Đau Khớp Gối Nên Ăn Gì Và Kiêng Gì: Đậu Bắp, Mồng Tơi Có Tốt Không?

Đau khớp gối khiến nhiều cô bác sáng ngủ dậy phải co duỗi chân một lúc mới đi được, bước lên cầu thang thì khớp kêu “rắc rắc”, có khi đau nhức đến mất ngủ. Vậy đau khớp gối nên ăn gì, kiêng gì và chất nhớt trong đậu bắp, mồng tơi có thực sự giúp bôi trơn khớp như lời đồn? Trong bài viết này, Dược sĩ Lan sẽ giúp cô bác hiểu đúng sự thật, đồng thời gợi ý 5 nhóm thực phẩm nên bổ sung và những món ăn, thói quen cần hạn chế để giảm gánh nặng cho khớp gối.

Cô bác thân mến! cứ 10 cô bác hỏi Dược sĩ Lan về tình trạng đau nhức xương khớp thì có đến 7–8 cô bác phàn nàn về khớp gối.

Có bác thì bảo: “Lan ơi, sáng ra đứng dậy gối nó cứng đơ, phải co duỗi một lúc mới đi được.”

Có cô than rằng : “Cô đi cầu thang nó cứ kêu rắc rắc, lục khục như ổ bi khô dầu ấy.”

Có bác lại bảo: “Mỗi lần trời trở gió là cái gối nó nhức buốt tận trong xương, ăn không ngon ngủ không yên.”

Rất nhiều cô bác thường nghĩ đau khớp chỉ cần uống thuốc tây hoặc dán cao là xong. Nhưng thực tế y khoa đã chứng minh: Chế độ ăn uống hằng ngày quyết định đến rất nhiều đến khả năng kiểm soát cơn đau và độ bền của khớp gối.

Ăn đúng thì khớp êm, ăn sai thì ổ viêm dễ bùng phát, đau đớn nhân lên gấp nhiều lần!

Hôm nay, trong buổi chia sẻ này, con sẽ giải đáp chi tiết cho cô bác:

1. Sự thật y khoa: Đậu bắp, rau mồng tơi có thực sự “sinh ra chất nhớt” bôi trơn khớp gối như lời đồn hay không?
2. Top những thực phẩm “vàng” cô bác nên ăn mỗi ngày để nuôi sụn, giảm đau.
3. Những món ăn giống như “kẻ thù” càng ăn càng khiến khớp gối sưng đau, càng phá huỷ sụn nhanh chóng.
4. Cuối buổi con sẽ dành thời gian giải đáp trực tiếp mọi thắc mắc của cô bác!

Con tin rằng qua buổi hôm nay cô bác sẽ biết cách ăn uống để bảo vệ cho sụn khớp sau 50 tuổi vẫn khoẻ mạnh, đi lại trơn tru hơn.

PHẦN 1: ĐẬU BẮP, MỒNG TƠI CÓ TỐT CHO KHỚP GỐI KHÔNG?

Cô bác ơi, con hỏi thật nhé: Ở đây có cô bác nào từng được rỉ tai nhau là “Bị khô khớp gối, đi lại rắc rắc thì chịu khó luộc đậu bắp, ăn rau mồng tơi thật nhiều vào cho nó bổ sung chất nhớt vào khớp” không ạ?

Hôm nay con xin chia sẻ với cô bác đó là: “Chất nhớt trong đậu bắp, mồng tơi không thể chui trực tiếp vào trong ổ khớp gối của cô bác để bôi trơn khớp được!”

Vì sao lại như vậy ạ?

1.1 Bản chất của “chất nhớt” trong đậu bắp, mồng tơi là gì?

Chất dính dính, sền sệt khi cô bác thái đậu bắp hay luộc mồng tơi thì chủ yếu đó là các polysaccharide và chất xơ hòa tan (đặc biệt là Pectin và Mucilage).

Khi cô bác ăn và nuốt đậu bắp hay mồng tơi vào bụng, chúng sẽ đi qua dạ dày và xuống ruột.

Các chất xơ này không được cơ thể tiêu hóa hoàn toàn như đường hay tinh bột. Một phần sẽ đi xuống đại tràng và được hệ vi khuẩn đường ruột lên men, phần còn lại sẽ được đào thải qua đường tiêu hóa.

Nó không phải là một dòng chảy chạy tọt một cái từ dạ dày xuống thẳng khớp gối để làm khớp gối bớt khô được đâu ạ!

1.2 Vậy dịch khớp gối thực sự từ đâu mà ra?

Dịch khớp gối (hay còn gọi là dịch hoạt dịch) được hình thành ngay tại khớp, liên quan đến chính màng hoạt dịch ở gối và các thành phần được lọc từ máu.

Trong dịch khớp có những chất quan trọng như Hyaluronic acid và Lubricin giúp bôi trơn, giảm ma sát và giúp khớp vận động trơn tru hơn.

