Suy thận âm thầm, không chỉ người già mới mắc. Mệt mỏi, chán ăn, da xanh… có thể là dấu hiệu sớm. Cùng Dược sĩ Lan hiểu rõ cách nhận biết và phòng ngừa – tránh phải chạy lọc máu.
Suy thận không đợi tuổi: Lời cảnh tỉnh từ một cậu bé 17 tuổi
Hôm qua Dược sĩ Lan đọc được một câu chuyện khiến mình bần thần mãi…
Cháu Lê Quang Đạt, 17 tuổi, ở Hà Nội, mới lớp 10 nhưng đã phải chạy thận nhân tạo 3 lần/tuần. Cháu được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn cuối, tức hai quả thận gần như mất chức năng.
Gia đình cháu kể, cháu rất thích uống nước ngọt có gas. Ngày nào cũng một lon, có ngày thay luôn nước lọc. Thói quen đó kéo dài nhiều năm, mà ai cũng nghĩ không sao.
Gần đây cháu hay kêu mệt, học không tập trung, chán ăn, da xanh… đưa đi khám thì thận đã tổn thương nghiêm trọng do viêm cầu thận mạn. Khi đọc tới đó, Dược sĩ thật sự nghẹn lại. Mới 17 tuổi, đã gắn bó với máy lọc máu suốt đời.
Giá như ai đó trong nhà chú ý sớm hơn…
Câu chuyện của cháu Đạt không phải cá biệt. Chính vì vậy, Dược sĩ muốn chia sẻ rõ hơn với cô bác anh chị về những điều ai cũng nên biết để phòng tránh suy thận từ sớm.
Thận – Cơ quan âm thầm
Thận có vai trò thanh lọc máu, điều hòa điện giải, tạo hồng cầu. Thận rất “giỏi chịu đựng”, đến khi tổn thương thì triệu chứng mới rõ ràng. Lúc đó, điều trị đã rất khó khăn.
Suy thận mạn là tình trạng chức năng thận suy giảm dần, kéo dài nhiều tháng hoặc năm. Khi thận mất chức năng hoàn toàn, người bệnh phải lọc máu hoặc ghép thận.
Nguyên nhân phổ biến gây suy thận
- Đái tháo đường: đường huyết cao lâu ngày tàn phá vi mạch thận
- Tăng huyết áp: làm hỏng mạch máu trong thận
- Viêm cầu thận mạn: do nhiễm khuẩn, rối loạn miễn dịch
- Sỏi thận, tắc nghẻn đường tiểu: gây ứ nước tiểu, phá huỷ nhu mô thận
- Thuốc giảm đau, kháng sinh dùng không kiểm soát, thuốc nam/bắc trôi nổi
- Ăn mặn, uống ít nước, lạm dụng nước ngọt, bia rượu
Triệu chứng sớm của suy thận
Giai đoạn sớm (1–2):
- Mệt mỏi kéo dài, khó tập trung
- Mất ngủ, chán ăn, buồn nôn nhẹ
- Da xanh, niêm mạc nhợt
- Tăng huyết áp nhẹ
- Nước tiểu có bọt, tiểu đêm nhiều
Giai đoạn 3 trở đi:
- Phù chân, phù mặt buổi sáng
- Đau đầu, hoa mắt, thiếu máu
- Ngứa, khô da, tê tay chân
- Khó thở, lú lẫn, hôn mê do độc tố tích tụ
Khi nghi ngờ suy thận, nên làm gì?
- Xét nghiệm máu: Creatinin, Ure, eGFR
- Xét nghiệm nước tiểu: đạm niệu, hồng cầu niệu
- Siêu âm thận: đánh giá cấu trúc
- Điện giải đồ: natri, kali, canxi
- Đo huyết áp đều đặn
Chế độ ăn uống để thận khỏe
Nên làm gì để bảo vệ thận?
Muốn thận khỏe, điều đầu tiên là cô bác anh chị nên uống đủ nước. Trung bình 1,5–2 lít/ngày, tùy vào thể trạng và thời tiết.
Ăn nhạt là chìa khoá thứ hai. Lượng muối dưới 5g/ngày giúp giảm áp lực lên thận. Thay vì món kho mặn hay nước chấm đậm, hãy chọn các món rau xanh, đậu, nấm hấp hoặc luộc. Đây là nguồn đạm thực vật rất tốt, ít gây gánh nặng cho thận.
Lưu ý: Cô bác hãy chia nhỏ bữa ăn để thận không phải làm việc quá sức một lúc.
Nên tránh những gì?
Và điều quan trọng không kém – tránh xa nước ngọt, bia rượu, thức ăn chế biến sẵn. Thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc, hay tự ý dùng thuốc tây cũng là “kẻ giết thận thầm lặng”.
Chỉ cần thay đổi từng chút nhỏ – như uống thêm ly nước lọc, giảm chút muối, bỏ bớt lon nước ngọt – là bạn đã bước thêm một bước dài trên hành trình giữ thận khỏe.
👉 Ngoài ra nếu cô bác đang thắc mắc cụ thể người bị thận yếu nên kiêng gì để giúp thận khỏe mạnh hơn và tránh tiến triển thành suy thận, hãy xem thêm bài viết sau: Người bị thận yếu kiêng ăn gì? Ăn nhiều dễ chạy thận
👉 https://duocsilan.com/nguoi-bi-than-yeu-kieng-an-gi-an-nhieu-de-chay-than
Kết lại: Lắng nghe để sống khoẻ
Suy thận không đến ngay một sáng một chiều. Hãy lắng nghe cơ thể, định kỳ khám để sàng lọc nguyên nhân. Một thay đổi nhỏ đúng lúc có thể cứu cả cuộc sống sau này.
Mọi thắc mắc, hay dấu hiệu cần được giải đáp, đừng ngần ngại nhắn tin Zalo cho Dược sĩ Lan: 0988.947.188
Nguồn tham khảo: https://www.vinmec.com/vie/benh/suy-than-3075
