Dầu Thực Vật Có Tốt Không? Dầu Lạc, Dầu Hướng Dương, Dầu Dừa – Loại Nào Chiên Được, Loại Nào Chỉ Nên Xào

Dầu thực vật không phải loại nào cũng phù hợp để chiên rán ở nhiệt độ cao. Dược sĩ Lan sẽ giúp cô bác phân biệt dầu lạc, dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu dừa, dầu olive và dầu cám gạo để sử dụng đúng cách trong gian bếp.

“Cô thường ăn dầu lạc tự ép có đc kg?”

“Hơn 10năm nay nhà cô ăn dầu đậu lành ko ăn mơ động vật có đượcko”

“ Sao cô dùng dầu thực vật mà đi khám vẫn mỡ máu cao?”

Đó là nguyên văn các câu hỏi mà cô bác bình luận bên dưới bài chia sẻ hôm trước của con về mỡ lợn. Và bài chia sẻ hôm nay con sẽ giải quyết tất cả những thắc mắc này cho cô bác.

Con đi đúng 4 phần, cô bác nghe để biết mình chờ tới phần nào ạ:

Phần 1 — Vì sao nhiều người bỏ mỡ sang dầu.

Phần 2 — Dòng chữ “không chứa cholesterol” trên chai dầu thật ra nghĩa là gì.

Phần 3 — Phân tích 6 loại dầu phổ biến trong bếp Việt: loại nào chiên được, loại nào chỉ nên xào.

Và con xin nói trước để cô bác hoàn toàn yên tâm: Hôm nay con không bênh dầu, cũng không kết tội dầu. Con chỉ phân tích dưới góc độ khoa học để cô bác hiểu và biết cách dùng đúng cho gian bếp nhà mình thôi ạ!

PHẦN 1: VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI BỎ MỠ SANG DẦU THỰC VẬT?

Con xin bắt đầu bằng một ký ức mà con tin là rất nhiều cô bác ở đây đã sống qua. Cô bác ở đây có nhớ những năm thập niên 80, 90 hay đầu những năm 2000 không ạ?

Thời đó, cả làng cả xã nhà nào cũng dùng mỡ lợn. Cái hũ mỡ lợn trắng trong, sóng sánh đặt ở chạn bếp, mỗi lần xào rau hay rán đậu là quết một thìa mỡ thơm lừng cả bếp. Thế rồi đùng một cái, ti vi bắt đầu xuất hiện những đoạn quảng cáo dầu ăn thực vật tràn ngập sóng truyền hình. Những chai dầu vàng ươm, trong suốt xuất hiện cùng lời khẳng định đanh thép: “Không chứa Cholesterol — Tốt cho tim mạch.”

Thế là nhà nhà, người người rủ nhau vứt bỏ hũ mỡ lợn ở góc bếp. Người dân quê mình lúc đó nghĩ đơn giản lắm: Mỡ động vật là xấu, là gây tắc mạch máu, còn dầu thực vật là vị cứu tinh bảo vệ sức khỏe.

Bác nào còn nhớ cảm giác lần đầu tiên nhà mình chuyển từ xào rau bằng mỡ lợn sang xào bằng dầu thực vật không ạ? Rau nó không còn độ bóng bẩy, ngậy béo như xưa, ăn cái vị nó cứ tồ tồ thế nào ấy, nhưng vì nghĩ nó “bổ cho tim” nên ai cũng ráng ăn và tập quen dần.

Đặc biệt là các vùng quê miền Trung hay miền Bắc, bà con mình còn rủ nhau trồng lạc, đến mùa thu hoạch thì chở từng bao lạc khô mang ra xưởng ép. Cái tiếng máy ép dầu lạc kêu xình xịch, xình xịch, mùi dầu lạc sống nó nồng nặc, thơm sực nức cả một khúc đường làng. Nhìn từng giọt dầu vàng sóng sánh chảy ra, ai cũng nâng niu chắt vào từng chai thủy tinh tái chế, để dành ăn dần cả năm trời vì tin rằng đây là “dầu sạch tự tay mình làm”.

Cô bác thấy không — hóa ra ông bà mình đã dùng dầu thực vật từ rất lâu rồi, chứ không phải đến bây giờ mới có đâu ạ.

Nhưng thưa cô bác, đây mới là chỗ lạ!

