Triglyceride cao trên tờ xét nghiệm và gan nhiễm mỡ trên kết quả siêu âm có thể cùng phản ánh những rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Vì sao hai tình trạng này thường xuất hiện cùng nhau, dù cô bác không uống rượu, thậm chí không thừa cân? Dược sĩ Lan sẽ cùng cô bác tìm hiểu từ hoạt động của lá gan đến những thay đổi có thể bắt đầu ngay trong sinh hoạt hằng ngày.
Cô bác ơi, cô bác hãy thử đặt tay lên vùng hạ sườn bên phải (ngay dưới xương sườn cuối cùng bên phải) của mình. Ngay dưới vùng xương sườn này, chính là vị trí tương ứng của lá gan
Có một sự thật y khoa mà ít ai nói cho cô bác biết: Bản thân các tế bào bên trong lá gan không hề có khả năng cảm nhận đau như chúng ta vẫn nghĩ! Bởi vì nhu mô gan không có các thụ thể cảm nhận đau, mà cảm giác đau liên quan đến gan chủ yếu xuất phát từ cái “lớp vỏ” bọc bên ngoài lá gan (y học gọi là bao Glisson mà thôi.
Đó là lý do vì sao, khi các tế bào gan bên trong đang bị ngập ngụa trong mỡ, thậm chí ở một số người đã xuất hiện tình trạng viêm và tổn thương âm thầm… thì cô bác vẫn có thể không hề hay biết, không hề thấy đau đớn gì cả!
Khi gan sưng to lên, căng tức làm giãn cái lớp vỏ bọc bên ngoài lá gan thì cô bác mới có thể thấy đau tức vùng hạ sườn phải này.
Nhưng điều đáng sợ là, ngay cả khi không hề thấy đau, nhưng bệnh của chúng ta nó vẫn có thể đang âm thầm tiến triển!
Nếu tình trạng gan nhiễm mỡ kéo dài, đặc biệt khi đi kèm các rối loạn chuyển hóa, một số người có thể tiến triển thành viêm gan, xơ hóa gan, xơ gan, thậm chí làm tăng nguy cơ Ung thư gan.
Và thưa cô bác, nguyên nhân khiến lá gan bị “nhồi nhét” đầy mỡ không chỉ do rượu bia đâu ạ.
Quá trình rối loạn chuyển hóa liên quan đến gan nhiễm mỡ có thể để lại một “dấu vết cảnh báo” rất đáng chú ý trên tờ kết quả xét nghiệm máu mà rất nhiều người đang chủ quan bỏ qua: Đó chính là dòng chữ “Triglyceride tăng cao”.
Khi Triglyceride trong máu tăng cao, đó có thể chính là tiếng chuông cảnh báo rằng cơ thể cô bác đang có những rối loạn chuyển hóa, khiến lá gan dễ bị tích tụ mỡ từ bên trong, dễ có gan nhiễm mỡ hơn!
Tuy nhiên, cũng không phải ai Triglyceride cao cũng bị gan nhiễm mỡ, và ngược lại. Hôm nay, con sẽ lật mở toàn bộ cơ chế y khoa đằng sau mối liên hệ này: Triglyceride cao và Gan nhiễm mỡ – Vì sao chúng thường là “cặp bài trùng” rất hay đi liền với nhau như hình với bóng? Và làm cách nào để giảm mỡ tích tụ trong lá gan của cô bác từ gốc rễ?
PHẦN 1: VÌ SAO TRIGLYCERIDE CAO THƯỜNG ĐI KÈM GAN NHIỄM MỠ?
Ở bài chia sẻ trước, cô bác đã biết Triglyceride chính là dạng mỡ dự trữ năng lượng của cơ thể, và Triglyceride trong máu có thể tăng khi chúng ta ăn thừa năng lượng, đặc biệt là quá nhiều tinh bột tinh chế (cơm trắng, bún, bánh, phở, bánh mì trắng…) và các loại đồ ngọt.
Thế nhưng, tại sao khi đi khám, rất nhiều cô bác bị Triglyceride cao trong máu thì đồng thời bác sĩ siêu âm cũng kết luận là: “Bác bị Gan nhiễm mỡ”?