Muốn xương khớp khỏe mạnh, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng như: chất đạm, vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa… để nuôi dưỡng xương, sụn và các mô quanh khớp, chứ không phải là lấy chất nhớt từ thức ăn nạp vào rồi đưa thẳng xuống khớp gối được.

1.3 Vậy câu hỏi đặt ra: Người đau khớp gối ĂN ĐẬU BẮP VÀ MỒNG TƠI CÓ TỐT KHÔNG?

Con xin trả lời ngay: CỰC KỲ TỐT!

Tuy nó không bơm trực tiếp chất nhớt vào gối, nhưng đây lại là 2 loại rau cực kỳ tốt cho các cô bác có vấn đề tại khớp , đặc biệt là những cô bác có thoái hoá khớp gối , vì 3 lý do sau đây:

• Thứ nhất – Giàu chất chống oxy hoá, hỗ trợ giảm viêm:

Đậu bắp và mồng tơi có chứa các chất chống oxy hóa như Polyphenol, Flavonoid và Vitamin C… Những chất này góp phần chống oxy hóa, bảo vệ tế bào và hỗ trợ cơ thể kiểm soát phản ứng viêm rất tốt nên cũng hỗ trợ cho khớp gối đỡ sưng đau.

• Thứ hai – Bổ sung thêm vi chất tốt cho khớp:

Trong đậu bắp và mồng tơi có hàm lượng Canxi, Magie và Vitamin K rất cao. Đây là bộ ba hỗ trợ giúp xương quanh khớp gối chắc khỏe, giảm bớt nguy cơ loãng xương, giúp chân cô bác đi lại vững vàng hơn.

• Thứ ba – Kiểm soát cân nặng:

100g đậu bắp chỉ có khoảng 30 calo thôi nhưng lại rất nhiều chất xơ. Ăn vào vừa no lâu, vừa chống táo bón, lại giúp cô bác giữ cân nặng chuẩn. Mà cô bác biết rồi đấy, mình giảm được 1 kg cân nặng là khớp gối nhẹ đi được 3 đến 4 kg áp lực đè lên nó đấy ạ!

1.4 Lưu Ý Quan Trọng Khi Ăn Đậu Bắp Và Mồng Tơi:

Cô bác thân mến! có 3 điều rất quan trọng không thể bỏ qua khi ăn Đậu bắp và Mồng tơi để thu được hiệu quả tốt nhất mà không hại sức khỏe , cô bác ghi nhớ nhé:

• Về cách chế biến:

Cô bác nên luộc, hấp hoặc nấu canh thanh mát (như mồng tơi nấu tôm, nấu cua; đậu bắp luộc).

Tuyệt đối hạn chế xào nhiều dầu mỡ hoặc nêm quá mặn. Vì Mỡ động vật ăn nhiều quá cũng dễ làm tăng phản ứng viêm hoặc làm tăng tích mỡ tăng cân gây gánh nặng cho khớp.

Còn muối mặn thì lại làm tăng đào thải Canxi qua nước tiểu, khiến xương khớp yếu đi và gối dễ sưng nề hơn.

• Lưu ý với bệnh Gút và Sỏi Thận:
• Với người bị bệnh Gút (Gout):

Dân gian hay đồn Gút phải kiêng mồng tơi vì sợ có purin. Nhưng y học hiện đại đã chứng minh: Purin từ thực vật không làm tăng axit uric trong máu hay gây đau gút như purin trong thịt đỏ hay hải sản. Vì vậy, người bị Gút vẫn có thể ăn đậu bắp, mồng tơi bình thường không cần quá kiêng khem cô bác nhé!

• Với người bị Sỏi Thận (Đặc biệt sỏi Canxi Oxalat):

Đậu bắp và mồng tơi có chứa Oxalat. Ở người có nguy cơ, lượng oxalat hấp thu nhiều có thể làm tăng oxalat trong nước tiểu, từ đó thuận lợi cho việc hình thành sỏi canxi oxalat.

Vì vậy, cô bác đã từng bị sỏi canxi oxalat thì nên ăn với lượng vừa phải, không nên ăn quá nhiều thường xuyên (chỉ ăn khoảng 1–2 bữa/tuần), có thể ưu tiên luộc và bỏ nước luộc vì cách này giúp giảm một phần oxalat hòa tan.

Đồng thời, cô bác nên uống đủ nước để nước tiểu không bị cô đặc nhé!

• Với các cô bác hay bị lạnh bụng, tiêu chảy:

Mồng tơi được xem là có tính hàn theo Y học cổ truyền. Còn theo y học hiện đại, mồng tơi chứa nhiều chất xơ và chất nhầy, ăn quá nhiều có thể làm một số người nhạy cảm thấy đầy bụng hoặc đi ngoài lỏng hơn.

