sẽ bù vào bằng cái gì? Có phải là ăn thêm cơm, ăn thêm bún, bánh mì, hoặc ăn thêm bánh quy, uống sữa đặc, ăn nhiều trái cây ngọt cho đỡ đói không ạ?

Cái bẫy nằm ở đây này cô bác ạ! Cơm, bún, phở, xôi, bánh mì trắng… chính là Tinh bột (Carbohydrate). Trái cây ngọt thì chứa nhiều đường. Khi chúng ta ăn quá nhiều tinh bột vào cơ thể hoặc ăn nhiều đồ ngọt chứa nhiều đường thì lượng đường trong máu tăng cao. Phần đường dư thừa không tiêu thụ hết, cơ thể mình sẽ tự động chuyển hóa nó thành một loại mỡ gọi là Triglyceride.

Và cô bác hãy đoán xem, loại mỡ này sẽ được tích tụ ở đâu đầu tiên? Đó chính là ở Gan của chúng ta đó ạ!

Trong quá trình con tư vấn cho nhiều cô bác thì con cũng gặp một số trường hợp là có những cô bác ăn sáng chỉ có cháo trắng, trưa ăn cơm với rau luộc, tối ăn thêm chút bún hoặc mì. Nghe thì tưởng rất thanh đạm. Nhưng thực tế, bữa đó có thể thiếu đạm, thiếu chất béo tốt, thiếu chất xơ, lại nhiều tinh bột nhanh. Sau vài tiếng là đói cồn cào. Đến chiều tối, tay lại tìm bánh, tìm kẹo, tìm trái cây ngọt, tìm ly sữa đặc, tìm chén cơm thêm. Cuối cùng năng lượng cả ngày không hề thấp, mà còn mất cân đối, gan nhiễm mỡ không hề thuyên giảm mà còn nặng hơn.

Cho nên, nghịch lý cuộc đời là ở chỗ: Cô bác không ăn một miếng mỡ nào, nhưng bác ăn 2- 3 bát cơm mỗi bữa, cô bác uống nước hoa quả ngọt lịm, thì gan của bác vẫn cứ đầy mỡ như thường! Cô bác thấy có tai hại không ạ?

Ở đây, con không khuyên cô bác ăn chất béo , mỡ lợn, thịt ba chỉ, đồ chiên rán vô tư. Không phải vậy. Điều con muốn nói là: Không nên nhịn chất béo hoàn toàn. Mình cần chọn đúng loại chất béo và ăn đúng lượng các cô bác nhé!

Với gan nhiễm mỡ thì cô bác nhớ mục tiêu không phải là bỏ sạch chất béo, mà là giảm chất béo xấu nhưng cần tăng chất béo tốt lên, giảm đường, giảm tinh bột tinh chế, giảm cân hợp lý nếu đang thừa cân và cũng cần vận động đều hàng ngày.

Nếu cô bác đang băn khoăn cụ thể Ăn gì để đẩy lùi gan nhiễm mỡ hiệu quả, có thể xem thêm bài hướng dẫn chi tiết này để dễ áp dụng khi đi chợ và chuẩn bị bữa cơm hằng ngày.

https://duocsilan.com/gan-nhiem-mo-an-gi/

PHẦN 2: VẠCH TRẦN THỦ PHẠM – CHẤT BÉO XẤU CẦN GIẢM ĐỂ HẠ GAN NHIỄM MỠ

Chất béo nó có “chất béo xấu” và “chất béo tốt”. Có cái là kẻ thù của gan, nhưng cũng có cái gọi là ân nhân của gan.

Bây giờ, Ds. Lan sẽ vạch mặt chỉ tên 2 THỦ PHẠM thật sự – tức là 2 loại chất béo xấu gây ra gan nhiễm mỡ, làm tăng mỡ máu và tàn phá mạch máu của chúng ta.

1. Thủ phạm số 1: Kẻ hủy diệt thầm lặng – Chất béo chuyển hóa (Trans fat)

Cô bác ơi, trong các loại chất béo, đây là loại độc hại nhất, nguy hiểm nhất và gan của chúng ta ghét nhất. Ở nước ngoài, người ta còn gọi nó là “chất béo ma quỷ” vì nó không mang lại một chút lợi ích nào cho cơ thể cả.

Bản chất của nó là gì? Nó vốn là dầu thực vật dạng lỏng, nhưng trong quá trình chế biến công nghiệp, người ta ép khí hydro vào để biến nó thành dạng rắn hoặc dạng sệt.

Mục đích là để làm gì cô bác biết không ạ? Để thực phẩm giữ được lâu hơn, cả năm trời không ôi thiu, và khi chiên rán thì nó tạo độ giòn rụm, bắt mắt, để lâu ngoài trời vẫn không bị ỉu.

Nên cô bác ra siêu thị mua các loại thịt chế biến sẵn, thịt hộp thường thấy hạn sử dụng có khi cả năm trời , trong khi thịt ở nhà mình nấu xong để ngoài thời tiết nắng nóng thì mấy tiếng khéo đã thiu mất rồi.

Khi loại chất béo này đi vào cơ thể, gan của chúng ta bị “đơ” luôn cô bác ạ. Vì đây là chất nhân tạo, cấu trúc hóa học của nó rất dị thường, gan không có cái men nào để tiêu hóa và chuyển hóa nó nổi.