Cô bác hình dung đơn giản thế này ạ:
Lá Gan của chúng ta giống như một “Nhà máy chế biến và đóng gói”. Khi cô bác ăn một bát cơm trắng, hay uống một cốc sinh tố ngọt, phần tinh bột và đường đó được tiêu hóa, hấp thu vào máu, chủ yếu dưới dạng Glucose. Nhưng nếu cô bác thường xuyên ăn quá nhiều, lại ít vận động, cơ thể không sử dụng hết lượng đường đó, thì sau khi dự trữ một phần, lượng đường dư thừa có thể được Gan chuyển hóa thành mỡ.
Tại đây, nhà máy Gan thực hiện một quá trình gọi là Tân tạo mỡ (De Novo Lipogenesis): Nó sử dụng một phần lượng đường dư thừa đó, chuyển thành các axit béo, rồi kết hợp thành mỡ Triglyceride. Ngoài ra, Gan còn tiếp nhận mỡ từ thức ăn và các mô mỡ trong cơ thể đưa về.
Sau khi tạo ra mỡ Triglyceride, Gan sẽ đưa một phần mỡ lên những “chiếc xe tải” chuyên dụng (y học gọi là Lipoprotein tỷ trọng rất thấp – VLDL) để chở mỡ vào trong máu, đem đến các cơ quan sử dụng làm năng lượng hoặc cất giữ ở mỡ bụng, mỡ dưới da.
Chuyện sẽ bình thường nếu lượng mỡ Gan tiếp nhận và tạo ra vẫn nằm trong khả năng xử lý của Gan. Nhưng đằng này, ngày nào chúng ta cũng nạp quá nhiều năng lượng, đặc biệt là tinh bột tinh chế và đường. Nhà máy Gan phải liên tục tiếp nhận và tổng hợp một lượng lớn mỡ Triglyceride.
Dù Gan đã cố gắng đưa mỡ lên những “chiếc xe tải VLDL” để vận chuyển đi, nhưng nếu lượng mỡ đưa vào và tạo ra quá nhiều, vượt quá khả năng sử dụng và vận chuyển của Gan, thì hậu quả xảy ra: Số mỡ Triglyceride dư thừa đó sẽ bị tích tụ lại, đọng thành từng giọt mỡ ngay bên trong tế bào gan!
Ngày qua ngày, các giọt mỡ Triglyceride này có thể to dần lên, thậm chí đẩy lệch cả nhân tế bào gan sang một bên. Hiện tượng mỡ tích tụ quá mức bên trong tế bào gan đó, y học gọi là Gan nhiễm mỡ.
Và đây cũng là lý do vì sao Triglyceride trong máu tăng cao và Gan nhiễm mỡ thường xuất hiện cùng nhau.
Cô bác có thể đọc thêm bài viết [Triglyceride Cao Nguy Hiểm Như Thế Nào? Bạn Đã Biết Hết] để biết vì sao mình cần kiểm soát chỉ số này nhé.
https://duocsilan.com/triglyceride-cao-nguy-hiem-nhu-the-nao/
PHẦN 2: 3 GIAI ĐOẠN TỔN THƯƠNG LÁ GAN KHI CÓ GAN NHIỄM MỠ
Có những cô bác bảo rằng: “Ôi dào ơi, gan nhiễm mỡ độ 1 ấy mà, già rồi ai chả bị, sống chung với lũ thôi, chả sao đâu!”
Thưa cô bác, đây là một sự chủ quan có thể phải trả giá cực đắt! Bởi vì gan nhiễm mỡ ban đầu có thể chưa nguy hiểm ngay nhưng nếu không được kiểm soát, ở một số người có thể tiến triển thành viêm gan, xơ hóa gan, thậm chí xơ gan, ung thư gan rất nguy hiểm.
Con xin chia quá trình tiến triển này thành 3 giai đoạn bệnh lý có thể xảy ra để cô bác dễ hình dung. Tuy nhiên, không phải ai bị gan nhiễm mỡ cũng sẽ trải qua cả 3 giai đoạn này.
· Giai đoạn 1: Gan nhiễm mỡ đơn thuần
Đây là tình trạng lượng mỡ Triglyceride bắt đầu tích tụ quá mức bên trong các tế bào gan, nhưng chưa gây ra tình trạng viêm và chưa làm tổn thương hay phá hủy tế bào gan đáng kể.
