Cholesterol không hoàn toàn là “kẻ thù” như nhiều cô bác anh chị vẫn nghĩ, bởi cơ thể vẫn cần cholesterol để cấu tạo màng tế bào, sản xuất hormone, acid mật và tham gia quá trình tạo vitamin D. Vấn đề chỉ xảy ra khi cholesterol tăng quá mức hoặc mất cân bằng giữa các thành phần mỡ máu.
Trong bài viết này, Dược sĩ Lan sẽ giúp cô bác anh chị hiểu cholesterol là gì, cholesterol trong máu bao nhiêu là cao, cách đọc đúng đơn vị mmol/L và mg/dL, đồng thời giải thích vì sao cùng một chỉ số nhưng có người cần dùng thuốc, người khác chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống.
“Cloelerol của cô là 6.10 thì có quá cao k cháu”
“Định lương cholettero của cô 5.63có cao quá ko đã phải uống thuocy chưa ds”
Cô bác thấy có quen không ạ? Dù viết là “Cloelerol” hay “Cholettero”, dù viết thiếu dấu hay gõ sai chính tả, nhưng khi con đọc được những câu hỏi này, con vẫn cảm nhận được tâm trạng của cô bác mình đang có rất nhiều nỗi băn khoăn.
Cầm tờ kết quả xét nghiệm máu trên tay, thấy con số 5.63 mmol/L hay 6.10 mmol/L bôi đỏ, in đậm là trong lòng lo lắng đến ăn không ngon, ngủ không yên. Không biết con số này là nguy hiểm chưa, có sắp bị đột quỵ hay nhồi máu cơ tim không, và quan trọng nhất là: Đã phải uống thuốc tây chưa hay chỉ cần về nhà kiêng ăn?
Chưa hết đâu cô bác, có một bác còn nhắn cho con một câu rất giận dỗi thế này:
“Khi nói tên thuốc xin viết ra chứ nói làm sao biết để tìm mua?!”
Thì thật ra, con rất hiểu sự sốt sắng của các bác. Nhưng hôm nay con phải đính chính ngay: Con ngồi ở đây không phải để kê đơn thuốc online hay chỉ cô bác ra tiệm tự mua thuốc mỡ máu về uống. Mỡ máu không giống như cảm cúm hay ho sốt mà thích là ra tiệm mua về uống được đâu!
Nếu con chỉ đọc tên thuốc cho cô bác ra mua uống đại, thì điều đó là chưa đúng quy định. Bởi vì mỗi người có một thể trạng, một mức độ nguy cơ tim mạch khác nhau, dùng sai thuốc hay sai liều đều có thể tổn thương gan, cơ mà mỡ máu vẫn không kiểm soát được.
Buổi chia sẻ hôm nay, mục tiêu của Dược sĩ Lan là giúp cô bác:
- Hiểu đúng bản chất sinh học của Cholesterol – nó là cái gì trong cơ thể mình. Cholesterol Trong Máu Bao Nhiêu Là Cao Không Được Chủ Quan?
- Giải mã vì sao cùng một con số . Ví dụ cùng 6.10 mmol/L, nhưng bác sĩ lại kê thuốc cho người này mà người kia chỉ cần về nhà điều chỉnh chế độ ăn thôi.
PHẦN 1: CHOLESTEROL THỰC CHẤT LÀ GÌ? VÌ SAO NGƯỜI GẦY VẪN BỊ MỠ MÁU CAO?
1. Cholesterol không phải là “kẻ thù”
Rồi cô bác bình luận “ Cholesterol không phải là kẻ thù “ để chúng ta ghi nhớ nhé!
Đa số cô bác ở đây cứ nghe đến từ “Cholesterol” hay “Mỡ máu” là rùng mình, nghĩ ngay đến một thứ chất bẩn bám cặn trong mạch máu, là “kẻ thù” gây ra đột quỵ. Thế là cô bác vội vàng tìm mọi cách ép cân, kiêng tuyệt đối mỡ, tuyệt đối trứng, nhịn ăn để “triệt tiêu” mỡ máu.
Nhưng cô bác ạ, hiểu như vậy là đang hiểu chưa đúng về Cholesterol và đang rất oan cho cholesterol đó ạ!
Trong y khoa, Cholesterol là một loại lipid (chất béo) thuộc nhóm sterol, đóng vai trò rất quan trọng đối với cơ thể con người chúng ta.