Hệ lụy là gì ạ? Nó làm tăng vọt loại mỡ máu xấu (LDL), giảm sức khỏe tim mạch và làm rối loạn chuyển hóa. Những yếu tố này có thể góp phần gây ra gan nhiễm mỡ, làm gan tích mỡ nặng hơn.

Nguy hiểm hơn, chất béo chuyển hoá còn làm giảm đi loại mỡ tốt (HDL) – vốn là cái xe dọn rác mỡ trong cơ thể. Xe dọn rác thì ít đi, trong khi cái rác là mỡ xấu thì tăng lên, bảo sao gan không nhiễm mỡ, mạch máu không bị xơ vữa đúng không cô bác.

Chưa hết, chất béo chuyển hoá còn kích hoạt các phản ứng viêm, làm tế bào gan bị tổn thương, rất dễ tiến triển từ gan nhiễm mỡ sang viêm gan rồi xơ gan.

* Vậy chất béo chuyển hoá (Trans fat) này có trong đâu? Nó trốn ở đâu để lừa chúng ta?

Thật ra trên nhãn mác sản phẩm, ít khi người ta ghi chữ “chất béo chuyển hóa” mà chất béo này nó hay trốn dưới những cái tên nghe rất kỹ thuật như : “Dầu thực vật hydro hóa một phần”, “Chất béo hydro hóa”, hoặc “Shortening”, “Margarine” ….

Cô bác sẽ gặp cái anh chất béo chuyển hoá (trans fat) này nhiều nhất ở 3 nhóm thực phẩm sau đây:

* Các loại bánh công nghiệp và đồ đóng hộp sẵn:

Bánh quy, bánh ngọt, snack (bim bim), khoai tây chiên đóng gói, hay các loại bột kem béo không sữa trong gói cà phê hòa tan 3-trong-1.

Tại sao người ta lại cho chất béo chuyển hóa vào đây? Là vì nó giúp miếng bánh giữ được độ giòn xốp, thơm ngậy, và đặc biệt là giúp bánh để cả năm trời trong gói mà không hề bị hôi dầu hay ôi thiu.

* Mì ăn liền (Mì tôm):

Món này thì nhà nhà đều có đúng không ạ? Để sợi mì chín giòn và bảo quản được lâu, các nhà máy thường phải chiên sợi mì qua hệ thống dầu cọ đã được hydro hóa.

Cho nên, khi cô bác ăn mì tôm hằng ngày là đang vô tình nạp một lượng chất béo chuyển hóa cực kỳ lớn vào cơ thể đấy ạ.

Kể cho cô bác nghe là bố chồng ds Lan nhà bán tạp hoá, đợt mà mẹ lên bế con cho vợ chồng Lan, bố ở nhà một mình cũng lười nấu ăn sáng. Đợt đó sáng nào bố cũng pha 1 gói mì tôm ăn, ăn 1 tháng liên tục thì lúc đi kiểm tra sức khoẻ hồi đó mỡ máu tăng vọt, gan nhiễm mỡ cũng có. Về bố không ăn nữa thì đợt sau kiểm tra chỉ số giảm đi trông thấy.

Nên cô bác nào mà có thói quen sáng nào cũng ăn mì tôm thì giờ mình nên điều chỉnh lại, mì tôm ngon và rất tiện lợi nhưng thi thoảng mình ăn thôi không nên ngày nào cũng ăn cô bác nhé!

* Đồ ăn nhanh và đồ chiên rán ngập dầu ngoài hàng:

Gà rán, khoai tây chiên, bánh gối, bánh rán vỉa hè… Những món này nguy hiểm kép cô bác ạ!

Thứ nhất, các quán ăn thường dùng loại dầu đặc công nghiệp (chính là Shortening chứa sẵn Trans fat) để chiên cho đồ ăn giữ được độ giòn lâu, không bị chảy dầu.

Thứ hai, khi cái chảo dầu đó lại được tái sử dụng, chiên đi chiên lại từ sáng đến tối đến mức bốc khói đen kịt, thì nó lại càng biến chất, sinh ra thêm các gốc tự do độc hại tàn phá tế bào gan và tăng nguy cơ gây ung thư

2. Thủ phạm số 2: Kẻ đồng phạm cần kiểm soát – Chất béo bão hòa (Saturated fat)

Khác với chất béo chuyển hóa là “xấu toàn tập”, thì cái anh Chất béo bão hòa này đỡ hơn một chút, cơ thể vẫn cần một lượng nhỏ, nhưng khổ nỗi người Việt mình lại đang ăn quá nhiều, dẫn đến việc nó biến thành đồng phạm gây gan nhiễm mỡ.

Để nhận biết chất béo bão hòa rất dễ cô bác ạ. Ở nhiệt độ phòng bình thường, nó tự động đông đặc lại.