Suốt 20 năm qua, người Việt mình đã chuyển sang ăn dầu thực vật là chủ yếu. Vậy mà số người đi khám ra mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ, đột quỵ thì mỗi năm lại một nhiều hơn.

Con biết nghe đến đây thì nhiều người sẽ kết luận ngay: “À, thế thì tại cái chai dầu thực vật chứ còn gì nữa!”

Chia sẻ với cô bác là: Con KHÔNG kết luận như vậy. Và con mong cô bác cũng đừng vội kết luận như vậy. Vì trong đúng 20 năm ấy, đâu phải chỉ có mỗi chai dầu là đổi! Còn bao nhiêu thứ khác trong lối sống của chúng ta cũng đổi cùng một lúc:

· Chúng ta ăn no hơn hẳn ngày xưa, mâm cơm nhiều thịt cá hơn.
· Bánh kẹo, nước ngọt, đồ chiên rán bán khắp đầu ngõ.
· Đi đâu mình cũng đi xe máy, ô tô chứ không còn đi bộ, gánh nước, làm đồng vất vả như các cụ ngày xưa nữa.

Và còn một điều nữa mà ít ai nghĩ tới: Ngày xưa có mấy ai đi xét nghiệm máu hay siêu âm gan đâu ạ. Bây giờ y học phát triển, mình đi khám sức khỏe định kỳ nhiều hơn hẳn, máy móc hiện đại hơn thì đương nhiên là phát hiện ra bệnh nhiều hơn!

Vậy nên cô bác nhớ giúp con: Hai việc cùng xảy ra một lúc không có nghĩa việc này là nguyên nhân gây ra việc kia.

Vậy mỡ lợn có thật sự xấu và cần loại bỏ hoàn toàn khỏi gian bếp hay không? Cô bác có thể đọc thêm bài Mỡ Lợn Có Tốt Cho Sức Khoẻ Không? Chuyện Gì Xảy Ra Khi Ăn Mỡ Lợn Mỗi Ngày? để hiểu rõ ưu, nhược điểm và cách sử dụng mỡ lợn phù hợp hơn.

https://duocsilan.com/mo-lon-co-tot-khong-an-moi-ngay/

Cô bác cùng con tìm hiểu kỹ về dầu thực vật để có cái nhìn đúng hơn và biết dùng phù hợp nhé!

PHẦN 2: DÒNG CHỮ “KHÔNG CHỨA CHOLESTEROL” TRÊN CHAI DẦU THẬT RA NGHĨA LÀ GÌ?

2.1 Dòng chữ đó đúng — nhưng không mang ý nghĩa như cô bác nghĩ

Cô bác cầm bất kỳ chai dầu ăn nào trên thị trường lên: từ dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu lạc cho đến dầu gạo — mặt trước chai lúc nào cũng in một dòng chữ rất to: “0% Cholesterol” hoặc “Không chứa Cholesterol”.

Con xin khẳng định: Dòng chữ đó hoàn toàn đúng về mặt hóa sinh!

Vì sao ạ? Vì Cholesterol chỉ được tổng hợp trong tế bào của con người và động vật. Cây đậu nành, hạt lạc, bông hướng dương hay quả dừa không có bộ máy enzym để làm ra Cholesterol. Thực vật chỉ tạo ra một chất có cấu trúc tương tự gọi là Phytosterol (sterol thực vật).

Vì vậy, dầu ép từ thực vật đương nhiên chứa 0% Cholesterol rồi. Nhà sản xuất ghi như vậy là hoàn toàn đúng.

Nhưng đây mới là chỗ đa số cô bác bị hiểu nhầm: Nhiều người đọc chữ “0% Cholesterol” thì tự hiểu thành “Ăn dầu này vào thì máu mình không có cholesterol, không bao giờ bị mỡ máu”.

Thực tế không phải như vậy cô bác ạ!.

2.2 Gan mới là “nhà máy” sản xuất Cholesterol chính của cơ thể

Để hiểu đúng y khoa, cô bác cần biết Cholesterol trong máu chúng ta đến từ hai nguồn:

· Nguồn ngoại sinh (từ thức ăn): Chỉ chiếm khoảng 20 – 25% (qua thịt, trứng, hải sản, nội tạng, mỡ động vật).
· Nguồn nội sinh (do cơ thể tự làm ra, chủ yếu là lá gan): Chiếm tới 75 – 80%, và nơi sản xuất chính, là lá GAN của cô bác!

