Mấy hôm nay con tư vấn cho rất nhiều cô bác ngoài 50, và câu con nghe nhiều nhất, nghe đến gần như thuộc lòng, là: “Ngày nào cũng uống thuốc mỡ máu thế này, gan thận nào chịu nổi hả con?”
Có cô nghe hàng xóm rỉ tai, nghe người ta đồn thổi rào rào rằng thuốc mỡ máu uống lâu là “mục” gan, “nát” thận, thế là nơm nớp lo, rồi lẳng lặng bỏ thuốc cả tháng trời mà không dám nói với ai. Cô bác ơi, cái đó nguy hiểm lắm – chẳng khác nào tự mình mở toang cửa cho giặc vào nhà.
Con rất hiểu nỗi lo lắng của các cô bác. Rất hiểu và đồng cảm. Ngay mẹ chồng con đây, bà bị mỡ máu cao do di truyền, ăn uống kiêng khem, tập tành đều đặn mà chỉ số nó vẫn cứ trơ trơ, phải duy trì thuốc. Vậy mà bà cũng thấp thỏm, lúc uống lúc quên, cũng vì nỗi lo “sợ hại gan thận”. Nên hôm nay con ngồi đây, nói thật rõ ràng, dựa trên tài liệu y khoa chuẩn, để cô bác trút được cái gánh nặng trong lòng bấy lâu.
Trước hết, con kể để cô bác hiểu vì sao phải uống lâu dài. Cô bác cứ hình dung cơ thể mình như một ngôi nhà, còn lá gan là cái nhà máy sản xuất mỡ ngay trong nhà. Có một điều ít người biết: 70 đến 80% cholesterol trong người là do chính lá gan tự làm ra, còn ăn uống bên ngoài chỉ góp có 20 đến 30% thôi. Khi mình có tuổi, cái nhà máy ấy dễ trục trặc, cứ ì ạch sản xuất dư thừa. Viên thuốc statin vào giúp hãm bớt cái nhà máy đó lại. Nhưng khổ nỗi, nó chỉ hãm được tạm thời. Hễ mình tự ý ngưng, nhà máy lại chạy ầm ầm, mỡ máu vọt lên sau vài tuần đến vài tháng, có khi còn cao hơn cả lúc chưa uống. Đúng kiểu “đâm lao thì phải theo lao” – đã dùng thì phải dùng cho đều, dừng ngang nửa chừng lại càng hại thân.
Giờ đến chuyện lá gan mà cô bác lo nhất. Thì con xin chia sẻ với cô bác: đúng là một số cô bác mới uống, hoặc mới được bác sĩ tăng liều, thì men gan có thể nhích lên nhẹ. Nhưng theo tài liệu LiverTox của Thư Viện Y Khoa Quốc Gia Hoa Kỳ, chuyện này chỉ gặp ở khoảng 1 đến 3 người trong 100 người dùng, mà lại thoáng qua, rồi tự ổn định. Còn tăng men gan trên ba lần giới hạn bình thường thì chỉ dưới 1%. Riêng tổn thương gan nghiêm trọng thật sự, theo Hiệp Hội Tim Mạch Hoa Kỳ, chỉ khoảng 0,001% – nghĩa là xấp xỉ một người trên một trăm nghìn người. Hiếm vô cùng cô bác ạ. Vậy mà bao nhiêu người sợ đến mất ăn mất ngủ, thành ra “con sâu làm rầu nồi canh”, một cái hiếm hoi mà làm cả làng hoảng loạn không đáng có.
Còn quả thận thì sao? Con cũng xin chia sẻ để cô bác yên tâm: thuốc mỡ máu statin không phải là thuốc phá thận. Ngược lại là đằng khác. Với những người vốn đã có bệnh thận mạn, thuốc còn giúp che chắn cho hệ tim mạch, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Nó như tấm khiên lặng lẽ đứng gác, chứ đâu phải kẻ phá hoại như lời đồn.
Vậy nên cô bác tuyệt đối đừng tự bỏ thuốc để chuyển sang uống nước lá sen, lá trà xanh, hay các loại nước lá truyền miệng. Nước lá có thể hỗ trợ thêm, nhưng không thể thay thế thuốc kê đơn đã được nghiên cứu bài bản.
Điều đúng nhất không phải là sợ quá rồi bỏ thuốc. Điều đúng là uống đúng đơn, tái khám đúng hẹn, xét nghiệm khi bác sĩ chỉ định.
Cô bác chỉ cần để ý cơ thể mình. Nếu đang uống thuốc mỡ máu mà thấy mệt nhiều kéo dài, chán ăn, buồn nôn, vàng da vàng mắt, nước tiểu sẫm màu như nước chè đặc, hoặc đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, thì nên đi kiểm tra sớm.
Còn nếu không có những dấu hiệu bất thường này, cô bác đừng tự hù mình. Cứ bình tĩnh mà dùng thuốc đúng hướng dẫn.
Muốn gan đỡ vất vả hơn, cô bác nên giảm bớt tinh bột trắng, đồ ngọt, rượu bia, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, ngủ đủ giấc và vận động đều. “Có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, chăm gan không phải bằng cách bỏ thuốc, mà là giảm gánh nặng không cần thiết cho gan.
Nếu còn lo cho gan, cô bác có thể cân nhắc bổ sung thêm glutathione là một chất chống oxy hoá cực mạnh để hỗ trợ gan thải độc, ưu tiên dạng bọc màng liposome sẽ giúp glutathione an toàn đi qua axit dạ dày, không bị phân huỷ, hấp thu vào cơ thể tốt hơn. Nhưng cô bác nhớ, đây là hỗ trợ thêm, không thay thuốc điều trị.
Cô bác nào đang uống thuốc mỡ máu mà vẫn còn sợ hại gan thận, đừng âm thầm bỏ thuốc nhé. Hãy hỏi lại bác sĩ điều trị để được hướng dẫn theo bệnh nền của mình.
Ngoài ra con có tạo ra một cuốn “Sổ tay mỡ máu” hướng dẫn cô bác cách đọc chỉ số xét nghiệm mỡ máu, cách ăn gì kiêng gì để kiểm soát mỡ máu hiệu quả tại nhà. Cô bác muốn nhận thì có thể vào đây để tải về cuốn sổ tay này hoàn toàn miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog
Nếu cô bác đã có kết quả xét nghiệm mà chưa hiểu, cô bác nhắn zalo 0981.741.388 con sẽ hỗ trợ xem và tư vấn cho từng trường hợp cụ thể của cô bác.
Vì sự thay đổi trong sức khoẻ của cô bác,
~duocsilan