Cơ thể chúng ta cần cholesterol để duy trì nhiều chức năng sống thiết yếu. Cô bác có thể hình dung nó giống như những viên gạch và vật liệu xây dựng giúp tạo nên và duy trì hoạt động của “ngôi nhà cơ thể”:
- Cấu tạo màng tế bào: Mỗi tế bào trong cơ thể cô bác – từ tế bào não, tế bào cơ cho đến tế bào da … đều cần cholesterol để giúp màng tế bào duy trì độ ổn định, chắc chắn nhưng vẫn linh hoạt để thực hiện các chức năng sống.
- Tổng hợp hormone sinh lý: Cholesterol là nguyên liệu ban đầu để cơ thể sản xuất các hormone steroid quan trọng như Cortisol (liên quan đến đáp ứng stress, chuyển hóa và điều hòa miễn dịch), Estrogen (ở nữ giới) và Testosterone (ở nam giới).
- Sản xuất acid mật: Gan sử dụng cholesterol để tổng hợp acid mật và muối mật. Nhờ có dịch mật này, ruột non của cô bác mới tiêu hóa và hấp thu được các chất béo cùng các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E, K từ thức ăn.
- Tham gia quá trình tạo Vitamin D: Khi ánh nắng mặt trời chiếu vào da, một dẫn xuất của Cholesterol dưới da sẽ được chuyển hóa thành Vitamin D3. Vitamin D sau đó giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn, góp phần duy trì xương chắc khỏe.Đó, cô bác thấy chưa?
Đó cô bác thấy chưa ạ? Cholesterol bản chất không phải là “kẻ thù”. Cơ thể chúng ta rất cần cholesterol . Đây là một chất cần thiết mà cơ thể luôn phải duy trì. Vấn đề không nằm ở việc có cholesterol hay không, mà nằm ở sự cân bằng cholesterol trong máu.
Cholesterol chỉ trở thành xấu khi bị dư thừa quá mức và lắng đọng sai vị trí trong thành mạch máu mà thôi!
Vì vậy, thay vì tiêu diệt cholesterol, điều quan trọng mà cô bác cần làm là duy trì mức cholesterol phù hợp, trong nghưỡng an toàn.
2. Quy luật 80/20 – Câu trả lời cho hiện tượng “Người gầy đét vẫn bị mỡ máu cao”
Có một thực tế mà rất nhiều cô bác thắc mắc: “Cháu ơi, cô ăn chay trường nhiều năm nay, người chỉ có 42kg, không ăn một miếng mỡ heo nào mà sao đi khám Cholesterol vẫn cao?”
Điều này xảy ra bởi vì phần lớn Cholesterol trong cơ thể không chỉ đến từ thức ăn, mà còn do chính cơ thể tự tổng hợp ra.
Nhiều tài liệu thường mô tả theo nguyên tắc 80/20:
- Khoảng 80% Cholesterol nội sinh (cơ thể tự tổng hợp ra):
Cơ thể chúng ta – trong đó gan đóng vai trò là cơ quan quan trọng nhất – có khả năng tự tổng hợp Cholesterol để phục vụ các hoạt động sống. Lượng Cholesterol được tạo ra có thể lên đến hàng trăm mg mỗi ngày, tùy thuộc vào nhu cầu và tình trạng chuyển hóa của từng người.
- Khoảng 20% Cholesterol ngoại sinh (Đưa từ ngoài vào)
Đến từ chế độ ăn uống hằng ngày của cô bác, thông qua các thực phẩm có chứa Cholesterol như thịt, trứng, sữa, hải sản…
Điều này giải thích vì sao khi tuổi tác càng cao (đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh do sự thay đổi hormone Estrogen) hoặc do yếu tố về gen như tăng cholesterol máu có tính chất gia đình thì khả năng sản xuất, vận chuyển và loại bỏ Cholesterol của cơ thể có thể bị rối loạn. Khi đó, dù cô bác ăn rất ít chất béo, không ăn miếng thịt mỡ nào thì nồng độ Cholesterol trong máu, đặc biệt LDL-C, vẫn có thể tăng cao.
Có một sai lầm nữa là nhiều cô bác kiêng hoàn toàn mỡ động vật nhưng lại ăn nhiều tinh bột tinh chế (cơm trắng, xôi, bánh chưng, bún, mì, bánh mì trắng…) và ăn nhiều đồ ngọt.