Gan là một nhà máy hóa chất kỳ diệu. Nó không ngồi chờ cô bác ăn cholesterol vào rồi mới có. Gan phải tự tổng hợp Cholesterol mỗi ngày vì đây là nguyên liệu bắt buộc để xây dựng màng tế bào, sản xuất các hormone sinh dục, tạo ra Vitamin D và tổng hợp axit mật để tiêu hóa chất béo.

Đó là lý do nhiều cô bác nhắn cho con: “Lan ơi, cô ăn chay trường mấy năm nay, người gầy dẻo quạnh có 42 cân, sao đi khám chỉ số mỡ máu vẫn cao vót?”. Điều này hoàn toàn bình thường dưới góc nhìn y khoa, vì bộ máy gan của cô vẫn đang tự tổng hợp Cholesterol theo cơ chế sinh học của nó.

Nhưng con phải nói tiếp vế thứ hai để cô bác không hiểu lệch hướng:

Nhiều người nghe đoạn “75- 80% Cholesterol là do cơ thể và chủ yếu là do nhà máy gan tự sản xuất ra ” liền vội kết luận: “Thế thì ăn uống cái gì cũng chẳng ảnh hưởng nhiều tới mỡ máu!”. Nói như vậy lại hoàn toàn sai cô bác nhé!

Sự thật y khoa là: Thứ làm tăng chỉ số Cholesterol xấu (LDL-c) trong máu mạnh nhất KHÔNG PHẢI là Cholesterol có sẵn trong thức ăn — mà nó chính là CHẤT BÉO BÃO HOÀ trong thức ăn.

Khi cô bác ăn nhiều một loại thực phẩm có thể cholesterol trong thực phẩm đó rất ít hoặc thậm chí là ghi “0% cholesterol” nhưng trong thực phẩm đó lại có chứa nhiều chất béo bão hòa, thì các chất béo bão hoà này vẫn có thể tác động làm giảm khả năng dọn dẹp LDL-c của gan.

Hậu quả là các hạt Cholesterol xấu LDL không được thu gom, cứ trôi nổi và đọng lại trong lòng mạch máu, tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.

Cô bác ghi nhớ giúp con một câu cốt lõi này thôi: “ Không phải chữ “0% Cholesterol” trên nhãn chai dầu. Thứ cô bác cần kiểm tra chính là HÀM LƯỢNG CHẤT BÉO BÃO HOÀ có trong chai dầu đó.”

Và chút nữa ở Phần 3 cô bác sẽ thấy: Có những loại dầu thực vật chứa lượng chất béo bão hòa thậm chí còn cao hơn cả mỡ lợn!

PHẦN 3: PHÂN TÍCH 6 LOẠI DẦU THỰC VẬT PHỔ BIẾN TRONG BẾP VIỆT

Thưa cô bác, trước khi con đi vào từng loại, con phải đưa cô bác một cái chìa khoá đã. Vì nếu không có nó thì lát nữa con chia sẻ 6 loại dầu với một đống con số, cô bác nghe xong sẽ quên sạch.

Mọi loại dầu mỡ đều là những sợi dây xích carbon nối đuôi nhau.

Sợi nào thẳng đuột (tức không có liên kết đôi carbon nào ) thì gọi là chất béo bão hoà.

Sợi nào có 1 chỗ gấp khúc (tức là chỉ có một liên kết đôi carbon) thì gọi là không bão hoà đơn ( MUFA) .

Sợi nào có nhiều chỗ gấp khúc ( tức là có từ 2 liên kết đôi carbon trở lên) thì gọi là không bão hoà đa ( PUFA)

Và đây là điều quan trọng nhất: Mỗi chỗ gấp khúc là 1 cửa hở để oxy đánh vào.
Dầu nào mà càng nhiều chỗ gấp khúc thì càng dễ bị bẻ gãy khi gặp lửa lâu.

Cho nên: điểm bốc khói chỉ cho cô bác biết dầu hỏng khi lên tới ngưỡng nhiệt độ nào. Còn số chỗ gấp khúc trong cấu trúc mới cho biết dầu đó HỎNG NHANH ĐẾN ĐÂU.