Theo tiêu chuẩn mô học, khi có ít nhất khoảng 5% tế bào gan chứa mỡ thì được xác định là gan nhiễm mỡ.
Ví dụ: Cô bác chỉ bị Gan nhiễm mỡ độ 1 đơn thuần thôi chứ chưa có viêm, hay bị gan nhiễm mỡ độ 2, hoặc gan nhiễm mỡ độ 3 đơn thuần thôi chưa có viêm.
Nếu ở giai đoạn gan nhiễm mỡ đơn thuần này thì hầu như cô bác sẽ không có triệu chứng nào rõ ràng cả. Thỉnh thoảng cô bác có thể chỉ thấy hơi mệt mỏi nhẹ hoặc tức nhẹ vùng hạ sườn phải thôi.
Ở giai đoạn này, chức năng gan thường vẫn được duy trì tốt nên chúng ta dễ chủ quan bỏ qua.
· Giai đoạn 2: Viêm gan thoái hóa mỡ (Khi tế bào gan bị “ngộ độc” và bốc cháy)
Đây là bước ngoặt nguy hiểm có thể xảy ra ở một số người bị gan nhiễm mỡ.
Khi một số dạng chất béo có hại tích tụ trong gan, kết hợp với tình trạng rối loạn chuyển hóa, chúng có thể gây độc cho tế bào gan (y học gọi là Nhiễm độc mỡ – Lipotoxicity), đồng thời làm gia tăng quá trình Stress oxy hóa.
Các tế bào gan bị tổn thương có thể phình to lên như quả bóng bị bơm căng , rối loạn hoạt động và một số tế bào gan có thể bị phá hủy, bị chết đi.
Khi tế bào gan bị tổn thương, các enzym bên trong tế bào gan có thể được giải phóng vào máu. Đó là lý do khi đi xét nghiệm, cô bác có thể thấy Men gan (như AST, ALT) tăng cao.
Men gan tăng cũng là một dấu hiệu cảnh báo các tế bào gan đang bị tổn thương.
Cùng lúc đó, hệ miễn dịch cũng được kích hoạt để xử lý các tế bào gan bị tổn thương, tạo ra một “bãi chiến trường” viêm ngay bên trong lá gan.
Lúc này, nhiều cô bác vẫn không có biểu hiện rõ ràng! Một số cô bác thì có thể cảm thấy tức nặng vùng hạ sườn phải tương ứng với vị trí của gan, thấy mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.
Chính vì có người có triệu chứng, có người không có, nên cô bác không thể chỉ dựa vào triệu chứng để biết lá gan có đang bị viêm hay không mà thường cô bác cần đi khám kiểm tra.
· Giai đoạn 3: Xơ hóa gan, Xơ gan và nguy cơ Ung thư gan (Những biến chứng nguy hiểm)

Cô bác hình dung khi mình bị đứt tay, sau khi lành có thể để lại sẹo trên tay đúng không ạ?
Gan của chúng ta cũng như vậy, sau khi hết viêm nó cũng có thể để lại sẹo.
Khi các tế bào gan bị viêm và tổn thương kéo dài, cơ thể cũng sẽ tạo ra các mô sợi để “vá” lại những vùng bị tổn thương đó, dần hình thành những vết sẹo chằng chịt bên trong. Đây chính là quá trình Xơ hóa gan.
Nếu tình trạng này tiếp tục tiến triển, các vết sẹo ngày càng nhiều, lá gan của chúng ta đang từ mềm mại, đỏ tươi có thể biến thành một khối sần sùi, cứng ngắc và mất dần đi cấu trúc bình thường. Đây chính là Xơ gan.
Nếu xơ gan tiến triển nặng, chức năng gan có thể suy giảm đi rất nghiêm trọng. Dịch có thể tích tụ trong ổ bụng làm bụng chướng to (cô bác hay gọi là xơ gan cổ trướng đấy ạ), các chất độc không được gan xử lý hiệu quả nữa thì có thể ảnh hưởng đến não, gây lú lẫn, thậm chí hôn mê gan.
Cô bác còn có nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và Ung thư gan.
Ở giai đoạn xơ gan mất bù, việc điều trị trở nên vô cùng khó khăn. Những tổn thương sẹo nặng trong gan thường không thể phục hồi hoàn toàn được. Tuy nhiên thì y học hiện đại vẫn có các biện pháp điều trị nguyên nhân, kiểm soát biến chứng và ghép gan trong những trường hợp phù hợp.