Vì vậy, bác nào thường xuyên bị tiêu chảy, phân lỏng thì nên ăn với lượng vừa phải, đặc biệt nếu nhận thấy ăn mồng tơi vào buổi tối làm triệu chứng khó chịu hơn.

PHẦN 2: ĐAU KHỚP GỐI NÊN ĂN GÌ? TOP 5 NHÓM THỰC PHẨM VÀNG CHO XƯƠNG KHỚP

Bây giờ con sẽ bật mí cho cô bác 5 nhóm thực phẩm vàng có cơ sở dinh dưỡng và được nhiều nghiên cứu quan tâm vì có thể giúp: hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm, cung cấp dưỡng chất cần thiết cho sụn và duy trì sức khỏe của xương quanh khớp.

Cô bác lưu ý nhé: đây là những thực phẩm hỗ trợ sức khỏe xương khớp, chứ không có loại thực phẩm nào ăn vào là có thể làm phần sụn đã thoái hóa tự mọc lại hay chữa khỏi thoái hóa khớp được ngay nhé.

2.1. Nhóm 1: Axit béo Omega-3 – “Dưỡng chất hỗ trợ chống viêm” tự nhiên

Trong cơ thể, Omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, tham gia vào quá trình tạo ra và điều hòa nhiều chất trung gian liên quan đến phản ứng viêm. Vì vậy, bổ sung Omega-3 đầy đủ trong chế độ ăn có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm và tốt cho sức khỏe xương khớp nói chung.

· Cá béo (Cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi):

Đây là nguồn cung cấp trực tiếp EPA và DHA – hai dạng Omega-3 chuỗi dài được nghiên cứu nhiều về vai trò điều hòa phản ứng viêm. Cô bác có thể duy trì khoảng 2 bữa cá mỗi tuần, ưu tiên các loại cá béo.

Lưu ý: Cô bác bị Gout vẫn có thể ăn cá, không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn. Nếu bệnh đang ổn định, cô bác có thể ăn khoảng 75–100 g cá mỗi bữa, khoảng 1–2 bữa/tuần, đồng thời hạn chế những loại cá và hải sản giàu purin như cá mòi, cá trích, cá cơm, sò và một số loại hải sản.

Tuy nhiên, nếu đang trong cơn gout cấp hoặc acid uric chưa kiểm soát tốt thì tốt nhất cô bác sẽ nên hạn chế hải sản trong thời điểm này.

· Các loại hạt (Hạt óc chó, hạt chia, hạt lanh – rất phù hợp với người ăn chay):

Cung cấp Omega-3 dạng ALA. Khi vào cơ thể, một phần ALA có thể chuyển hóa thành EPA và sau đó thành DHA, nhưng tỷ lệ chuyển đổi này khá hạn chế. Bù lại, các loại hạt còn cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.

Mỗi ngày cô bác có thể ăn một nắm nhỏ hạt óc chó hoặc thêm khoảng 1 thìa hạt chia hay hạt lanh vào khẩu phần ăn. Không cần ăn quá nhiều vì các loại hạt tuy tốt nhưng vẫn chứa khá nhiều năng lượng.

2.2. Nhóm 2: Bông cải xanh – “Lá chắn” hỗ trợ bảo vệ sụn khớp

Trong bông cải xanh có một chất gọi là Glucoraphanin. Khi cô bác cắt, thái hoặc nhai rau, một enzyme tự nhiên trong rau có tên là Myrosinase sẽ tiếp xúc với Glucoraphanin và giúp tạo thành Sulforaphane.

• Vậy Sulforaphane có gì đặc biệt với khớp?

Các nghiên cứu trên tế bào sụn, mô sụn và động vật cho thấy Sulforaphane có thể tác động lên một số con đường liên quan đến viêm và làm giảm hoạt động của các enzyme tham gia phân hủy chất nền sụn.

Trong các mô hình nghiên cứu này, Sulforaphane cho thấy tiềm năng hạn chế quá trình phá hủy sụn. Vì vậy cô bác thêm bông cải xanh hay súp lơ xanh vào chế độ ăn cũng rất tốt cho sụn khớp, nó giúp làm chậm quá trình bào mòn sụn bánh chè ở gối nên tốt cho những cô bác đang có đau khớp gối do thoái hoá.

Ngoài bông cải xanh, cô bác có thể ăn thêm các loại rau họ Cải như cải xoăn, bắp cải, súp lơ trắng, cải Brussels, cải mầm… cũng đều rất tốt.

• Nhưng ăn bông cải xanh thế nào để giữ được nhiều hoạt chất hơn?

Cô bác đọc kỹ đoạn này nhé, vì đây là một mẹo khá hay.

Trong bông cải xanh thực ra không phải lúc nào Sulforaphane cũng có sẵn hoàn toàn.