Khi cơ thể nhận vào quá nhiều năng lượng từ carbohydrate, đặc biệt trong tình trạng dư thừa năng lượng, gan có thể chuyển hóa một phần thành Triglyceride (mỡ trung tính). Triglyceride tăng cao thường đi kèm với sự thay đổi cấu trúc các hạt LDL, làm tăng tỷ lệ LDL nhỏ đậm đặc (sdLDL) – loại hạt có liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch cao hơn.
Cho nên, cô bác cần hiểu rằng:
Kiêng ăn mỡ hoàn toàn không phải là chìa khóa duy nhất để kiểm soát mỡ máu cao.
Muốn cải thiện cholesterol, chúng ta cần nhìn vào toàn bộ bức tranh: chế độ ăn, cân nặng, vận động, tuổi tác, yếu tố di truyền và tình trạng chuyển hóa của cơ thể.
Trường hợp như cô chia sẻ lúc đầu: ăn chay nhiều năm, người chỉ 42kg, không ăn mỡ heo mà Cholesterol vẫn cao, điều này hoàn toàn có thể xảy ra. Bởi vì Cholesterol trong máu không chỉ phụ thuộc vào lượng mỡ ăn vào, mà còn phụ thuộc vào khả năng tự sản xuất và chuyển hóa của cơ thể.
Khi gan bị rối loạn chuyển hóa, hoặc chế độ ăn có quá nhiều tinh bột nhanh (cơm trắng, bún, bánh mì trắng, phở, xôi…), quá nhiều đồ ngọt, gan vẫn có thể tạo ra nhiều chất béo hơn, khiến chỉ số mỡ máu tăng lên.
Vì vậy, Không phải cứ gầy, ăn ít chất béo là chắc chắn sẽ có chỉ số Cholesterol thấp đâu cô bác ạ.
PHẦN 2: BẪY ĐƠN VỊ ĐO VÀ CÁCH TỰ ĐỌC CHOLESTEROL TOÀN PHẦN
1. Bẫy quy đổi đơn vị
Bây giờ, Con sẽ chỉ cho cô bác một điểm mà rất nhiều người đi khám bệnh hay bị nhầm lẫn, dẫn đến việc hoảng hốt không đáng có.
Khi cô bác cầm tờ xét nghiệm máu, hãy nhìn kỹ vào phần ĐƠN VỊ ĐO nằm ở cột bên cạnh con số kết quả.
Hiện nay, kết quả xét nghiệm mỡ máu có thể được biểu thị bằng hai đơn vị phổ biến:
- Đơn vị 1: mmol/L (milimol trên lít)
- Đơn vị 2: mg/dL (miligam trên decilit)
Hai đơn vị này chỉ là hai cách biểu thị khác nhau của cùng một giá trị, giống như đo chiều dài bằng m (mét) hoặc cm (centimet) vậy.
Ví dụ:
- Bác A đi khám, kết quả Cholesterol toàn phần ghi: 5,63 mmol/L.
- Bác B đi khám ở nơi khác, kết quả Cholesterol toàn phần ghi: 218 mg/dL.
Bác B nhìn thấy con số 218 liền hoảng hốt:
“Trời ơi, Cholesterol của tôi hơn 200 rồi, có phải rất nguy hiểm không?”
Trong khi bác A thấy con số 5,63 lại nghĩ:
“Mỡ máu tôi chỉ hơn 5 thôi, chắc không cao lắm!”
Nhưng sự thật y khoa là gì cô bác biết không? Nếu cùng là chỉ số Cholesterol toàn phần, thì 5,63 mmol/L và 218 mg/dL thực chất là cùng một mức Cholesterol trong máu, chỉ khác nhau về đơn vị đo mà thôi.
Mức mg/dL = mức mmol/l x 38,67
5,63 mmol/l x 38,67 ≈ 217,7 mg/dL (làm tròn thành 218 mg/dL)
Giống như việc cô bác đo chiều cao: Một người nói mình cao 1,7 m, một người nói mình cao 170 cm. Hai con số nhìn khác nhau, nhưng thực chất đều mô tả cùng một chiều cao.