** Nguồn gốc của chất béo bão hoà từ đâu ra?

* Chất béo bão hoà nằm trong thịt và mỡ của các loại động vật như: thịt lợn, thịt bò, thịt cừu, thịt trâu và mỡ của các loại động vật này… nó cũng có trong da gà, da vịt. Trong nội tạng động vật như (lòng,gan, tim, thận, dạ dày…)

* Chất béo bão hoà nằm trong các sản phẩm từ sữa nguyên kem: Bơ động vật, phô mai…

* Đặc biệt, có 2 loại dầu thực vật nhưng lại cực kỳ giàu chất béo bão hòa, đó là Dầu cọ và Dầu dừa. (Nhiều người cứ nghĩ dầu thực vật là tốt, nhưng dầu cọ chính là loại dầu giá rẻ được dùng để chiên mì tôm và làm đồ hộp đấy cô bác ạ. Dầu dừa cũng vậy nếu cô bác dùng dưỡng ẩm cho da thì được chứ ăn dầu dừa thì hạn chế vì chứa rất nhiều chất béo bão hoà).

** Tại sao ăn nhiều chất béo bão hòa lại bị gan nhiễm mỡ?

Vì khi cô bác ăn quá nhiều mỡ lợn, mỡ bò, thịt ba chỉ nướng, hay da gà… lượng axit béo bão hòa chuỗi dài tràn vào máu. Gan của chúng ta sẽ phải làm việc hết công suất để xử lý.

Nhưng ngặt một nỗi, chất béo bão hòa rất khó đốt cháy để tạo năng lượng. Khi gan xử lý không kịp, nó đành phải gói ghém số chất béo dư thừa này lại, cất vào trong kho. Mà kho chứa của gan có hạn, cất nhiều quá thì tế bào gan biến thành những “túi mỡ”. Từ đó hình thành gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2 rồi độ 3 đấy ạ.

Lưu ý quan trọng từ Ds. Lan: Con không bảo cô bác phải tuyệt thực, cấm tiệt mỡ lợn hay thịt bò nhé. Chất béo bão hòa vẫn cần để cấu tạo nên màng tế bào và sản sinh hormone. Nhưng chúng ta chỉ nên ăn uống có chừng mực thôi.

Thay vì ăn thịt ba chỉ béo ngậy, cô bác chuyển sang ăn thịt nạc vai, nạc thăn. Thay vì ăn gà cả da, cô bác lột bỏ da đi, ăn phần thịt ức, thịt đùi nạc. Đặc biệt là những món như lòng lợn, tiết canh, nội tạng động vật – chúng vừa nhiều chất béo bão hòa, vừa cực kỳ nhiều cholesterol xấu – cô bác nào đang bị gan nhiễm mỡ thì mình cần hạn chế tối đa, một tháng chỉ nên đá đưa một chút cho đỡ thèm thôi, tuyệt đối không được ăn thường xuyên!

** Tại sao càng mùa hè các anh, các bác nam giới lại càng dễ tích mỡ, dễ gan nhiễm mỡ tiến triển?

Bắt đầu vào hè là Lan thấy các anh, các chú, các bác là rất hay rủ nhau chiều chiều đi nhậu. Lúc nào đi qua các quán nhậu là cũng thấy đông nghịt .

Mà đi nhậu là uống rượu, uống bia, xong lại gọi thêm vài món nhắm như đĩa lòng đĩa dồi , rồi mấy món chiên rán thì đây chính là combo huỷ hoại lá gan của chúng ta đấy ạ. Các bác, các anh cứ đi kiểm tra mà xem không gan nhiễm mỡ mới lạ.

Các bác thử tính xem : Khi các bác uống bia rượu vào, cơ thể mình sẽ nhận diện cồn là chất độc và ưu tiên dọn dẹp cồn trước. Gan phải gác lại toàn bộ các công việc khác, gồng mình lên để thải độc bia rượu.

Ngay lúc gan đang bận tối tăm mặt mũi vì bia rượu, các bác lại nạp thêm một đĩa lòng xe điếu béo ngậy, đĩa dồi trường, hay một đĩa đậu rán ngập mỡ công nghiệp, khoai tây chiên giòn… Như con vừa phân tích, nội tạng động vật thì đầy Chất béo bão hòa, đồ chiên rán thì ngập Chất béo chuyển hóa.

Mỗi bữa đi nhậu như vậy là gan bị nhiễm mỡ lại thêm một nấc. Tuần nào cũng vài trận nhậu lai rai suốt cả mùa hè như thế, thì đi kiểm tra kiểu gì cũng có gan nhiễm mỡ , mà đang gan nhiễm mỡ rồi thì từ gan nhiễm mỡ độ 1 nó nhảy tót lên độ 2, độ 3 nhanh lắm các bác ạ. Lúc đó men gan tăng vọt, tế bào gan bị hủy hoại, rồi dẫn đến xơ gan lúc nào không hay.

Con nói thật, các bác trai, rồi các anh đi nhậu thì vui, nhưng các bác gái ở nhà lo lắng đứng ngồi không yên đâu ạ.

PHẦN 3: KHÁM PHÁ “ÂN NHÂN” – CÁC CHẤT BÉO TỐT GIÚP CỨU VÃN LÁ GAN, GIẢM GAN NHIỄM MỠ

Xong phần kẻ thù đầy áp lực rồi, bây giờ Ds.Lan xin mời tất cả cô bác cùng lật sang một trang mới vui vẻ hơn, tràn đầy hy vọng hơn. Chúng ta cùng chào đón những “ân nhân” của gan – tức là những chất béo tốt mà người bị gan nhiễm mỡ nên ăn để giúp gan dọn sạch mỡ thừa.