Như con đã chia sẻ ở trên, trong rau cải có một chất gọi là Glucoraphanin và một enzyme tên là Myrosinase. Khi cô bác cắt, thái nhỏ hoặc nhai bông cải, enzyme Myrosinase sẽ hoạt động và giúp chuyển Glucoraphanin thành Sulforaphane.

Nhưng có một vấn đề là enzyme này khá nhạy với nhiệt. Nếu cô bác đem bông cải đi luộc nhừ, nấu quá lâu hoặc xào ở nhiệt độ cao trong thời gian dài, khả năng tạo Sulforaphane (chất giúp hạn chế quá trình phá huỷ sụn) có thể bị giảm đi.

—> Vì vậy, cách chế biến hợp lý là:Cô bác có thể cắt bông cải thành miếng vừa ăn, sau đó hấp nhanh hoặc nấu vừa chín tới, tránh nấu quá nhừ.

Một số nghiên cứu cho thấy hấp trong thời gian ngắn có thể giữ khả năng hình thành Sulforaphane tốt hơn so với luộc lâu trong nhiều nước.

Cô bác cứ nhớ cho con một câu rất đơn giản: “Bông cải xanh không cần nấu thật nhừ. Hấp nhanh, rau vừa chín tới là được.”

2.3. Nhóm 3: Thực phẩm giàu Vitamin C – “Nguyên liệu” cần thiết để tổng hợp Collagen

Rất nhiều cô bác không biết rằng: Collagen chiếm khoảng 60–70% trọng lượng khô của sụn khớp, trong đó Collagen Type II là loại collagen chủ yếu.

Muốn cơ thể tổng hợp Collagen bình thường thì Vitamin C là một dưỡng chất bắt buộc phải có, vì Vitamin C tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành và ổn định cấu trúc Collagen.

Nguồn thực phẩm: Cam, bưởi, dâu tây, kiwi, ổi, ớt chuông, bông cải xanh… đều là những thực phẩm giàu Vitamin C.

Mẹo cho cô bác:

Cô bác nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả như ổi, kiwi, cam, bưởi thay vì uống quá nhiều nước ép, vì ăn nguyên quả vừa có vitamin C nhưng cũng vẫn giữ được cả nguồn chất xơ quý giá trong đó.

Đơn giản là mỗi ngày cô bác ăn 1 quả ổi hoặc 1 quả cam cỡ bằng nắm tay là cũng hỗ trợ thêm vitamin C rất tốt cho cơ thể rồi.

Cô bác nào bị trào ngược dạ dày hoặc thấy cam, bưởi và các thực phẩm chua làm nóng rát, ợ chua khó chịu hơn thì đừng ăn lúc bụng đói nhé.

Đặc biệt, cô bác đang dùng thuốc hằng ngày cần lưu ý bưởi và nước bưởi có thể tương tác với một số thuốc, trong đó có một số thuốc hạ mỡ máu và thuốc tim mạch, nên cần kiểm tra với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi ăn bưởi thường xuyên trong lúc dùng thuốc này.

2.4. Nhóm 4: Thực phẩm chứa Canxi, Magie, Vitamin D3 và Vitamin K2

Cô bác ơi, trong bệnh thoái hóa khớp gối, không chỉ lớp sụn bên trên bị tổn thương đâu. Phần xương dưới sụn – tức lớp xương nằm ngay bên dưới sụn khớp – cũng có thể có những thay đổi bất thường.

Vì vậy, bên cạnh việc bảo vệ sụn, cô bác cũng cần chú ý giữ cho xương chắc khỏe. Và có 4 dưỡng chất rất quan trọng với sức khỏe của xương mà cô bác nên nhớ, đó là: Canxi, Magie, Vitamin D và Vitamin K2.

• Thứ nhất là Canxi:

Canxi là một trong những khoáng chất quan trọng nhất giúp tạo nên độ cứng chắc của xương. Phần lớn Canxi trong cơ thể được dự trữ ở xương và răng.

Canxi có nhiều trong sữa, sữa chua, cá nhỏ ăn được cả xương, đậu phụ được làm với muối Canxi…

Vì vậy, cô bác có thể bổ sung những thực phẩm này thường xuyên trong bữa ăn để cung cấp Canxi cho cơ thể.

• Thứ hai là Magie:

Magie cũng là một khoáng chất quan trọng đối với xương. Một lượng lớn Magie của cơ thể được dự trữ trong xương.

Magie tham gia vào nhiều quá trình giúp duy trì cấu trúc và chuyển hóa bình thường của xương, đồng thời còn cần thiết cho hoạt động của thần kinh và cơ bắp.

Magie có nhiều trong hạt bí, hạnh nhân, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và rau lá xanh.

Cô bác có thể bổ sung đa dạng những thực phẩm này trong chế độ ăn hằng ngày.