Cô bác ơi, Không phải cứ gan nhiễm mỡ là bắt buộc sẽ tiến triển thành xơ gan hay ung thư gan. Nếu gan nhiễm mỡ được phát hiện sớm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, lượng mỡ trong gan có thể giảm đi, tình trạng viêm và xơ hóa gan ở một số người cũng có thể cải thiện.
Vì vậy cô bác nào chưa bị gan nhiễm mỡ thì kiểm soát ăn uống, cân nặng và tập thể dục đều đặn để giảm nguy cơ bị. Còn nếu cô bác đã đang có gan nhiễm mỡ rồi, chỉ là gan nhiễm mỡ đơn thuần thôi thì kiểm soát thật tốt để gan nhiễm mỡ không tiến triển sang viêm và gây ra biến chứng nguy hiểm nhé.
PHẦN 3: ĐẬP TAN 3 LẦM TƯỞNG Y KHOA KHIẾN GAN NHIỄM MỠ MÃI KHÔNG CẢI THIỆN
Nhiều cô bác thắc mắc: “Con ơi, bác là phụ nữ, cả đời không uống một giọt rượu nào, sao bác vẫn bị gan nhiễm mỡ nặng?”
Để kiểm soát tốt căn bệnh này, con xin phép bóc trần 3 lầm tưởng lớn nhất mà nếu không gỡ bỏ, cô bác có thể điều trị nhiều năm nhưng tình trạng gan nhiễm mỡ vẫn không cải thiện!
· Lầm tưởng số 1: Chỉ người nghiện rượu mới bị Gan nhiễm mỡ
Thưa cô bác, Y học thế giới đã chính thức thay đổi cách gọi và phân loại bệnh gan nhiễm mỡ. Trong đó, nhóm Gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (hiện nay gọi là MASLD) là một trong những nhóm bệnh gan nhiễm mỡ phổ biến nhất hiện nay.
Và nguyên nhân liên quan đến tình trạng này không nhất thiết phải là rượu bia, mà có thể xuất phát từ tình trạng kháng Insulin, thừa năng lượng, tích tụ mỡ nội tạng, đặc biệt khi chúng ta thường xuyên tiêu thụ quá nhiều Đường bổ sung và Tinh bột tinh chế.
Hồi tháng 7, tháng 8 vừa rồi, con có đưa gia đình đi một chuyến du lịch dài ngày dọc các tỉnh miền Tây. Đồ ăn bà con mình nấu vô cùng ngon, nhưng con nhận thấy một số món có khẩu vị khá ngọt, dùng nhiều đường. Chưa kể, nhiều người trong chúng ta rất thích uống nước ép trái cây, sinh tố ngọt, hay ăn các loại quả chín đậm như sầu riêng, mít, xoài…
Dưới góc độ sinh hóa, đường Fructose có trong trái cây, đường ăn thông thường và các loại si-rô được cơ thể chuyển hóa theo cách khác với đường Glucose (có được từ quá trình tiêu hóa tinh bột như cơm gạo).
Khi chúng ta tiêu thụ quá nhiều Fructose, đặc biệt từ trái cây ngọt, nước ngọt, nước ép và các loại đồ uống có đường, một lượng lớn Fructose sẽ được chuyển hóa tại gan.
Gan phải xử lý lượng Fructose này và nếu thường xuyên tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt khi tổng năng lượng nạp vào bị dư thừa, quá trình tổng hợp chất béo tại gan có thể tăng lên, khiến mỡ Triglyceride dễ tích tụ trong các tế bào gan.
Nên cô bác không uống rượu, nhưng nếu ngày nào cũng ăn rất nhiều trái cây ngọt, uống nhiều nước ngọt, ăn quá nhiều tinh bột tinh chế, thường xuyên ăn đồ ngọt, lại ít vận động, thì nguy cơ gan nhiễm mỡ vẫn có thể tăng lên!
· Lầm tưởng số 2: Người gầy thì không bị Gan nhiễm mỡ
Nhiều bác gái cân nặng chỉ 48kg, tay chân nhỏ xíu, đi siêu âm mỡ gan lại Độ 2. Tại sao ạ?