Cô bác nhớ cái chìa khoá quan trọng này , rồi 6 loại dầu thực vật sau đây cô bác tự xếp hạng được, hãy nhớ:

DẦU NHIỀU CHỖ GẤP KHÚC (nhiều liên kết đôi carbon) = KHÔNG BỀN VỚI NHIỆT
DẦU ÍT CHỖ GẤP KHÚC ((ít liên kết đôi carbon) = BỀN VỚI NHIỆT

1. DẦU LẠC

Thưa cô bác, bây giờ con xin đi sâu vào một loại dầu cực kỳ quen thuộc với gian bếp Việt mình: DẦU LẠC (dầu đậu phộng). Đây là loại dầu mà rất nhiều cô bác nhắn tin hỏi con!

THÀNH PHẦN CỦA DẦU LẠC:

• 32% Chất béo không bão hòa đa (PUFA – loại nhiều chỗ gấp khúc).
• 46–48% Chất béo không bão hòa đơn (MUFA – loại 1 chỗ gấp khúc).
• 17% Chất béo bão hòa (SFA – loại thẳng đuột, không có chỗ gấp khúc nào).
• Điểm bốc khói: Điểm bốc khói: Dầu lạc tinh luyện là khoảng 230°C, còn dầu lạc tự ép khoảng 160°C

Cô bác đã biết là dầu nào càng nhiều liên kết đôi carbon hay gọi nôm na là nhiều chỗ gấp khúc thì càng kém bền với nhiệt, liên kết dễ bị bể gãy mặc dù có thể chưa đạt tới điểm nhiệt độ bốc khói và sinh ra các chất tự do gây hại.

Mà Dầu lạc thì có 17% là chất béo bão hoà (loại không có chỗ gấp khúc nào). Và gần một nửa thành phần của nó khoảng 48% là loại chất béo không bão hoà đơn (loại chỉ có 1 chỗ gấp khúc). Trong khi đó loại chất béo không bão hoà đa có nhiều chỗ gấp khúc thì chiếm tỷ lệ ít hơn.

Vì vậy cấu trúc của dầu lạc tuy độ bền với nhiệt nó thua mỡ lợn nhưng so với các loại dầu khác thì dầu lạc vẫn là một loại dầu chịu nhiệt tốt, ít bị oxy hoá sinh ra chất độc hại khi đun nóng hơn so với các loại dầu khác.

KHI CÔ BÁC DÙNG DẦU LẠC CŨNG CẦN LƯU Ý:

• LƯU Ý 1: PHẢI TÁCH RÕ 2 LOẠI DẦU LẠC!

Chỗ này rất nhiều người nhầm lẫn và gộp chung làm một. Cô bác phải phân biệt rõ 2 loại dầu lạc:

Dầu lạc TINH LUYỆN (Đóng chai công nghiệp):Đã trải qua quá trình lọc sạch cặn, loại bỏ tạp chất và axit béo tự do.

Loại này có điểm bốc khói rất cao, lên tới 230°C (tức là lên tới ngưỡng 230 độ C nó mới bốc khói và bị phân huỷ).

Dầu tinh luyện lại giữ được Vitamin E tự nhiên và Phytosterol (sterol thực vật) giúp cản bớt hấp thu cholesterol ở ruột.

—> Loại dầu lạc tinh luyện này dùng khi cần chiên rán ngập dầu hay xào lửa to vẫn được.

Dầu lạc ÉP THỦ CÔNG (Tự ép tại nhà): Loại này có màu vàng óng, mùi thơm nồng đặc trưng, nhưng vẫn còn cặn mịn của hạt lạc và nhiều tạp chất hữu cơ.

Chính những tạp chất này khiến điểm khói của dầu lạc ép thủ công tụt xuống rất thấp, chỉ khoảng 160°C thôi. Đổ vào chảo nóng kéo dài là cặn cháy khét ngay!

Như vậy, chai dầu lạc tự ép rất thơm nhưng chưa chắc đã là chai phù hợp nhất để chiên rán ở nhiệt độ cao và thời gian lâu đâu cô bác ạ. Ví dụ: Không dùng để rán cá, rán đậu, rán nem…

—> Dầu lạc tự ép chỉ nên dùng xào nhẹ, nêm vào bát canh sau khi tắt bếp, hoặc trộn nộm thôi cô bác nhé!

• LƯU Ý 2: DẦU LẠC VẪN CÓ CHẤT BÉO BÃO HOÀ. NHIỀU OMEGA 6 NHƯNG HẦU NHƯ KHÔNG CÓ OMEGA 3. NÊN ĂN VỪA PHẢI.