• Thứ ba là Vitamin D3:

Có Canxi thôi vẫn chưa đủ. Cơ thể còn cần Vitamin D3 để giúp hấp thu Canxi tốt hơn tại đường ruột.

Cô bác có thể hiểu đơn giản thế này: Canxi là nguyên liệu để làm xương chắc, còn Vitamin D giúp cơ thể đưa Canxi từ thức ăn vào cơ thể để sử dụng hiệu quả hơn.

Vitamin D cũng giúp duy trì lượng Canxi và Phospho phù hợp để cơ thể đưa các khoáng chất này vào khung xương, giúp xương cứng chắc và chịu lực tốt hơn.

Vitamin D có thể được cơ thể tạo ra tại da khi tiếp xúc với ánh nắng phù hợp. Trong thực phẩm, Vitamin D có nhiều hơn ở cá béo và các thực phẩm được tăng cường Vitamin D; lòng đỏ trứng cũng có một lượng nhỏ.

• Thứ tư là Vitamin K2:

Vitamin K2 cũng có vai trò đối với sức khỏe của xương. Vitamin K2 tham gia hoạt hóa một số protein của xương, trong đó có Osteocalcin.

Cô bác hiểu đơn giản là: những protein này tham gia vào quá trình giúp cơ thể đưa Canxi và các khoáng chất vào khung xương để xương được cứng chắc hơn.

Trong thực phẩm, K2 có nhiều ở natto – đậu tương lên men của Nhật Bản, một số loại phô mai và thực phẩm lên men; thịt, trứng và các sản phẩm từ sữa cũng có thể cung cấp một lượng nhất định.

Cô bác có thể hình dung Vitamin K2 giống như một “người hỗ trợ” cho quá trình sử dụng Canxi tại xương. Giúp đưa canxi và khoáng chất vào trong xương.
==> Cô bác chỉ cần nhớ đơn giản thế này:

Canxi là nguyên liệu giúp tạo độ cứng chắc cho xương.

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu Canxi từ ruột vào máu tốt hơn.

Vitamin K2 giúp đưa canxi và khoáng chất vào xương.

Magie cũng là một khoáng chất quan trọng của xương. Nó tham gia vào quá trình tạo xương và hỗ trợ cơ thể sử dụng Canxi, Vitamin D hiệu quả hơn để duy trì xương chắc khỏe.”

Vì vậy, chìa khóa ở đây là cô bác cần ăn uống đa dạng để có đủ cả 4 dưỡng chất này theo nhu cầu của cơ thể, nếu sau 50 tuổi ăn uống không đáp ứng đủ thì có thể cân nhắc bổ sung phù hợp để đủ cho cơ thể, hệ xương khớp vững chãi.

2.5. Nhóm 5: Gia vị chống viêm – Nghệ, Gừng…

Đây là những “vị thuốc” có ngay trong căn bếp của cô bác:

• Củ nghệ: Chứa hoạt chất Curcumin – một hợp chất được nghiên cứu nhiều về đặc tính chống viêm và chống oxy hóa..

Một số nghiên cứu cho thấy các chế phẩm Curcumin đường uống có thể hỗ trợ cải thiện phần nào triệu chứng đau, cứng khớp ở người thoái hóa khớp gối.

Curcumin trong củ nghệ khi cô bác ăn nó rất khó hấp thu nếu ăn riêng. Khi kho cá, kho thịt với nghệ, cô bác hãy cho thêm một chút bột tiêu đen và chút dầu ăn, piperine trong tiêu đen sẽ giúp tăng khả năng hấp thu Curcumin lên gấp nhiều lần đấy ạ!

• Củ gừng: Chứa các hợp chất như Gingerol, được nghiên cứu về đặc tính chống viêm và chống oxy hóa..

Buổi tối, cô bác bị đau gối có thể ngâm chân với nước gừng ấm pha chút muối hạt. Nước ấm và gừng giúp thư giãn các vùng cơ quanh gối, tăng tuần hoàn máu ngoại vi và giúp cô bác ngủ sâu giấc.hơn. Khi ngủ ngon, cơ thể sẽ giảm bớt cảm giác đau nhức gối.

PHẦN 3: ĐAU KHỚP GỐI NÊN KIÊNG GÌ VÀ THÓI QUAN NÊN TRÁNH

Cô bác ơi, ăn đúng đã quan trọng rồi, nhưng biết hạn chế những thực phẩm và thói quen làm khớp phải chịu tải nhiều cũng quan trọng không kém.

Con không muốn cô bác phải kiêng khem quá mức đâu ạ. Nhưng nếu đang đau hoặc thoái hóa khớp gối thì có 4 nhóm thực phẩm nên hạn chế và 3 thói quen nên tránh mà cô bác cần nhớ.