Y học có một khái niệm thường được dùng để mô tả hiện tượng này, đó là “TOFI” (Thin Outside, Fat Inside – Gầy bên ngoài, mỡ bên trong).
Cô bác nhìn bên ngoài có thể không béo, tay chân nhỏ, ít mỡ dưới da, nhưng bên trong ổ bụng vẫn có thể tích tụ nhiều mỡ nội tạng, bao quanh các cơ quan như ruột, đồng thời có thể xuất hiện tình trạng tích tụ mỡ bên trong lá gan.
Điều này đặc biệt dễ gặp ở những người có tình trạng kháng Insulin, ít vận động hoặc rối loạn chuyển hóa.
Một cách đơn giản để nhận biết nguy cơ béo bụng là đo vòng bụng. Cô bác lấy thước dây đo vòng bụng ngang rốn, khi đứng thẳng, thả lỏng bụng.
Nếu vòng bụng từ 90 cm trở lên (với nam) và từ 80 cm trở lên (với nữ), thì đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tích tụ mỡ bụng và rối loạn chuyển hóa tăng cao.
Nhiều cô bác gầy nhưng vòng bụng to thì cũng rất dễ có gan nhiễm mỡ.
· Lầm tưởng số 3: Cứ uống thuốc Tây hạ mỡ máu là mỡ gan sẽ tự hết
Đây là một sự hiểu lầm rất đáng chú ý. Sự thật là: Thuốc hạ mỡ máu thông thường như nhóm Statin, Fibrate không phải là thuốc điều trị đặc hiệu gan nhiễm mỡ!
Những loại thuốc này có nhiệm vụ vô cùng quan trọng.
Nhóm Statin giúp hạ mỡ xấu LDL-Cholesterol, giảm nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa, từ đó giúp phòng ngừa những biến cố nguy hiểm như đột quỵ do thiếu máu não và nhồi máu cơ tim.
Còn nhóm Fibrate chủ yếu giúp hạ mỡ trung tính Triglyceride trong máu, đặc biệt có vai trò ở những người bị tăng Triglyceride rất cao nhằm giảm nguy cơ viêm tụy cấp.
Khi bác sĩ đã kê đơn, cô bác cần sử dụng đúng chỉ định, không được tự ý ngừng thuốc.
NHƯNG, các loại thuốc này không có nghĩa là cứ uống vào thì lượng mỡ Triglyceride tích tụ sâu bên trong các tế bào gan sẽ tự động biến mất!
Nếu cô bác chỉ ỷ lại vào việc uống thuốc mỡ máu mà không chịu sửa đổi thói quen ăn uống (vẫn ăn quá nhiều tinh bột tinh chế, thường xuyên dùng đồ ngọt, lười vận động), thì các chỉ số mỡ máu có thể được cải thiện, nhưng lá gan vẫn có nguy cơ tiếp tục tích tụ mỡ.
Bởi vậy, bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, điều quan trọng để cải thiện gan nhiễm mỡ chính là điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng và các bệnh lý chuyển hóa đi kèm.
PHẦN 4: 3 CHÌA KHÓA VÀNG ĐỂ GIẢM MỠ GAN TỪ GỐC RỄ
Đến đây cô bác đừng quá bi quan. Nhu mô gan không có khả năng cảm nhận đau như nhiều bộ phận khác, đó là cái dở. Nhưng nó lại có một siêu năng lực: Khả năng tái sinh và tự phục hồi vô cùng mạnh mẽ!
Nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống đúng cách, thì Gan nhiễm mỡ độ 1, độ 2 hoàn toàn có thể cải thiện rõ rệt, thậm chí hết tình trạng tích tụ mỡ trong gan.
Giống như một chiếc áo bị bẩn, nếu biết cách giặt, nó có thể sạch lại.
Chìa khóa nằm ở 3 nguyên tắc sau đây:
(1) Khóa van đầu vào: Cắt giảm nguyên liệu tạo Triglyceride dư thừa
Muốn dọn kho, việc đầu tiên là ngừng nhập hàng quá mức.
Hãy gỉam bớt tinh bộ tinh chế như cơm trắng, bún, bánh, phở, bánh mì trắng… Ví dụ: nếu cô bác cao tuổi rồi ít vận động thì mỗi bữa khoảng lưng bát hoặc 1 bát là đủ.