Cô bác đọc kỹ phần này, lấy giấy bút ghi lại để ngày mai đi chợ mua cho đúng nhé!

Nhiều cô bác sẽ thắc mắc: ” Tại sao gan đang thừa mỡ mà lại bảo ăn thêm chất béo?”.

Cô bác hình dung thế này cho dễ nhé: Chất béo tốt nó không giống như mỡ động vật hay mỡ trong mì tôm đâu. Nó đóng vai trò như những “chất điều hòa sinh học” cực kỳ thông minh cho cơ thể.

Khi đi vào cơ thể, các chất béo tốt này – đặc biệt là Omega-3 – sẽ kích hoạt các tín hiệu giúp ức chế và giảm đi quá trình sản xuất mỡ xấu Triglyceride ngay tại nhà máy gan. Khi gan giảm tổng hợp mỡ mới, lượng mỡ tích tụ trong các tế bào gan sẽ giảm đi rõ rệt.

Đồng thời, chất béo tốt còn giúp cơ thể duy trì và tối ưu hóa lượng Cholesterol tốt (gọi là HDL). Cái anh HDL này chính là chiếc xe chuyên dụng chạy đi gom nhặt các mỡ xấu dư thừa đang bám dính ở thành mạch máu, chở chúng quay trở về gan để nhà máy gan xử lý, chuyển hóa thành axit mật và đào thải ra ngoài. Nhờ vậy, hệ thống mạch máu và tuần hoàn của chúng ta được thông thoáng, giảm bớt áp lực mỡ xấu đè nặng lên gan.

Chưa hết đâu cô bác ơi, các acid béo chưa bão hòa, hay các chất béo tốt này, còn là thành phần quan trọng cấu tạo nên màng tế bào. Chúng có thể hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm, cải thiện chuyển hóa mỡ và góp phần bảo vệ các tế bào gan đang bị ảnh hưởng do mỡ tích tụ bên trong tế bào. Vì vậy, nếu dùng đúng lượng và kết hợp lối sống lành mạnh, chất béo tốt có thể giúp gan có điều kiện phục hồi tốt hơn.

Chính vì cơ chế tuyệt vời đó, người bị gan nhiễm mỡ lại càng cần phải bổ sung chất béo tốt hằng ngày đấy ạ!

Vậy những siêu thực phẩm chứa chất béo tốt đó là gì? Con xin đọc tên 4 “vị cứu tinh” ngay sau đây:

1. QUẢ BƠ – “Vua” của các loại quả dành cho người gan nhiễm mỡ

Nhiều cô bác bị gan nhiễm mỡ sợ quả bơ lắm, bảo quả này ăn ngậy như mỡ ấy, ăn vào chắc chết! Dạ không phải đâu ạ, nghĩ vậy là mình đang oan cho quả bơ quá!

Trong quả bơ chứa rất nhiều axit oleic – đây là một loại chất béo không bão hòa đơn cực kỳ quý giá. Chất béo này khi vào ruột sẽ cạnh tranh và làm giảm hấp thu các chất béo xấu từ thức ăn khác vào máu.

Tuyệt vời hơn nữa là người ta thấy rằng trong quả bơ cũng có chứa một số chất chống oxy hóa, trong đó có glutathione, cùng với chất béo không bão hòa đơn, chất xơ và nhiều vi chất có lợi cho sức khoẻ.

Cô bác nào hay tìm hiểu về sức khỏe chắc chắn biết chất này đúng không ạ? Glutathione chính là chất chống oxy hóa bậc nhất của gan, nó hỗ trợ giúp gan thải độc, hạ men gan và “quét sạch” mỡ thừa cực kỳ đỉnh.

* Cách ăn đúng: Mỗi ngày cô bác chỉ cần ăn khoảng nửa quả bơ nhỏ. Cô bác có thể cắt lát trộn vào salad, hoặc dầm với một chút sữa tươi không đường.

* Cảnh báo đỏ: Tuyệt đối không được dầm bơ với sữa đặc có đường hay đường cát trắng nhé cô bác ơi! Đường ngọt vào gan nó lại biến thành mỡ thì công cốc hết ạ.

2. CÁC LOẠI CÁ BÉO (CÁ BIỂN)

Ơ, nghe lạ đúng không các cô bác ? Bị gan nhiễm mỡ lại đi ăn cá có nhiều mỡ?

Nhưng đúng như vậy đấy cô bác ạ! mỡ cá ở đây bản chất của nó là Omega-3 – một loại axit béo chưa bão hòa đa mà cơ thể mình không tự tổng hợp được, bắt buộc phải ăn từ ngoài vào.

Omega-3 chính là một khắc tinh của gan nhiễm mỡ. Khi vào cơ thể, nó giảm đi quá trình tổng hợp mỡ xấu tại gan, làm giảm lượng mỡ Triglyceride trong gan một cách rõ rệt. Đặc biệt, nó dập tắt các phản ứng viêm trong gan cực kỳ mạnh mẽ, giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ tiến triển thành viêm gan hay xơ gan.