Vì vậy, khi nhìn vào kết quả xét nghiệm cholesterol trong máu, cô bác phải xem ĐƠN VỊ ĐO đằng sau là gì. Đừng thấy con số hàng trăm mà khiếp sợ, cũng đừng thấy con số hàng đơn vị mà chủ quan. Hãy nhìn xem đơn vị đo đang là mmol/l hay mg/dL cô bác nhé!
2. Cholesterol toàn phần là gì? Ngưỡng bao nhiêu là cao?
Bây giờ, cô bác cầm tờ kết quả xét nghiệm máu của mình lên, nhìn ngay vào dòng chỉ số đầu tiên giúp Lan. Dòng này thường được in ở vị trí trên cùng của bảng xét nghiệm mỡ máu, ghi là Cholesterol Toàn Phần (Tên tiếng Anh là Total Cholesterol – kí hiệu viết tắt là TC).
Để cô bác dễ hình dung, Cholesterol là một dạng chất béo, mà máu của chúng ta lại thành phần chính là nước. Mỡ và nước thì không thể hòa tan vào nhau được. Do đó, để Cholesterol di chuyển được trong dòng máu đi nuôi cơ thể, nó bắt buộc phải được đóng gói vào các “chiếc xe vận chuyển” đặc biệt gọi là Lipoprotein .
Vì vậy, Cholesterol Toàn Phần thực chất chính là TỔNG LƯỢNG CHOLESTEROL nằm trong tất cả các chiếc xe vận chuyển này cộng lại.
Cholesterol toàn phần (TC) = HDL-C + LDL-C + VLDL-C
Trong đó:
- HDL – C: Là lượng Cholesterol nằm trong các hạt Lipoprotein tỷ trọng cao. HDL tham gia vào quá trình vận chuyển Cholesterol dư thừa từ các mô về gan để xử lý. Vì vậy, HDL thường được gọi là “Cholesterol tốt”.
- LDL-C: Là lượng Cholesterol nằm trong các hạt Lipoprotein tỷ trọng thấp. Khi LDL-C tăng cao kéo dài, đặc biệt ở người có nhiều yếu tố nguy cơ, nó có thể góp phần thúc đẩy quá trình hình thành mảng xơ vữa động mạch. Vì vậy LDL – C thường được mọi người gọi là “ Cholesterol xấu”
- VLDL-C : Là lượng Cholesterol nằm trong các hạt Lipoprotein tỷ trọng rất thấp. VLDL chủ yếu có vai trò vận chuyển , chở mỡ trung tính Triglyceride do gan sản xuất đến các mô trong cơ thể.
CÁC MỨC CHOLESTEROL TRONG MÁU. BAO NHIÊU LÀ CAO?
- Mức Bình Thường ( < 5,2 mmol/L hoặc < 200 mg/dL):
Ở ngưỡng này, lượng mỡ lưu thông trong máu nằm trong giới hạn sinh lý an toàn. Thành mạch máu ít nguy cơ bị lắng đọng mảng xơ vữa.
- Mức Tăng Nhẹ (5,2 đến < 6,2 mmol/L hoặc 200–239 mg/dL)
Đây là con số “báo động vàng”. Cơ thể đang phát tín hiệu rằng lượng mỡ nạp vào hoặc gan tổng hợp ra bắt đầu chênh lệch so với khả năng tiêu thụ.
Ở mức này, nếu chưa có bệnh nền đi kèm (như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh thận mạn, nguy cơ tim mạch thấp…), cô bác chưa cần dùng thuốc ngay mà chỉ cần tập trung cắt giảm chất béo bão hòa, tinh bột nhanh và tăng cường vận động.
- Mức Tăng Cao (≥ 6,2 mmol/L hoặc ≥ 240 mg/dL):
Đây là con số “báo động đỏ”. Lượng Cholesterol trong máu lúc này đã vượt quá nhu cầu sinh lý của cơ thể.
Tuy nhiên, Cholesterol toàn phần giống như việc nhìn tổng số hàng hóa trong một kho. Con số này cho chúng ta biết tổng lượng Cholesterol đang có trong máu, nhưng chưa cho biết chính xác loại Cholesterol nào đang tăng. Tăng là tăng cholesterol xấu hay tăng là tăng ở cái cholesterol tốt.
Nếu thấy cholesterol toàn phần tăng thì thường bác sĩ sẽ cho cô bác xét nghiệm cụ thể xem cholesterol xấu LDL là bao nhiêu, cholesterol tốt HDL là bao nhiêu thì mới đánh giá chính xác được.