Giảm bớt những đồ ngọt như nước ép trái cây ngọt, nước ngọt có gas, bánh kẹo ngọt…
Đồ ăn nhiều dầu mỡ thì cũng hạn chế.
Bỏ rượu bia vì lá gan đã nhiễm mỡ mà tiếp tục đưa thêm cồn vào, khác nào đổ thêm dầu vào lửa. Đặc biệt, nếu đã xơ hóa gan tiến triển hoặc xơ gan thì cần kiêng rượu bia hoàn toàn.
(2) Kích hoạt “động cơ đốt mỡ” bằng Vận động

Mỡ Triglyceride đang tích tụ trong gan làm sao để giảm bớt? Một trong những cách hiệu quả nhất chính là giúp cơ thể tăng cường sử dụng năng lượng và cải thiện khả năng chuyển hóa chất béo, tiêu hao bớt năng lượng dư thừa đi thông qua vận động.
Khi cô bác đi bộ nhanh, đạp xe, hoặc tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày, cơ bắp sẽ tăng sử dụng cả đường Glucose và chất béo để tạo năng lượng.
Đặc biệt, khi chúng ta vận động đều đặn, cơ thể sẽ cải thiện độ nhạy Insulin đỡ kháng insulin hơn, tăng khả năng sử dụng chất béo và giảm tình trạng tích tụ mỡ Triglyceride trong gan.
Điều đáng mừng là ngay cả khi cân nặng chưa giảm nhiều, việc tập luyện thường xuyên vẫn có thể giúp giảm lượng mỡ tích tụ trong lá gan cho cô bác.
Cô bác nên cố gắng duy trì ít nhất khoảng 150 phút vận động mức độ vừa mỗi tuần, tùy theo sức khỏe và khả năng của mình.
Vận động chính là một trong những phương pháp giảm mỡ gan tự nhiên và hiệu quả nhất!
(3) Chìa khóa vàng từ Nhịp sinh học , Giấc Ngủ.
Gần đây khi con nghiên cứu sâu về Nhịp sinh học của con người, con nhận ra một sai lầm rất lớn của chúng ta.
Khoa học hiện đại đã chứng minh: Giấc ngủ ban đêm không chỉ để nghỉ ngơi, mà còn tham gia điều hòa nhiều hormone chuyển hóa của cơ thể.
Nếu cô bác thường xuyên thức khuya lướt điện thoại, ngủ không đủ giấc hoặc giờ giấc ngủ thất thường, nhịp sinh học của cơ thể có thể bị rối loạn.
Tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các hormone, trong đó có Cortisol, đồng thời làm giảm độ nhạy Insulin và góp phần gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, tích tụ mỡ nội tạng và gan nhiễm mỡ.
Do đó, một trong những việc đơn giản, không tốn tiền mà cô bác có thể làm để hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa là: Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy đều đặn hàng ngày, hạn chế thức khuya , nên ngủ trước 11 giờ đêm và cô bác cũng cố gắng ngủ đủ được ít nhất là khoảng 6- 7 tiếng mỗi đêm.
Cô bác nhớ nhé: Muốn lá gan khỏe mạnh hơn, không chỉ cần ăn đúng để giảm việc nạp quá nhiều năng lượng vào và vận động đều để tiêu hao bớt năng lượng thừa, mà còn phải chăm sóc giấc ngủ mỗi ngày nữa, điều này vô cùng quan trọng đó ạ!
—
Như vậy, bài chia sẻ hôm nay cô bác nhớ giúp con 3 điều này ạ:
- Triglyceride cao và Gan nhiễm mỡ có mối liên hệ rất chặt chẽ:
Khi chúng ta thường xuyên ăn thừa năng lượng, đặc biệt là quá nhiều tinh bột tinh chế và đường, gan có thể tăng tổng hợp mỡ Triglyceride, đồng thời mỡ cũng dễ tích tụ trong tế bào gan gây gan nhiễm mỡ hơn.
- Gan nhiễm mỡ thường tiến triển âm thầm, ít hoặc không có triệu chứng rõ ràng.