* Nếu có điều kiện, cô bác ăn cá biển: Cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá trích, cá mòi. Những loại cá này lượng Omega-3 cực kỳ dồi dào.

* Nếu không quen ăn cá biển, cô bác ăn cá đồng thân thuộc: Cá chép, cá lóc (cá quả), cá rô phi… chúng cũng có một lượng chất béo tốt nhất định mặc dù ít hơn từ cá biển rất nhiều nhưng lại dễ ăn.

Cô bác chỉ cần một tuần ăn từ 2 đến 3 bữa cá biển, ưu tiên món cá hấp gừng, cá nấu canh chua, hoặc cá kho riềng truyền thống (nhớ là không cho thêm tóp mỡ hay thắng quá nhiều đường cô bác nhé), giảm bớt những bữa thịt lợn , thịt bò đi thay bằng cá là cái gan nó biết ơn cô bác lắm rồi!

*** Nếu không ăn được cá biển đều hoặc ăn khó chịu thì sao?

Hôm qua con có chia sẻ cho một số bác về việc ăn cá để bổ sung omega 3 hỗ trợ giảm mỡ trong gan thì có bác bảo con là bác không không đi mua cá biển ăn thường xuyên được, với bác bảo i bụng bác yếu, ăn cá biển vào cũng dễ bị đầy bụng, đi ngoài, thế thì làm sao nạp đủ chất béo tốt Omega-3.

Thì ở đây con cũng xin chia sẻ luôn để cô bác nào cũng như vậy mình sẽ có câu trả lời ạ.

Thực tế y khoa cũng chỉ ra rằng, để có đủ hàm lượng Omega-3 đạt ngưỡng hỗ trợ giảm viêm và hạ mỡ gan, chúng ta phải ăn từ 2 đến 3 bữa cá béo lớn mỗi tuần.

Mà cá phải là cá tự nhiên, chế biến chuẩn hấp hoặc kho thanh đạm, chứ cá chiên rán ngập dầu hay cá nuôi công nghiệp thì lượng Omega-3 bị hao hụt đi rất nhiều rồi. Cho nên, việc cơ thể chúng ta bị thiếu hụt Omega-3 qua đường ăn uống là chuyện cực kỳ phổ biến.

Với trường hợp các bác không đi mua được cá biển ăn thường xuyên hoặc không thích ăn cá biển hay ăn vào thấy khó chịu thì lúc này, một giải pháp thường được khuyến nghị là: Bổ sung Omega-3 dưới dạng viên uống. Đây là giải pháp vừa nhanh, tiện lợi, vừa giúp kiểm soát chính xác hàm lượng nạp vào cơ thể mỗi ngày.

Tuy nhiên, con cũng phải dặn cô bác điều này. Ra hiệu thuốc bây giờ có hàng trăm loại Omega-3, cô bác đừng đại khái loại nào cũng mua. Với chiếc gan đang bị nhiễm mỡ, cấu trúc tế bào đang bị áp lực, cô bác nên ưu tiên lựa chọn dựa trên 2 tiêu chí y khoa rất quan trọng sau đây:

* Tiêu chí 1: Sinh khả dụng cao (Dễ hấp thu, thân thiện với hệ tiêu hóa)

Hầu hết các loại Omega-3 dầu cá thông thường trên thị trường nằm ở dạng Triglyceride hoặc Ethyl Ester. Dạng này có đặc tính là không hòa tan trong nước, khi đi vào cơ thể sẽ cần một lượng lớn dịch mật và enzyme tiêu hóa để nhũ hóa thì ruột mới hấp thu được.

Bác nào bụng yếu, chức năng gan mật đang suy giảm mà uống hàm lượng cao rất dễ bị đầy bụng, khó tiêu, hoặc bị ợ hơi lên mùi tanh nồng của cá.

Chính vì vậy, xu hướng bây giờ đang đánh giá rất cao loại Omega-3 chiết xuất từ loài Nhuyễn thể (loài tôm nhỏ tinh khiết ở vùng biển sâu Nam Cực).

Tại sao loại nhuyễn thể này lại vượt trội? Là vì Omega-3 của nó gắn liền với Phospholipid – đây là cấu trúc tương thích sinh học cao với màng tế bào của con người. Nhờ cấu trúc này, dầu nhuyễn thể có khả năng tự phân tán và hòa tan trong nước tốt hơn rất nhiều. Khi vào dạ dày, nó được hấp thu một cách nhanh chóng và hiệu quả qua đường ruột để đi vào hệ tuần hoàn, giảm thiểu tối đa gánh nặng cho hệ tiêu hóa, không gây ra hiện tượng ợ tanh, đầy bụng khó chịu cho cô bác.

* Tiêu chí 2: Có hoạt chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào gan

Trong dầu cá thông thường chỉ có axit béo. Riêng trong dầu nhuyễn thể độc đáo ở chỗ, nó chứa một hoạt chất chống oxy hóa tự nhiên cực mạnh gọi là Astaxanthin (chính chất này tạo nên màu đỏ đặc trưng như viên hồng ngọc của dầu nhuyễn thể).