Vì vậy, khi đọc xét nghiệm mỡ máu, cô bác đừng chỉ nhìn một con số duy nhất. Hãy nhìn cả bức tranh tổng thể, đặc biệt chú ý đến LDL-C – một trong những chỉ số quan trọng nhất liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch.
PHẦN 3: VÌ SAO CÙNG MỘT CON SỐ, NGƯỜI PHẢI UỐNG THUỐC, NGƯỜI CHƯA PHẢI UỐNG?
Bây giờ chúng ta sẽ trả lời một câu hỏi rất nhiều cô bác thắc mắc:
“Cháu ơi, Cholesterol toàn phần của cô là 6,10 mmol/L thì có phải uống thuốc kê đơn chưa?”
Cô bác hãy nhớ một điều rất quan trọng:
Trong thực hành y khoa, bác sĩ không chỉ nhìn vào một mình con số Cholesterol toàn phần để quyết định có dùng thuốc hay không.
Bởi vì Cholesterol toàn phần chỉ cho biết tổng lượng Cholesterol trong máu, nhưng chưa cho biết rõ thành phần nào đang tăng (tăng cholesterol tốt hay tăng cholesterol xấu) và mức nguy cơ tim mạch thực sự của mỗi người.
Khi đánh giá mỡ máu, bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố đi kèm, trong đó quan trọng nhất là:
- LDL-C (thường gọi là Cholesterol xấu) là bao nhiêu.
- HDL-C và Triglyceride là bao nhiêu.
- Tuổi, giới tính.
- Huyết áp.
- Tình trạng đái tháo đường.
- Hút thuốc lá.
- Tiền sử bệnh tim mạch, đột quỵ.
- Các yếu tố nguy cơ khác của từng người.
Nói cách khác:
Điều trị mỡ máu không phải là điều trị một con số trên tờ giấy xét nghiệm để giảm chỉ số xuống cho cô bác, mà còn là điều trị nguy cơ tim mạch của từng người cụ thể.
Con xin đưa ra hai trường hợp ví dụ để cô bác dễ hình dung:
- Trường hợp 1: Anh A (38 tuổi)
- Chỉ số xét nghiệm: Cholesterol toàn phần: 6,10 mmol/L. LDL-C: 3,2 mmol/L
- Tiền sử và lối sống: Không mắc đái tháo đường. Không tăng huyết áp. Không hút thuốc lá. Thường xuyên vận động, duy trì lối sống lành mạnh. Anh A cũng còn trẻ dưới 40 tuổi nữa, không thừa cân.
—> Sau khi bác sĩ đã đánh giá đầy đủ thấy anh A này thuộc nhóm nguy cơ tim mạch thấp. Trong trường hợp này, bác sĩ thường chưa kê thuốc gì cả mà chỉ bảo về thay đổi chế độ ăn uống và lối sống. Rồi hẹn khám lại.
- Trường hợp 2: Bác B (62 tuổi)
- Chỉ số xét nghiệm : Cholesterol toàn phần: 6,10 mmol/L. LDL-C: 3,2 mmol/L
- Tiền sử và lối sống: Đang mắc đái tháo đường type 2 trong 6 năm. Có tăng huyết áp và đang điều trị. Ngoài 50 tuổi, thừa cân.
—> Mặc dù chỉ số Cholesterol toàn phần giống y hệt với anh A, nhưng bác B có nguy cơ tim mạch cao hơn rất nhiều do có nhiều yếu tố nguy cơ đi kèm như tuổi cao, có tăng huyết áp, có tiểu đường, có thừa cân.
Mà ở người bị đái tháo đường, tăng huyết áp kéo dài hoặc có các yếu tố nguy cơ khác, thành mạch có thể bị tổn thương và suy giảm chức năng bảo vệ.
Khi lớp nội mạc mạch máu bị ảnh hưởng, các hạt LDL-C (cholesterol xấu) có nhiều cơ hội đi vào thành mạch, góp phần hình thành và phát triển mảng xơ vữa động mạch hơn.
Vì vậy trong trường hợp này Bác sĩ có thể chỉ định cho dùng thuốc ngay, điều trị bằng thuốc Statin kết hợp với thay đổi lối sống để giảm LDL-C về mức mục tiêu phù hợp với nguy cơ của bác B, từ đó giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ xuống.