Đừng đợi đến khi thấy đau tức hạ sườn phải hay vàng da mới đi khám, bởi khi đó gan có thể đã bị tổn thương đáng kể rồi. Cô bác cần chủ động kiểm tra và theo dõi tình trạng gan, đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ về rối loạn chuyển hóa.
- Thuốc hạ mỡ máu thông thường không phải là thuốc điều trị đặc hiệu gan nhiễm mỡ.
Chìa khóa quan trọng là hạn chế đường và tinh bột tinh chế dư thừa, Ăn uống cân đối, Tăng cường vận động, Kiểm soát cân nặng phù hợp và Ngủ đủ giấc, đúng nhịp sinh học. Ngoài ra, Omega 3 cũng có thể cân nhắc để hỗ trợ giảm gan nhiễm mỡ nếu cần bổ sung.
PHẦN 6: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
Câu 1: Bác bị đột quỵ 1 lần cách đây 2 năm, hiện đang uống thuốc mỡ máu statin và thuốc chống đông máu thì có uống magie được không ds?
—> Bác vẫn có thể uống Magie được nếu chức năng thận của bác bình thường. Vì Magie cũng là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của thần kinh, cơ bắp và tim mạch. Một số cô bác huyết áp cao thì Magie cũng hỗ trợ giảm nhẹ huyết áp. Nó không tương tác với thuốc mỡ máu và thuốc chống đông nên bác vẫn có thể bổ sung được. Ưu tiên Magie hữu cơ ví dụ như Magie Bisglycinate để dễ hấp thu, êm dịu đỡ bị tiêu chảy mà cũng tốt cho giấc ngủ khi cô bác cao tuổi.
Câu 2: Trong xét nghiệm mỡ máu có chữ HDL-C có phải là mỡ tốt đó không ds?
—> Đúng ạ. Trong xét nghiệm mỡ máu, thường ghi là: HDL-C hoặc HDL-cholesterol
Cô bác hiểu đơn giản HDL là cholesterol tốt hay mỡ tốt. Nó có nhiệm vụ đưa bớt cholesterol dư trong máu về gan để xử lý, nên HDL thấp quá thì cũng không tốt cho tim mạch. Ở nam thì nên duy trì HDL-C ≥ 1,0 mmol/L. Nữ giới: nên duy trì HDL-C ≥ 1,3 mmol/L.
Câu 3: ds ơi cô 57 tuổi, uống canxi bị nóng và táo bón. Cô không uống nữa chỉ lấy canxi từ thực phẩm thì có được không?
—> Được ạ, Nếu ngày nào cô tính ra lượng mình ăn cũng duy trì ăn đều được đủ 1000 – 1.200mg canxi nguyên tố từ thực phẩm thì không cần bổ sung thêm. Còn nếu tính ra mỗi ngày mình ăn không đủ lượng đó, hoặc hôm ăn đủ hôm không thì vẫn cần bù thêm từ viên uống để đáp ứng đủ.
Khi bù từ viên uống để đỡ nóng trong và táo bón thì đầu tiên cô xem loại canxi cô uống đang là canxi gì, nếu là canxi vô cơ là canxi carbonate thì có thể chuyển sang canxi hữu cơ là Canxi Citrate để hoà tan hấp thu tốt hơn.
Khi uống thì cô chú ý chia nhỏ liều ra ra 2-3 lần mỗi ngày, càng chia nhỏ thì tỷ lệ hấp thu càng cao, làm sao mỗi lần uống không quá 500 mg canxi nguyên tố.
Táo bón khi uống canxi cũng có một phần do thiếu nước và thiếu chất xơ. Vì vậy hàng ngày thì cô cũng nên uống đủ nước và các bữa ăn nên có rau xanh để có chất xơ.
Câu 4: Siêu âm gan có biết gan nhiễm mỡ không thưa ds?
—> Có, siêu âm thông thường có thể giúp cô bác phát hiện dấu hiệu mỡ tích tụ trong gan, nhưng không thể xác định chính xác đó là gan nhiễm mỡ đơn thuần hay đã có tình trạng viêm gan thoái hóa mỡ hoặc xơ hóa gan. Kết quả siêu âm cũng phụ thuộc khá nhiều vào tay nghề bác sĩ và thiết bị của mỗi nơi.