Khi Omega-3 (EPA và DHA) đi vào gan để thực hiện nhiệm vụ ức chế tổng hợp mỡ xấu và giảm mỡ Triglyceride, thì anh bạn Astaxanthin này sẽ đóng vai trò như một chiến sĩ bảo vệ, trung hòa các gốc tự do, hỗ trợ giảm bớt phản ứng viêm và ngăn chặn tổn thương lan rộng tại các tế bào gan đang bị mỡ bao bọc.

Con chia sẻ sâu về mặt chuyên môn như vậy để cô bác hiểu rõ bản chất. Nếu cô bác có điều kiện và thực sự muốn tìm một giải pháp bổ sung Omega-3 chất lượng cao, tối ưu cho tình trạng gan nhiễm mỡ và men gan của mình, thì có thể ưu tiên các dòng Omega-3 dạng nhuyễn thể màu đỏ nhé.

3. DẦU OLIU (Olive Oil) – Vàng lỏng cho sức khỏe

Nếu ở nhà cô bác đang dùng các loại dầu ăn tinh luyện công nghiệp giá rẻ, hãy cân nhắc chuyển sang chai dầu ô-liu nguyên chất, loại trên nhãn có ghi chữ Extra Virgin nhé.

Nghiên cứu khoa học thực tế đã chứng minh, những người bị gan nhiễm mỡ được sử dụng dầu ô-liu hằng ngày, sau một thời gian lượng mỡ tích tụ trong gan giảm đi rõ rệt so với những người dùng dầu ăn thông thường. Đó là nhờ hàm lượng chất béo không bão hòa đơn và các chất chống oxy hóa mạnh mẽ trong dầu ô-liu giúp bảo vệ màng tế bào gan.

Lưu ý quan trọng từ Ds. Lan: Dầu ô-liu loại nguyên chất (Extra Virgin) rất sợ nhiệt độ cao. Vì vậy, cô bác không dùng loại dầu này để chiên rán ngập dầu nhé, nhiệt độ cao sẽ làm nó biến chất thành chất béo xấu đấy ạ.

Cách dùng đúng: Cô bác hãy dùng nó để trộn salad, hoặc khi nấu canh, nấu súp xong xuôi, tắt bếp rồi mới rưới một thìa cà phê dầu ô-liu vào bát rồi ăn. Vừa thơm, vừa ngậy lại vừa bổ gan.

4. CÁC LOẠI HẠT VỎ CỨNG (HẠT DINH DƯỠNG)

Bao gồm: Hạt hạnh nhân, hạt óc chó, hạt điều, hạt hướng dương, hạt vừng (mè)…

Các loại hạt này là sự kết hợp hoàn hảo của bộ đôi: Chất béo tốt và Vitamin E dồi dào. Vitamin E là một chất chống oxy hóa cực mạnh, nó giống như một lớp lá chắn bảo vệ tế bào gan không bị tổn thương, không bị xơ hóa trước sự tấn công của các gốc tự do phát sinh từ mỡ thừa.

Cách dùng: Tầm 3 – 4 giờ chiều, lúc bụng hơi đói đói, thay vì cô bác đi ăn cái bánh quy, cái kẹo ngọt hay uống ly nước mía, thì cô bác hãy bốc một nắm nhỏ các loại hạt này (khoảng một lòng bàn tay) ra nhâm nhi. Nó vừa giúp cô bác đỡ đói, chắc dạ, lại vừa cung cấp chất béo tốt cho gan, mà đặc biệt các cô các chị ăn món này da dẻ còn căng mịn, hồng hào nữa cơ ạ.

—> Cô bác thấy không ạ, y học hiện đại bây giờ không bắt chúng ta phải bóp mồm bóp miệng kiêng khem khổ sở, mà hướng dẫn chúng ta cách ăn thông minh. Ăn chất béo tốt để dọn dẹp chất béo xấu!

PHẦN 7: CÔNG THỨC ĂN UỐNG DỄ NHỚ LÀ 3 GIẢM – 3 TĂNG – 3 THAY ĐỂ GIẢM GAN NHIỄM MỠ

Nãy giờ cô bác đọc chia sẻ của Lan phân tích từ kẻ thù cho đến ân nhân của gan rồi, chắc nhiều cô bác cũng thấy hơi ù tai vì nhiều kiến thức quá đúng không ạ? Bác thì lo không biết đi chợ mua gì, bác thì sợ không nhớ hết.

Không sao đâu cô bác ơi! Bây giờ là lúc chúng ta biến kiến thức thành hành động ngay ngày mai này.

Để cô bác dễ nhớ nhất, Lan đã đúc kết tất cả những gì tinh túy nhất của buổi chia sẻ hôm nay thành một công thức siêu ngắn gọn, siêu dễ áp dụng. Cô bác hãy ghi lại và áp dụng nhé!

Công thức vàng của chúng ta hôm nay mang tên: “3 GIẢM – 3 TĂNG – 3 THAY”.