Với những đặc tính của dầu lạc thì cô bác có thể dùng dầu lạc tinh luyện để chiên rán hoặc xào lửa to được. Còn dầu lạc tự ép thì dùng xào nhẹ, nêm vào bát canh sau khi tắt bếp, hoặc trộn nộm.

Tuy nhiên, cô bác vẫn nên luân phiên thay đổi các loại dầu khác nhau và ăn lượng dầu hạn chế mỗi ngày, chứ không nên dùng mỗi dầu lạc không và ăn nhiều quá. Vì dầu lạc cũng vẫn có chứa khoảng 17% chất béo bão hoà (loại chất béo mà ăn nhiều quá cũng dễ tăng mỡ xấu LDL). Dầu cũng nhiều năng lượng nên ăn nhiều dễ dư năng lượng.

Bên cạnh đó , dầu lạc lại có nhiều omega 6 nhưng không có omega 3 nên rất dễ thiếu hụt omega 3. Việc dư thừa omega-6 mà thiếu omega-3 trong thời gian dài cũng có thể thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể.

• LƯU Ý 3: ĐỘC TỐ AFLATOXIN B1 TRONG LẠC MỐC

Hạt lạc bị ẩm mốc trong quá trình thu hoạch, bảo quản sẽ sinh ra một loại nấm mốc tiết ra độc tố tên là Aflatoxin B1. Y học đã xếp Aflatoxin vào nhóm chất gây ung thư hàng đầu cho lá GAN.

Chỗ đáng ngại nhất về mặt độc hại học: Aflatoxin cực kỳ bền với nhiệt. Rang, luộc hoặc chiên rán ở nhiệt độ nấu ăn thông thường không thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn độc tố này được. Vì vậy, đừng nghĩ rằng lạc hơi mốc chỉ cần rang thật kỹ hoặc dầu chỉ cần đun sôi là sẽ an toàn.

Một điều nữa cô bác cần nhớ: không thể nhận biết chắc chắn aflatoxin bằng mắt, mùi hay vị được. Hạt lạc đắng có thể do bị ôi dầu hoặc hư hỏng, nhưng hạt không đắng và trông bình thường vẫn chưa chắc hoàn toàn không có aflatoxin.

Để phòng ngừa Aflatoxin, cô bác làm đúng 3 việc này giúp con:

① Nếu mua dầu đóng chai: Nên chọn các cơ sở uy tín có kiểm nghiệm. Quy trình tinh luyện hiện đại loại bỏ được phần lớn Aflatoxin. Đây mới là lý do y khoa con khuyên dùng dầu tinh chế, chứ không phải vì nó “sang” hơn dầu lạc mình tự ép.

② Nếu vẫn dùng dầu lạc tự ép:Khâu chọn hạt lạc đầu vào là quyết định tất cả! Hạt lạc nào thâm, mốc, mọt, teo lép, cắn thử thấy đắng là vứt bỏ 100%, tuyệt đối không tiếc! Lạc phải phơi thật khô, tuyệt đối không để bao lạc dưới nền đất ẩm.

③ Không cố tận dụng một mẻ lạc có dấu hiệu hư hỏng: Nếu cắn phải hạt có vị đắng hoặc mùi ôi, cô bác nên nhả ra và không ăn tiếp hạt đó. Nếu cả mẻ lạc có nhiều hạt mốc, mùi ẩm hoặc dấu hiệu hư hỏng thì nên bỏ cả mẻ, đừng tiếc rẻ nhặt lại những hạt trông còn lành, vì bào tử nấm mốc siêu nhỏ đã lan ra toàn bộ mẻ lạc rồi ạ!

Con nói điều này để cô bác biết cách phòng ngừa chứ đừng hoảng sợ nhé! Nguy cơ ung thư chủ yếu liên quan đến việc phơi nhiễm aflatoxin lặp đi lặp lại trong thời gian dài, chứ không có nghĩa ăn nhầm một hạt lạc hay là lỡ dùng 1 chai dầu lạc ép có lẫn hạt mốc là sẽ bị ung thư gan ngay.

Rủi ro độc tố là do sự tích lũy lâu dài nhiều năm chứ không phải ăn một bữa là bị ngay được. Và rủi ro này cô bác hoàn toàn phòng ngừa được nếu mình chọn hạt lạc thật kỹ và nếu dùng dầu lạc thì chọn mua chỗ uy tín.