4 NHÓM THỰC PHẨM NÊN HẠN CHẾ:

1. Hạn chế thịt đỏ nhiều mỡ và nội tạng động vật

Nhóm đầu tiên cô bác nên hạn chế là thịt đỏ nhiều mỡ, thịt chế biến sẵn và nội tạng động vật như lòng, mề, tim, gan,…

Những thực phẩm này thường chứa khá nhiều chất béo bão hòa và năng lượng. Nếu ăn thường xuyên, rất dễ khiến cô bác tăng cân, mà cân nặng tăng lên thì khớp gối cũng phải chịu tải nhiều hơn càng thoái hoá , mòn sụn nhanh hơn.

Riêng nội tạng động vật và một số loại thịt còn chứa nhiều purin, nên cô bác nào bị tăng acid uric hoặc bệnh Gout càng cần chú ý hạn chế.

Cô bác lưu ý giúp con: Purin không phải là nguyên nhân trực tiếp làm sụn khớp gối bị thoái hóa, nhưng với người bị Gout, ăn quá nhiều thực phẩm giàu purin có thể góp phần làm acid uric tăng và gây những cơn viêm khớp rất đau.

Vì vậy, cô bác không nhất thiết phải bỏ hoàn toàn thịt đỏ, nhưng nên ăn lượng vừa phải thôi tuần khoảng 2 bữa, khi ăn chọn phần thịt nạc cô bác nhé. Còn nội tạng động vật thì hạn chế tối đa.

2. Hạn chế đường thêm vào và đồ ngọt

Nhóm thứ hai là bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa, chè ngọt và những thực phẩm chứa nhiều đường thêm vào…

Cô bác ăn một chút thì không sao, nhưng nếu ngày nào cũng uống nước ngọt, ăn bánh kẹo , trái cây ngọt, đồ ngọt nhiều thì rất dễ dư thừa năng lượng và tăng cân.

Mà với người đau hoặc thoái hóa khớp gối, kiểm soát cân nặng rất quan trọng.

Ở người thừa cân, khi giảm được khoảng 1 kg cân nặng, tải tác động lên khớp gối trong mỗi bước đi có thể giảm khoảng 4 kg rồi.

Cô bác thử tưởng tượng nhé: mình giảm được vài cân thôi thì mỗi ngày đi hàng nghìn bước, hai đầu gối đã bớt phải gánh một lượng tải rất đáng kể rồi.

Vì vậy, cô bác hãy ưu tiên nước lọc, trái cây ăn nguyên quả, hạn chế nước ngọt, nước ép trái cây quá ngọt và đồ ăn quá nhiều đường.

3. Hạn chế đồ ăn quá mặn

Nhóm thứ ba là những thực phẩm chứa quá nhiều muối như cá khô mặn, dưa cà quá mặn, mì ăn liền, đồ hộp, thịt chế biến sẵn và những món nêm quá nhiều nước mắm, muối….

Ăn quá mặn không phải cứ ăn vào là khớp gối sẽ sưng ngay đâu cô bác nhé. Nhưng ăn nhiều muối kéo dài lại không tốt cho huyết áp, tim mạch và sức khỏe nói chung, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Ăn mặn lâu dài cũng làm cơ thể thải nhiều canxi qua nước tiểu, dẫn đến mất canxi từ xương. Thói quen này làm xương mỏng đi, giòn yếu, tăng nguy cơ loãng xương và làm giảm tiết dịch khớp bôi trơn, khiến khớp dễ bị tổn thương, đau nhức.

Vì vậy, cô bác nên tập thói quen ăn nhạt dần, bớt nước chấm và hạn chế những thực phẩm chế biến sẵn nhé.

4. Hạn chế đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và rượu bia

Nhóm thứ tư là đồ chiên rán, thức ăn nhanh, những món nhiều dầu mỡ và rượu bia.

Những món chiên nhiều lần thường chứa nhiều năng lượng, chất béo xấu. Ăn thường xuyên dễ khiến cô bác tăng cân tăng áp lực lên khớp gối và làm chế độ ăn mất cân đối.

Còn với rượu bia, nếu dùng nhiều và kéo dài thì không tốt cho sức khỏe xương, cơ, gan, tim mạch và còn làm tăng nguy cơ té ngã.

Đặc biệt cô bác bị Gout thì rượu bia lại càng phải hạn chế, vì đây là một trong những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn Gout.

Vì vậy, với người đang đau khớp gối, cô bác nên ưu tiên những món luộc, hấp, kho nhạt, thay vì ngày nào cũng chiên xào nhiều dầu mỡ.

3 THÓI QUEN KHIẾN KHỚP GỐI CHỊU TẢI NHIỀU CẦN HẠN CHẾ

1. Ngồi xổm quá lâu hoặc ngồi xổm lặp đi lặp lại

Cô bác nào hay ngồi xổm giặt đồ, nhặt rau, làm vườn thì cần chú ý. Khi đầu gối gập sâu, áp lực lên khớp gối, đặc biệt vùng khớp bánh chè – đùi, sẽ tăng lên.