Lời khuyên của Dược sĩ Lan:
Cô bác tuyệt đối không nên thấy hàng xóm uống một loại thuốc mỡ máu thấy tốt rồi tự ý mua về uống theo vì chỉ số của mình giống họ.
Bởi vì: Một người uống thuốc không phải chỉ vì con số Cholesterol cao, mà vì họ có mức nguy cơ tim mạch cần được kiểm soát.
Cùng một chỉ số Cholesterol toàn phần y như nhau, nhưng một người có thể chỉ cần thay đổi lối sống ăn uống tập luyện là được, trong khi người khác lại cần dùng thuốc ngay để bảo vệ tim mạch.
Điều trị mỡ máu là điều trị cho một con người cụ thể với toàn bộ nguy cơ đi kèm của họ, chứ không phải điều trị đơn giản là giảm đi một con số đơn độc trên tờ xét nghiệm.
PHẦN 4: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
Câu 1: Cô bị mỡ máu 5,8 mmol/L, cô kiêng tuyệt đối không ăn một quả trứng nào nửa năm nay rồi mà sao mỡ máu không giảm?
—> Lòng đỏ trứng đúng là chứa nhiều cholesterol , tuỳ kích cỡ quả trứng to hay nhỏ có thể chứa khoảng 180–200 mg/quả.
Tuy nhiên, lượng cholesterol trong cơ thể chúng ta thì phần lớn (khoảng 75–80%) do cơ thể tự tổng hợp ra , chủ yếu là gan. Chỉ khoảng 20–25% là từ thức ăn.
Một số cô bác có rối loạn chuyển hoá tại gan thì mỡ máu cũng rất dễ bị cao dù ăn ít thực phẩm chứa cholesterol.
Vì vậy, việc cô kiêng hoàn toàn trứng để giảm mỡ máu thì nó cũng không hỗ trợ được bao nhiêu, mà vừa khiến cơ thể thiếu hụt lượng đạm và vi chất tốt.
Bị mỡ máu cao thường là cô bác vẫn có thể ăn khoảng 3–4 quả trứng/tuần (ưu tiên chế biến luộc hoặc hấp) ,ngày nào ăn trứng rồi thì giảm bớt những thực phẩm chứa cholesterol khác đi là được. Trứng mình ăn vừa phải thì cũng không lo ảnh hưởng xấu đến chỉ số mỡ máu đâu ạ.
Câu 2: Cho cô hỏi có phải người thiếu magie cũng dễ mất ngủ đúng không cháu?
—> Đúng. Mất ngủ có nhiều nguyên nhân và thiếu magie cũng là một trong những nguyên nhân đó.
Vì Magie tham gia vào quá trình kích hoạt chất dẫn truyền thần kinh GABA – đây là chất có nhiệm vụ làm dịu thần kinh, giảm căng thẳng, giúp não bộ chuyển từ trạng thái hưng phấn sang trạng thái thư giãn để đi vào giấc ngủ.
Khi cơ thể bị thiếu hụt magie nhiều quá thì hệ thần kinh sẽ luôn ở trạng thái nhạy cảm, dễ bị kích thích, khiến các cô bác khó đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn, không sâu giấc và rất dễ bị giật mình tỉnh giấc giữa đêm.
Câu 3: Khi đi xét nghiệm mỡ máu có bắt buộc phải nhịn ăn không dược sĩ?
—> Thật ra thì hiện nay nhiều hướng dẫn y khoa quốc tế cho phép xét nghiệm mỡ máu trong một số trường hợp không nhất thiết phải nhịn ăn.
Một bữa ăn thông thường thường không làm thay đổi quá nhiều Cholesterol toàn phần và LDL-C.
Tuy nhiên, Triglyceride (mỡ trung tính) lại có thể tăng lên sau khi ăn, đặc biệt sau các bữa ăn nhiều chất béo hoặc nhiều đường.
Vì vậy, trong thực tế tại Việt Nam chúng ta thì cô bác vẫn được hướng dẫn là nhịn ăn khoảng 8–12 giờ trước xét nghiệm để kết quả Triglyceride, đường huyết lúc đói và một số chỉ số chuyển hóa được đánh giá chính xác hơn.
Câu 4: Bác bị mỡ máu chưa phải dùng thuốc tây, uống Omega-3 bao lâu thì nên đi khám xét nghiệm lại ds?