· LƯU Ý 4: NHỮNG NGƯỜI DỊ ỨNG ĐẬU PHỘNG

Với những gia đình có con cháu bị dị ứng lạc (đậu phụng):

• Dầu lạc tinh luyện: Thường an toàn hơn vì quá trình tinh chế đã lọc bỏ gần như toàn bộ Protein (đạm) của hạt lạc — vốn là chất gây ra phản ứng dị ứng.
• Dầu lạc ép thủ công: Vẫn còn nguyên Protein lạc, có thể kích hoạt phản ứng dị ứng hoặc sốc phản vệ. Nhà nào có người dị ứng lạc thì xin nhớ kỹ chi tiết này!

· TÓM LẠI CÔ BÁC NHỚ:

• DẦU LẠC TINH LUYỆN: Chịu nhiệt cao hơn. Chiên rán ngập dầu, xào lửa to được.
• DẦU LẠC TỰ ÉP THỦ CÔNG: không chịu được nhiệt độ cao. Chỉ dùng xào nhẹ, nêm canh, trộn nộm.

2. DẦU ĐẬU NÀNH

· THÀNH PHẦN CỦA DẦU ĐẬU NÀNH:

• 58% Chất béo không bão hòa đa (PUFA – loại nhiều chỗ gấp khúc). Trong đó phần lớn là omega‑6 và khoảng 7% là omega‑3 thực vật ALA
• 23% Chất béo không bão hòa đơn (MUFA – loại 1 chỗ gấp).
• 16% Chất béo bão hòa (SFA – loại thẳng đuột, không có chỗ gấp nào).
• Điểm bốc khói: Khoảng 230°C — cao hơn mỡ lợn khá nhiều.

· Điểm Cộng Mà Rất Ít Người Biết:

Dầu đậu nành là 1 trong số rất ít dầu ăn thông dụng có chứa omega-3 — khoảng 7%. Hầu hết các loại dầu khác thì gần như bằng 0. Con nói điều này cho công bằng với chai dầu nành, vì nó hay bị nói xấu oan.

Nếu cô bác dùng dầu đậu nành ở nhiệt độ thấp như: thêm vào canh khi đã tắt bếp, xào nhanh lửa nhỏ và vừa — thì nó thật sự tốt cho tim mạch, giúp giảm mỡ máu xấu khi dùng thay cho chất béo bão hoà.

· Nhược điểm:

Nhược điểm của dầu đậu nành là nó nằm ở chính con số 58% chất béo không bão hoà đa – loại nhiều chỗ gấp khúc!

Như con đã chia sẻ với cô bác: Mỗi chỗ gấp khúc chính là một cửa hở để Oxy và nhiệt độ tấn công vào. 58% nghĩa là chai dầu này có quá nhiều cửa hở, cực kỳ nhạy cảm với nhiệt độ.

Khi cô bác bật bếp ga to lửa, mang dầu đậu nành đi chiên cá, rán nem ngập dầu kéo dài 20–30 phút, những chỗ gấp khúc ấycó thể bị nhiệt độ cao bẻ gãy hàng loạt!

Sự đứt gãy này sinh ra các gốc tự do và chất oxy hóa độc hại — gọi là nhóm Aldehyde và Lipid Peroxide. Các chất độc này khi chui vào cơ thể sẽ gây tổn thương oxy hóa cho lớp lót thành mạch máu và tạo thêm gánh nặng cho tế bào gan của cô bác.

Mặc dù, dầu đậu nành tinh luyện chịu nhiệt tới 230°C mới bốc khói, phân huỷ — nhưng do trong cấu trúc lại chứa quá nhiều chỗ gấp khúc, nên nó đã bị phân hủy và biến chất âm thầm từ trước khi kịp lên tới nhiệt độ bốc khói! Nó hỏng âm thầm mà không hề bốc khói để báo cho cô bác biết!