* NGUYÊN TẮC “3 GIẢM” (Cắt bớt để nhẹ gánh cho gan)

– Giảm thứ nhất – Giảm tinh bột tinh chế và đồ ngọt: Bác nào đang ăn 2-3 bát cơm một bữa thì làm ơn từ ngày mai hạ xuống cho con còn 1 bát thôi nếu ít vận động. Bánh mì trắng, bún, phở, bánh kẹo ngọt, nước hoa quả ngọt lịm… cắt giảm tối đa giúp con. Tinh bột và đường dư thừa chính là cái máy đẻ ra mỡ Triglyceride găm đầy vào gan đấy ạ!

– Giảm thứ hai – Giảm mỡ xấu: Cạch mặt hoàn toàn cái anh “chất béo chuyển hóa” trong mì tôm, đồ chiên rán, bánh ngọt đóng hộp ra. Đồng thời, hạn chế tối đa chất béo bão hòa từ mỡ heo, mỡ bò, da gà, da vịt và các món nội tạng động vật béo ngậy.

– Giảm thứ ba – Giảm ăn quá no, ăn khuya và giảm rượu bia: Ăn quá no vào buổi tối hoặc ăn khuya sau 8 giờ tối là lúc cơ thể không tiêu hao năng lượng, mỡ sẽ dễ tích tụ làm tăng béo bụng, tăng gan nhiễm mỡ. Còn rượu bia thì như con nói rồi, mùa hè này các anh, các chú nên “tiết chế” lại, đừng bắt cái gan đang nhiễm mỡ phải gồng mình giải độc cồn nữa ạ.

* NGUYÊN TẮC “3 TĂNG” (Bổ sung để dọn sạch mỡ thừa)

Cắt bớt cái xấu rồi thì bây giờ mình phải nạp cái tốt vào để cứu vãn lá gan chứ đúng không cô bác? Bộ ba tiếp theo là 3 TĂNG:

– Tăng thứ nhất – Tăng rau xanh và chất xơ: Trong bữa ăn, cô bác nhớ ăn rau trước khi ăn cơm. Ưu tiên các loại rau họ cải như bông cải xanh, cải bắp, hoặc rau có vị đắng như rau má, khổ qua, rau diếp đắng… Chất xơ giống như cái chổi quét bớt cholesterol xấu ở ruột, không cho ngấm vào máu, cực kỳ nhẹ bụng.

– Tăng thứ hai – Tăng đạm tốt: Gan rất cần đạm để tái tạo tế bào mới khỏe mạnh và làm lên cái xe chở mỡ ra khỏi gan. Nhưng thay vì ăn thịt đỏ béo ngậy, cô bác hãy tăng cường đạm từ ức gà bỏ da, đạm từ các loại đậu hũ, và đặc biệt là đạm từ các loại cá nhé.

– Tăng thứ ba – Tăng vận động: Mỗi ngày cô bác không cần tập gì đao to búa lớn đâu, chỉ cần đi bộ thong thả, đạp xe hoặc tập dưỡng sinh khoảng 30 – 60 phút thôi. Vận động chính là cách chúng ta mở van đốt cháy lượng mỡ dư thừa đang tích tụ trong gan và trong máu đấy ạ.

* NGUYÊN TẮC “3 THAY” (Cách ăn uống thông minh)

Đây là phần con thích nhất, vì mình không phải nhịn đói khổ sở, mà mình chỉ thay món này bằng món khác tốt hơn thôi cô bác ạ!

– Thay thứ nhất – Thay nước ngọt bằng nước lọc, trà nhạt hoặc cà phê ít đường hoặc không đường: Mùa hè nóng nực, thèm nước ép trái cây ngọt, nước ngọt có gas thì cô bác hãy thay bằng một cốc nước lọc mát, hoặc một ly trà xanh, trà nụ vối, một ly cà phê đen không đường. Vừa giải khát, vừa chứa nhiều chất chống oxy hóa bảo vệ gan.

– Thay thứ hai – Thay đồ chiên rán bằng đồ hấp, luộc, kho nhạt hoặc áp chảo ít dầu: Ngày mai đi chợ, cô bác hạn chế làm các món ngập dầu mỡ đi. Miếng cá, miếng thịt mình đem hấp sả, luộc chấm muối ớt, hoặc kho nhạt với gừng riềng, áp chảo với một chút xíu dầu thôi. Ăn thanh đạm như vậy cái gan nó nhẹ nhõm biết bao nhiêu.

– Thay thứ ba – Thay mỡ xấu bằng chất béo tốt ĐÚNG LIỀU LƯỢNG: Cái này quan trọng nhất bài hôm nay này cô bác ơi:

o Hãy để Cá thay cho thịt mỡ ba chỉ (ăn tuần 2 – 3 bữa cá béo).

o Hãy để Các loại hạt (hạnh nhân, hạt điều, hướng dương…) thay cho bánh kẹo ngọt vào các bữa phụ buổi chiều.

o Và hãy dùng Dầu thực vật phù hợp (như dầu ô-liu nguyên chất rưới vào thức ăn chín) thay thế cho các loại mỡ chiên đi chiên lại ngoài hàng.

* TÓM LẠI CÔ BÁC HÃY NHỚ ĐƠN GIẢN:

3 giảm: giảm tinh bột tinh chế và đồ ngọt, giảm mỡ xấu (chất béo chuyển hoá và chất béo bão hoà) , giảm ăn quá no/ăn khuya/rượu bia.