Với người trẻ khỏe có thể chưa thấy vấn đề gì, nhưng ở cô bác đã thoái hóa hoặc đang đau gối thì ngồi xổm lâu rất dễ làm đau tăng, cứng khớp và khó đứng dậy.

Vì vậy, nếu cần làm việc ở thấp, cô bác nên ngồi ghế có độ cao phù hợp, để đầu gối không phải gập quá sâu. Đặc biệt tránh vừa ngồi xổm vừa bê hoặc mang vật nặng.

2. Ngồi khoanh chân, xếp bằng hoặc quỳ gối quá lâu

Những tư thế này không phải tuyệt đối cấm. Nhưng nếu cô bác ngồi lâu thì đầu gối phải gập sâu trong thời gian dài, dễ làm khớp bị cứng và đau hơn, nhất là người đã có thoái hóa.

Cô bác nào đang ngồi mà thấy tê chân, đau gối hoặc khi đứng dậy phải chống tay rất lâu thì đó là dấu hiệu nên đổi tư thế.

Con khuyên cô bác nên thay đổi tư thế thường xuyên, không giữ đầu gối gập sâu quá lâu.

3. Cố đi bộ thật nhiều khi gối đang sưng đau

Đây là điều rất nhiều cô bác hay làm. Đau gối nhưng vẫn nghĩ:”Phải cố đi cho khớp nó trơn!”

Điều này chỉ đúng một phần thôi ạ.

Với người thoái hóa khớp gối, vận động phù hợp là rất cần thiết. Cô bác không nên nằm im một chỗ quá lâu vì cơ sẽ yếu đi và khớp càng cứng hơn.

Nhưng nếu hôm đó đầu gối đau tăng rõ, sưng nhiều hoặc đi lại rất khó, cô bác không nên cố đi bộ đường dài hay tập nặng như ngày bình thường. Lúc này nên giảm cường độ vận động, tránh những hoạt động làm đau tăng, đồng thời vẫn có thể co duỗi gối nhẹ nhàng trong giới hạn chịu được.

Khi hết đợt đau tăng, cô bác nên quay lại vận động từ từ, đặc biệt là những bài tập giúp tăng sức mạnh cơ đùi và cải thiện khả năng vận động của khớp.

Cô bác nhớ giúp con một nguyên tắc rất đơn giản: “Không cần kiêng quá mức nhưng cần ăn vừa phải, giữ cân nặng hợp lý và tránh những thói quen khiến đầu gối phải chịu tải quá nhiều”.

Cô bác hãy nhớ 4 điều trong ăn uống: Ít ngọt hơn – ít mặn hơn – ít đồ chiên rán hơn – ít rượu bia hơn.

Và trong vận động: Không ngồi xổm quá lâu – không giữ gối gập sâu quá lâu – không cố tập quá sức khi đầu gối đang sưng đau.

PHẦN 4: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Cô thoái hoá khớp gối, nghe người ta bảo ăn rau muống bị nhức xương đúng không?

—> không phải đâu cô. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy ăn rau muống làm nhức xương hay khiến thoái hóa khớp gối nặng hơn. Cô vẫn có thể ăn rau muống bình thường nếu cơ thể hợp và không có bệnh lý nào khác cần kiêng riêng.

Với thoái hóa khớp gối, điều quan trọng hơn là giữ cân nặng hợp lý, vận động đúng cách và tránh để khớp bị quá tải. Nếu cô ăn rau muống mà lần nào cũng thấy đau tăng rõ thì mình có thể tạm ngưng vài hôm để theo dõi, nhưng không nên mặc định rau muống là nguyên nhân gây đau khớp ạ.
Câu 2: Bác 62 tuổi bị thoái hóa gối, có nên uống Glucosamine không và uống loại nào tốt ?

—> Nếu bác không bị dị ứng với hải sản thì dùng glucosamine được ạ. Với thoái hoá có thể chọn glucosamin sulfate . Dùng duy trì ít nhất khoảng 3 – 6 tháng để hỗ trợ cho sụn khớp.

Có thể kết hợp glucosamin sulfate với chondroitin và collagen tuýp II để hỗ trợ tái tạo sụn khớp, đỡ khô cứng khớp và làm chậm thoái hoá tiến triển theo tuổi.
Câu 3 : Mỡ máu cao, viêm khớp thì tuần ăn mấy bữa thịt là hợp lý vậy?

—> Mỗi tuần bác có thể ăn 1-2 bữa thịt đỏ (thịt lợn, thịt bò…) còn đang có mỡ máu cao lại cả viêm khớp rồi thì nên ưu tiên cá và thịt gia cầm bỏ da thì sẽ tốt hơn cho mỡ máu và cho khớp.

Câu 4: uống canxi bị táo bón quá ds. Có phải không hợp không?