Siêu âm thông thường cũng có thể bỏ sót nếu cô bác đang bị gan nhiễm mỡ ở mức độ nhẹ. Vì vậy, nếu cần đánh giá kỹ hơn thì bác sĩ có thể chỉ định cho cô bác đo độ đàn hồi gan bằng FibroScan. Nó giúp đánh giá hai vấn đề đó là lượng mỡ tích tụ trong gan và độ cứng của gan, giúp đánh giá nguy cơ và mức độ xơ hóa gan.
Ngoài siêu âm FibroScan cũng sẽ cần kết hợp thêm xét nghiệm máu, các chỉ số như men gan như AST, ALT …và tình trạng sức khỏe của cô bác để đánh giá toàn diện hơn.
Câu 5: Năm trước bác đi khám gan nhiễm mỡ chỉ độ 1, lần này bác đi khám đã lên độ 2 , nếu dùng Glutathione cho gan thì có tốt không cháu?
—> Nếu trước đây bác khám là độ 1 mà giờ khám tiến triển lên độ 2 thì trước tiên con nghĩ bác nên xem lại chế độ ăn uống và tập thể dục hàng ngày xem mình đã làm tốt hay chưa.
Với gan nhiễm mỡ mà muốn giảm thì quan trọng nhất vẫn là ăn uống (giảm tinh bột trắng, rượu bia, đồ ngọt, dầu mỡ …) và tập thể dục đều 30 phút/ngày , ít nhất 5 ngày/tuần để tiêu bớt mỡ dự trữ. Nhiều khi ăn uống tập luyện tốt thì gan nhiễm mỡ độ 1. độ 2 vẫn có thể về mức bình thường được.
Nếu bác muốn bổ sung để hỗ trợ giảm mỡ trong gan thì có thể cân nhắc omega 3 nó sẽ hỗ trợ giảm mỡ triglyceride, giảm mỡ trong gan tốt hơn. Còn nếu bác có kèm men gan tăng muốn hỗ trợ hạ hoặc muốn bảo vệ phục hồi tế bào gan tránh tổn thương, hỗ trợ tăng cường chức năng gan , gan thải độc hiệu quả hơn thì Glutathione cũng rất tốt.
Câu 6: Bao lâu sẽ nên kiểm tra gan, men gan một lần?
—> Với người khỏe mạnh, không có yếu tố nguy cơ nào thì cô bác có thể kiểm tra men gan luôn trong những lần đi khám sức khỏe định kỳ , ví dụ 6-12 tháng đi khám định kỳ thì mình kiểm tra luôn. Nếu đã có gan nhiễm mỡ, men gan cao thì cần theo dõi thường xuyên hơn, có thể kiểm tra lại sau khoảng 3–6 tháng hoặc theo lịch hẹn của bác sĩ, tùy tình trạng bệnh của cô bác.
❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!
Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:
Cô bác còn thắc mắc nào hay cần con hướng dẫn cụ thể hơn về cách kiểm soát mỡ máu , chăm sóc hệ tim mạch khoẻ mạnh thì có thể nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo con sẽ hướng dẫn cô bác cách cải thiện phù hợp ạ!
Zalo Ds. Lan: 0981 741 388
Con chúc cô bác luôn kiểm soát mỡ máu tốt và luôn có hệ tim mạch khoẻ mạnh ạ!
Ngoài ra con đã dành nhiều tâm huyết tạo ra cuốn “Sổ tay mỡ máu”. Trong cuốn sổ tay này, Lan hướng dẫn cô bác rất tỉ mỉ, cặn kẽ về cách ăn uống đúng cách, tập luyện đều đặn để kiểm soát mỡ máu hiệu quả ngay tại nhà.
Cô bác anh chị nào muốn nhận sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog



Cháu ơi, Bác hay bị đau ở hạ sườn bên phải, nhưng mỗi lần đau nằm ghế matxa lại hết. Khi vận động như di bộ, chơi bóng lại không đau. Xét nghiệm về gan các chỉ số đều trong phạm vi cho phép , triglycerit luôn khá thấp, và khi soi ổ bụng ckhông thấy vấn đề gì về gan. BS. cũng không biết vì sao đau. Có phải do đau thần kinh không cháu nhỉ?
Pingback: Triglyceride Cao Ăn Gì, Kiêng Gì Để Chỉ Số Không Tăng Lên? - Dược Sĩ Lan