3 tăng: tăng rau, tăng đạm tốt, tăng vận động.

Và 3 thay: thay nước ngọt bằng nước lọc, thay đồ chiên thành đồ hấp đồ luộc hoặc kho nhạt, thay chất béo xấu bằng chất béo tốt đúng lượng.

PHẦN 8: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Gan nhiễm mỡ có phải kiêng trứng hoàn toàn không?

—> Đa số trường hợp không cần kiêng tuyệt đối trứng. Cô bác có thể ăn trứng ở mức vừa phải tuần 3-4 quả , ưu tiên trứng luộc hoặc hấp, tránh là trứng rán nhiều dầu là được.

Câu 2 : 60 tuổi đo mật độ xương–2.3 là loãng xương nặng chưa?

—> Chưa phải . T-score –2.3 là thiếu xương nặng (tiền loãng xương), chưa phải loãng xương thực sự (loãng xương là ≤ –2.5).

Nếu can thiệp sớm bằng việc bổ sung đầy đủ nguyên liệu để xây dựng tế bào xương mới là canxi + vitamin D + vận động phù hợp thì có thể hỗ trợ làm chậm tiến triển.

Câu 3: Gan nhiễm mỡ có uống nước lá vối, trà xanh được không?

—> Cô bác có thể uống nước lá vối hoặc trà xanh pha loãng , không đường, ngày uống 1-2 tách trà nếu mình uống thấy hợp, vì trà xanh cũng rất tốt cho người bị gan nhiễm mỡ.

Tuy nhiên, những loại nước này chỉ là nước uống hỗ trợ, không phải thuốc điều trị gan nhiễm mỡ. Cái gốc để giảm gan nhiễm mỡ vẫn là giảm tinh bột tinh chế và đường, giảm rượu bia, giảm cân nếu thừa cân và vận động đều. Nếu muốn bổ sung thì omega 3 cũng là hoạt chất hỗ trợ giảm mỡ gan tốt.

Câu 4: Tê tay chân nhiều về đêm nhưng điện cơ bình thường thì nguyên nhân thường do đâu?

—> Khi điện cơ bình thường thì nguyên nhân không phải do tổn thương dây thần kinh nặng.

Cô xem hiện tại đường huyết có cao không, có hay nằm lâu 1 tư thế khi ngủ không, hay có thoái hoá cột sống cổ và thắt lưng không để loại trừ các nguyên nhân này.

Đa số khi tư vấn thì con gặp rất nhiều trường hợp tê tay chân về đêm liên quan đến thiếu vi chất là magie và canxi làm tê tay chân nhiều kèm cả chuột rút.

Câu 5: Gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2 có cần uống thuốc không?

—> Thường nếu chỉ gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2 chưa có tăng men gan, chưa viêm thì đa số là chưa cần dùng thuốc. Bs hay hướng dẫn mọi người về thay đổi ăn uống và tập thể dục rồi hẹn khám lại thôi.

Ở độ này tập trung ăn uống như con đã chia sẻ là giảm tinh bột tinh chế và đường, giảm rượu bia, giảm cân nếu thừa cân và vận động đều ít nhất 150 phút/tuần, có thể bổ sung omega 3 hỗ trợ nếu có điều kiện.

Câu 6: Xét nghiệm gần đây thì men gan ALT 72, AST 59 như vậy có phải gan yếu không ?

—> Bình thường men gan AST và ALT sẽ khoảng < 40 là bình thường, chỉ số này của bác là tình trạng men gan tăng nhẹ, cho thấy gan đang bị tổn thương hoặc quá tải (có thể do gan nhiễm mỡ, thuốc bác đang uống, rượu bia, ăn uống…).

Chưa gọi là nặng nhưng cần điều chỉnh sớm: giảm bia rượu, giảm mỡ – đường, tinh bột…

Song song có thể bổ sung silymarin từ cây kế sữa để hỗ trợ thêm hoặc mạnh hơn thì dùng glutathione để hỗ trợ hạ men gan, bảo vệ tế bào gan tránh tổn thương, gan thải độc tốt.

Và kiểm tra lại sau khoảng 3 tháng xem chỉ số đã hạ hay chưa để điều chỉnh phù hợp. Nhưng thường làm tốt thì chắc chắn là men gan sẽ hạ tốt rồi.

Câu 7 : Bao lâu thì gan nhiễm mỡ hết được?

—> Không có một con số giống nhau cho tất cả mọi người. Nếu cô bác thay đổi ăn uống, vận động đều, giảm cân bền vững nếu đang thừa cân, sau 2–3 tháng có thể thấy cân nặng, vòng bụng, mỡ máu, gan nhiễm mỡ cải thiện. Nhưng thay đổi nhanh hay chậm còn tùy cơ địa, mức độ bệnh và việc mình có duy trì đều hay không.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Gan khoẻ thì cơ thể cũng khoẻ. Nếu cô bác còn thắc mắc gì về gan hoặc cần tư vấn cụ thể hơn các vấn đề sức khoẻ hiện tại thì có thể nhắn tình trạng qua Zalo cả các kết quả khám gần nhất nếu có, con luôn sẵn sàng hỗ trợ cho từng cô bác ạ!

📲 Zalo Ds. Lan: 0981 741 388