—> Cũng có thể ạ , cô xem loại cô dùng có phải ghi là canxi carbonate hay không nhé. Vì một số loại canxi đặc biệt là canxi carbonate là canxi vô cơ nên sẽ dễ gây táo bón, đầy bụng.

Trong quá trình dùng thì cô nên uống nhiều nước hơn trong ngày. Ăn thêm rau xanh, chuối, khoai lang…

Và nếu vẫn khó chịu vẫn táo bón thì nên cân nhắc đổi sang canxi hữu cơ như canxi citrate hoặc canxi tảo biển sẽ dễ hấp thu và ít khi gây táo bón.
Câu 5: Suy giãn tĩnh mạch chân, chân hay nặng mỏi làm thế nào?

—> Suy giãn tĩnh mạch làm máu lưu thông kém, gây ứ đọng máu ở chân, dẫn đến cảm giác nặng nề, đau nhức và tê rần.

Bác có thể tìm hiểu các viên uống chứa hoạt chất giúp tăng sức bền thành mạch (như chiết xuất từ hạt dẻ ngựa hoặc các sản phẩm chứa rutin) để giảm tình trạng sưng phù và nặng chân.

Nếu nặng chân nhiều khó chịu thì kết hợp gel bôi ngoài da chứa dịch chiết từ lá ô liu giúp cải thiện lưu thông trong mạch máu bằng cách làm giãn các mạch máu, giảm phù nề và sự ứ đọng máu, giảm cảm giác đau châm chích.

Về thói quen sinh hoạt thì hàng ngày bác chú ý là khi nằm, bác nên kê chân cao hơn tim để giúp máu tĩnh mạch chảy về tim dễ dàng hơn. Hàng ngày thì đi bộ nhẹ nhàng vừa phải hoặc tập Yoga giúp cơ bắp bắp chân co bóp, hỗ trợ đẩy máu tĩnh mạch về tim tốt hơn.

Tránh đứng, ngồi quá lâu: Cứ sau 45-60 phút, bác nên đứng dậy đi lại để giải phóng áp lực cho đôi chân.
Câu 6: 61 tuổi, thoái hoá khớp gối , cứng khớp, chuột rút , mất ngủ bổ sung magie loại nào phù hợp?

—> Trường hợp này nếu bổ sung thì magie sẽ hỗ trợ giúp thư giãn thần kinh và cơ bắp.

Khi thiếu magie , cơ dễ co cứng gây chuột rút, thần kinh dễ kích thích gây khó ngủ. Người mất ngủ, hay chuột rút ban đêm nên ưu tiên magie bisglycinate vì dễ hấp thu, ít gây tiêu chảy.

Ngoài ra cô đang có thoái hoá khớp cũng cần giải quyết thoái hoá, bổ sung glucosamin , collagen tuýp II và để tái tạo sụn làm chậm thoái hoá .
Câu 7: Khớp gối cô thỉnh thoảng bị tràn dịch , sưng lên thì nên chườm nóng hay chườm lạnh ?

—> Cô bác nhớ đơn giản thế này ạ: Khi khớp đang có sưng, nóng, đỏ, đau cấp tính thì nên chườm lạnh (dùng túi đá bọc khăn mỏng chườm khoảng 15 – 20 phút) để co mạch, giảm sưng. Tuyệt đối không chườm nóng, không xoa cao nóng lúc này vì sẽ làm mạch máu giãn ra, gối sưng to hơn.

Còn nếu các cô bác mà thoái hoá khớp, kiểu đau mạn tính, cứng khớp buổi sáng không có sưng thì lúc này mới chườm ấm nhé.

Cô bác có thể đọc thêm bài “Khớp Gối Kêu Lục Cục, Tràn Dịch: 5 Điều Phải Biết Trước Khi Quá Muộn” để hiểu nguyên nhân và nhận biết những trường hợp cần đi khám sớm.

https://duocsilan.com/khop-goi-keu-luc-cuc-tran-dich/

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Cô bác còn thắc mắc nào về vấn đề xương khớp hoặc các vấn đề sức khoẻ khác thì có thể nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo , con hướng dẫn cô bác cách khắc phục, kiểm soát tại nhà phù hợp ạ!

Zalo Ds. Lan: 0981 741 388

Con chúc cô bác luôn vui vẻ, khoẻ mạnh và có một đôi chân dẻo dai không còn khô cứng, đau nhức ạ!

Ngoài ra con có chuẩn bị một cuốn “Cẩm nang xương khớp”. Trong này con giải thích để cô bác hiểu rõ hơn về nguyên nhân tại sao cô bác đau xương đau khớp, cách ăn uống, tập luyện ra sao tại nhà.
Cô bác vào đây để tải về miễn phí ạ: https://duocsilan.vn/camnangxuongkhop/?utm_source=blog