—> Nếu bị mỡ máu cao chưa phải dùng thuốc thì bác kết hợp việc ăn uống (giảm tinh bột tinh chế, đồ ngọt, thịt đỏ, nội tạng động vật, đồ nhiều dầu mỡ…) + tập thể dục đều (30 phút – 1 tiếng/ngày) + Bổ sung omega 3.
Sau đó khoảng 3 tháng bác đi xét nghiệm lại xem chỉ số cải thiện ra sao.
Nếu cải thiện tốt thì bs thường chưa cho thuốc tây mà cứ tiếp tục như hiện tại, còn nếu bác đã làm vậy mà vẫn không giảm hoặc tiếp tục tăng cao thì bs có thể cân nhắc cho dùng thêm thuốc tây.
Câu 5: xin hỏi ds, tôi bị mỡ máu cao nhưng dạo này hay bị đau đầu, chóng mặt, có phải do mỡ máu gây ra không?
—> Ở giai đoạn đầu, mỡ máu cao thường không gây ra triệu chứng rõ rệt như đau đầu hay chóng mặt. Mỡ máu tiến triển rất âm thầm trong lòng mạch qua nhiều năm.
Cholesterol có thể tăng trong nhiều năm và góp phần hình thành mảng xơ vữa trong lòng mạch mà chúng ta không cảm nhận được.
Nếu cô bác bị đau đầu, chóng mặt, cần xem xét nhiều nguyên nhân khác như:
Tăng huyết áp , rối loạn tiền đình, thiếu máu, các vấn đề về thần kinh và cột sống cổ (nhiều cô bác bị thoái hoá đốt sống cổ chèn ép mạch máu dẫn máu lên não cũng có thể bị đau đầu, chóng mặt) , mất ngủ, căng thẳng stress…
Vì vậy, đừng chỉ nghĩ ngay là do mỡ máu mà bỏ qua việc kiểm tra các nguyên nhân khác, đặc biệt là huyết áp nếu cô bác sau 50 tuổi rồi.
Vì vậy, cô bác anh chị nên tìm hiểu thêm [Dấu Hiệu Mỡ Máu Cao, Khi Nào Nguy Hiểm?] để nhận biết những biểu hiện cảnh báo và chủ động đi kiểm tra khi cần thiết.
https://duocsilan.com/dau-hieu-mo-mau-cao-2/
Câu 6: Canxi cần uống cách lúc uống thuốc mỡ máu statin bao lâu ?
—> Nhiều cô bác là cũng đang dùng thuốc mỡ máu Statin lại đồng thời uống thêm Canxi, vitamin D hoặc các loại thuốc bổ xương khớp khác. Thì thật ra Canxi không phải là chất bắt buộc phải uống cách xa tất cả các thuốc mỡ máu Statin.
Nếu là những thuốc mỡ máu statin phổ biến như atorvastatin, rosuvastatin, simvastatin, pravastatin… thì canxi thường không cần cách quá xa vì nó cũng không có tương tác gì đáng kể.
Nếu cô bác muốn yên tâm thì cô bác có thể uống canxi cách thuốc mỡ máu ra khoảng 2 tiếng cũng được nhưng nó không phải là bắt buộc.
Hoặc cô bác có thể chia ra, mình uống canxi vào buổi sáng hoặc trưa sau ăn, còn thuốc mỡ máu statin thì uống buổi tối hoặc theo giờ bác sĩ đã dặn các bác.
❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!
Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:
Cô bác còn thắc mắc gì về các chỉ số mỡ máu hiện tại hoặc có mỡ máu cao lâu ngày kiểm soát chưa tốt thì có thể nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo , con hướng dẫn cô bác cách điều chỉnh, khắc phục, kiểm soát tại nhà phù hợp để tránh các biến chứng nguy hiểm xảy ra!
Zalo Ds. Lan: 0981 741 388
Con chúc cô bác luôn vui vẻ, khoẻ mạnh và kiểm soát mỡ máu ngày càng tốt hơn ạ!
Ngoài ra con đã dành nhiều tâm huyết tạo ra cuốn “Sổ tay mỡ máu”. Trong cuốn sổ tay này, Lan hướng dẫn cô bác rất tỉ mỉ, cặn kẽ về cách ăn uống đúng cách, tập luyện đều đặn để kiểm soát mỡ máu hiệu quả ngay tại nhà.
Cô bác anh chị nào muốn nhận sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog
