Lan vẫn nhớ như in, khoảng hơn 1 năm trước, vào một buổi chiều tầm 2-3 giờ.
Hôm ấy, Lan đang ngồi chuẩn bị nội dung livestream để tư vấn sức khoẻ cho cô bác thì điện thoại reo lên “reng reng”…Đầu dây bên kia là một cô giọng cô hơi khàn, nghe có vẻ vừa ngại ngùng, vừa sốt ruột:
“Alô Lan phải không con? Có phải con là con bố C, mẹ D ở Bồng Mạc không?”
Lan vội đáp:
“Dạ vâng, con chào cô. Đúng con rồi ạ. Cô là…?”
Cô cười nhẹ, rồi bảo:
“Cô ở gần nhà con, nhưng cô lấy chồng xa lâu rồi. Thi thoảng cô mới về quê nên chắc con không biết cô. Hôm trước cô thấy bố mẹ con chia sẻ bài viết của con nói về xương khớp, nên cô gọi hỏi con một chút…”
Nói đến đây, giọng cô chùng hẳn xuống:
“Cô đau khớp lắm con ạ. Bây giờ muốn đi đâu cũng phải băng nẹp đầu gối mới nhúc nhắc đi được. Không nẹp thì chân nó cứ đau buốt, cứ lục cục, lạo xạo trong khớp. Cô dùng đủ loại thuốc rồi, đông y có, tây y có, tiêm khớp cũng tiêm rồi mà vẫn không đỡ. Năm nay cô gần 60 rồi, Lan tư vấn cho cô nên làm thế nào với..”
Nghe cô nói, Lan thương lắm.
Vì Lan hiểu, đau khớp gối không chỉ là đau ở cái đầu gối. Nó là cái đau làm người ta sợ bước xuống giường mỗi sáng. Là cáii đau khiến đang ngồi muốn đứng lên cũng phải vịn bàn, vịn ghế, đứng một lúc mới đi được. Là cái đau khiến người phụ nữ cả đời quen chân quen tay, nay muốn đi chợ, nấu cơm, bế cháu cũng phải dè chừng từng bước.
Các cụ nói “có sức khoẻ là có tất cả”, đến khi khớp gối đau mới thấy, một bước chân nhẹ nhàng cũng là niềm hạnh phúc lớn lắm rồi.
Lan hỏi kỹ cô hơn. Cô bảo đau tăng khi đi lại, lên xuống cầu thang rất khó. Ngồi lâu đứng dậy thì cứng khớp, phải xoa bóp một lúc mới đi được. Có hôm khớp còn sưng, cảm giác căng tức như có nước trong gối.
Lan nhẹ nhàng nói với cô:
“Cô ơi, sau tuổi 50, đau khớp gối như của cô thường liên quan đến thoái hoá khớp. Tức là lớp sụn đệm giữa hai đầu xương bị mòn dần đi. Bình thường sụn giống như miếng đệm êm, giúp mình đi lại trơn tru. Nhưng khi sụn bị mòn, hai đầu xương cọ vào nhau, nên nó mới đau, mới kêu lục cục, lạo xạo như vậy.”
Cô im lặng nghe, rồi thở dài:
“Thế có phải vì thế mà cô càng đi càng đau không con?”
Lan bảo:
“Dạ đúng rồi cô. Khi dịch khớp ít đi, khớp bị khô, cứng, sụn không được nuôi dưỡng tốt thì thoái hoá càng nhanh hơn. Để lâu có thể viêm khớp, tràn dịch khớp, mọc gai xương. Gai đó chọc vào mô mềm xung quanh nên đau nhức rất khó chịu. Nặng hơn nữa là khớp biến dạng, chân cong vẹo, lúc ấy nhiều người phải thay khớp gối nhân tạo, vừa tốn kém mà chưa chắc đã đi lại được như trước.”
Nói đến đây, cô có vẻ lo:
“Nghe con nói cô sợ quá…”
Lan chia sẻ với cô:
“Con nói để cô hiểu thôi và mình kiểm soát từ sớm, chứ không phải để cô sợ. Bệnh xương khớp kiểm soát từ sớm sẽ đỡ nặng hơn”
Cô bác hình dung bệnh xương khớp giống như mái nhà bị dột, mới dột vài giọt thì sửa còn kịp. Để nước ngấm lâu ngày, mục hết xà, hỏng hết mái thì sửa sẽ khó hơn nhiều.
Rồi Lan hướng dẫn cô những điều rất đơn giản để cô có thể làm ngay được.
Đầu tiên, muốn khớp gối đỡ đau và làm chậm thoái hoá thì không thể chỉ trông chờ vào thuốc giảm đau. Thuốc giảm đau có thể dùng khi đau nhiều, nhưng chỉ nên dùng ngắn hạn theo hướng dẫn, không nên lạm dụng thường xuyên. Vì cái gốc của thoái hoá là sụn bị mòn, dịch khớp giảm, cơ quanh khớp yếu, cân nặng dồn lực lên gối quá nhiều.
Lan dặn cô ăn uống phải để ý hơn. Nên ăn các thực phẩm giàu canxi, vitamin D như sữa, phô mai, trứng gà, cá nhỏ ăn cả xương để xương chắc khoẻ. Nên ăn thêm cam, bưởi, rau xanh, các loại rau thơm như ngò gai, húng quế, lá lốt…vì trong đó có nhiều chất chống oxy hoá, hỗ trợ giảm viêm. Các loại cá biển, hạt óc chó, hạt lanh cũng tốt vì giàu omega 3 giúp giảm viêm tốt.
Còn những món chiên rán, thịt đỏ, nội tạng động vật, rượu bia thì cô nên hạn chế. Vì ăn nhiều những thứ ấy dễ làm cơ thể tăng viêm, khớp đang đau lại càng đau hơn. Miệng ăn thì vui một lúc, nhưng đầu gối lại “kêu oan” cả ngày.
Lan cũng nói với cô rằng, khi khớp đỡ đau hơn, cô không nên nằm hay ngồi một chỗ mãi. Nhiều cô bác đau quá nên sợ vận động, nhưng khớp mà không vận động thì dịch khớp không được bơm lên nuôi sụn. Sụn khớp vốn không có mạch máu nuôi trực tiếp, nó nhận dinh dưỡng nhờ thẩm thấu từ dịch khớp. Vì vậy đi bộ nhẹ nhàng khoảng 30 phút mỗi ngày, tập co duỗi gối, tập tăng sức mạnh cơ đùi đúng cách sẽ giúp khớp khoẻ hơn.
Tất nhiên, đau nhiều thì không cố. Mưa dần thấm lâu, mình tập vừa sức, đều đặn, nhẹ nhàng như người vun cây. Cây muốn xanh không thể hôm nay đổ cả xô nước, mai lại bỏ khô. (Chia sẻ với cô bác, có đợt chồng con trồng cây ở ban công nhưng tưới cây không đều, hôm tưới hôm quên do bận việc quá nên xong cây chết hết, thật xót xa cô bác ạ).
Về bổ sung dưỡng chất, Lan tư vấn cô có thể dùng bộ dưỡng chất hỗ trợ sụn khớp gồm Glucosamin sulfate, Chondrointin sulfate và Msm. Lan hay ví bộ ba này giống như “gạch, vữa và người thợ” cho sụn khớp. Glucosamine hỗ trợ tạo thành phần cấu trúc của sụn. Chondrointin giúp giữ nước và tăng độ đàn hồi cho sụn. MSM hỗ trợ giảm viêm, giảm đau và giúp khớp linh hoạt hơn.
Lan cũng nói thêm về collagen tuýp 2. Đây là thành phần quan trọng của sụn khớp, giống như cái khung giúp sụn có độ dẻo dai. Khi bổ sung đúng và đủ, nó có thể hỗ trợ bảo vệ sụn, giảm cứng khớp, giúp khớp vận động trơn tru hơn.
Nhưng cô phải kiên trì, vì sụn khớp không thể tái tạo ngày một ngày hai. Thường cần ít nhất 3-6 tháng mới cảm nhận rõ.
Một số trường hợp có viêm khớp, tràn dịch khớp, đau sưng nhiều, Lan thường tư vấn thêm omega 3 từ dầu nhuyễn thể. Vì omega 3 có khả năng hỗ trợ giảm phản ứng viêm trong cơ thể, từ đó giúp giảm đau khớp tốt hơn. Có nghiên cứu trên nhóm người viêm khớp cho thấy dùng omega 3 nhuyễn thể 300mg/ngày giúp chỉ số viêm CRP giảm rõ sau 1-4 tuần, trong khi nhóm dùng giả dược thì không giảm như vậy.
Nhưng Lan cũng nhắc cô, bổ sung gì cũng cần phù hợp với tình trạng cá nhân, không phải ai cũng giống ai.
Cô nghe rất chăm chú. Có chỗ nào quên không hiểu, cô lại nhắn zalo hỏi lại Lan. Lan cũng mừng vì cô làm rất nghiêm túc. Cô bớt ăn đồ chiên rán, chịu khó đi bộ nhẹ, tập đều, bổ sung đều.
Vài tháng sau, một buổi chiều khác, cô lại gọi cho Lan.
Vẫn giọng ấy, nhưng lần này vui hơn hẳn:
“Lan ơi, giờ cô bỏ được đai gối rồi con ạ. Cô đi lại nhẹ nhàng hơn nhiều, không còn đau như trước nữa, vui quá…”
Nghe cô nói, Lan thật sự xúc động.
Những niềm vui nho nhỏ, bình dị đó là đi lại bình thường như bao người khác.
Nhưng để đạt được niềm vui nhỏ đó là cả một hành trình đầy nỗ lực.
Lan dặn cô tiếp tục duy trì, vì thoái hoá khớp là quá trình lâu dài. Mình đỡ đau rồi không có nghĩa là bỏ hết. Phải ăn uống, tập luyện, kiểm soát cân nặng, bổ sung dưỡng chất đều đặn thì mới bảo tồn sụn tốt hơn, làm chậm thoái hoá và hạn chế đau tái lại.
Cô bác nào đang đau khớp gối, hãy để ý xem mình đang ở giai đoạn nào.
Ban đầu có thể chỉ là đau nhói khi đi nhiều, leo cầu thang, khuân vác nặng. Sau đó đau thường xuyên hơn, bắt đầu ảnh hưởng sinh hoạt. Nặng hơn là đau âm ỉ cả ngày, xen kẽ những cơn đau dữ dội, đi lại khó khăn, phải dùng nẹp, dùng gậy, thậm chí không dám bước.
Đừng đợi đến khi “nước đến chân mới nhảy”. Khớp gối là cái bản lề nâng đỡ cả cơ thể. Bản lề khô dầu, han gỉ thì cửa mở ra đóng vào cũng kêu ken két. Khớp người cũng vậy, phải được nuôi dưỡng, vận động và bảo vệ đúng cách.
Dược sĩ có tạo ra một cuốn “Cẩm nang xương khớp” hướng dẫn cách ăn uống tập luyện để giảm đau xương khớp từ gốc. Cô bác nào muốn nhận miễn phí thì có thể vào đây để tải về miễn phí:
https://duocsilan.vn/camnangxuongkhop/?utm_source=blog
Hoặc cô bác muốn tư vấn cụ thể theo tình trạng của mình thì nhắn zalo 0981.741.388, ds sẽ tư vấn kỹ hơn cho mình.
Vì sự thay đổi trong sức khoẻ của cô bác,
~duocsilan