· TÓM LẠI CÔ BÁC NHỚ VỚI DẦU ĐẬU NÀNH THÌ CẤU TRÚC KHÔNG BỀN VỚI NHIỆT KHI CHIÊN RÁN LÂU NÊN:

• Dùng xào nhẹ lửa vừa, nêm canh khi tắt bếp, trộn nộm, ốp la nhanh, áp chảo: Dùng một chút dầu đậu nành sẽ rất phù hợp và lành tính.
• Còn chiên rán ngập dầu thời gian lâu (Chiên cá, rán nem, rán đậu…): tuyệt đối đừng dùng dầu nành! Hãy nhường nhiệm vụ này cho Mỡ lợn sạch hoặc Dầu lạc tinh chế cô bác nhé.
• Cũng giống như các loại dầu khác dầu đậu nành cũng vẫn có chứa khoảng 16% chất béo bão hoà và cũng giàu năng lượng. Lượng omega 6 cũng cao, omega 3 thấp nên cô bác cũng không nên dùng quá nhiều mỗi ngày.

3. DẦU HƯỚNG DƯƠNG

Loại dầu thứ 3 xuất hiện rất nhiều trên kệ siêu thị chính là dầu hướng dương. Nhưng khi nói về loại dầu này, con phải dặn cô bác ngay: Phải nhìn kỹ nhãn chai, vì trên thị trường hiện nay có 2 loại hoàn toàn khác nhau!

(1) LOẠI 1: Dầu hướng dương THƯỜNG (Loại phổ biến)

· THÀNH PHẦN:

• Khoảng 66% chất béo không bão hòa đa (PUFA – loại nhiều chỗ gấp khúc). Và chủ yếu là axit linoleic thuộc nhóm omega‑6. (Dầu hướng dương là loại có nhiều chỗ gấp khúc nhất trong số cả 6 loại dầu phổ biển hôm nay con chia sẻ)
• Khoảng 20% chất béo không bão hòa đơn ( MUFA – loại 1 chỗ gấp khúc)
• Khoảng 10–11% Chất béo bão hòa (SFA – loại thẳng đuột, không có chỗ gấp nào).
• Điểm bốc khói của dầu hướng dương tinh luyện ~225°C

· Ưu Điểm Của Dầu Hướng Dương:

Dầu hướng dương thường rất giàu Vitamin E tự nhiên, vị thanh nhẹ, màu sắc tươi sáng. Đặc biệt, lượng chất béo bão hòa chỉ có 11% (thấp nhất trong các loại dầu ăn thông dụng), nên đây là một điểm cộng rất lớn cho sức khỏe tim mạch khi cô bác dùng ăn ở nhiệt độ thấp.

Dầu hướng dương rất hợp để cô bác làm nước sốt, trộn nộm, trộn salad, hoặc nêm vào bát canh sau khi đã tắt bếp.

· Nhược Điểm Của Dầu Hướng Dương:

Cũng chính vì chứa tới 66% loại chất béo có cấu trúc nhiều chỗ gấp khúc (nhiều cửa hở nhất), nên dầu hướng dương là loại kém bền với lửa nhất trong các loại dầu thực vật!

Khi cô bác mang dầu hướng dương thường đi chiên cá, rán nem ở nhiệt độ cao kéo dài, các liên kết đôi có thể bị bẻ gãy hàng loạt, sinh ra lượng chất oxy hóa độc hại (nhóm Aldehyde và Peroxide) thuộc hàng cao nhất trong số các dầu thực vật phổ biến mà cô bác đang dùng.

—> Vì vậy với dầu hướng dương loại thường thì cô bác chỉ nên dùng ở nhiệt độ thấp không nên dùng chiên rán lâu ở nhiệt độ cao sẽ dễ sinh ra chất độc hại cho cơ thể.

(2) NGOẠI LỆ CỰC KỲ QUAN TRỌNG: Dầu hướng dương GIÀU OLEIC (High-Oleic)

Rất nhiều cô bác thắc mắc: “Sao có clip bảo dầu hướng dương không được chiên, mà nhãn chai hướng dương nhập khẩu nhà cô lại ghi dùng chiên rán tốt?”

Dạ, đó là vì cô bác đang cầm trên tay LOẠI 2: Dầu hướng dương GIÀU OLEIC (trên nhãn chai hay in chữ tiếng Anh là “High-Oleic”).

Đây là giống hướng dương được chọn tạo sinh học tự nhiên để đảo ngược hoàn toàn thành phần: Đưa chất béo 1 chỗ gấp (MUFA – Oleic) lên rất cao (70%–85%) và hạ loại nhiều chỗ gấp dễ bị bẻ gãy liên kết (PUFA) xuống dưới 10%.

Nhờ sự thay đổi cấu trúc này, chai dầu hướng dương Giàu Oleic trở nên cực kỳ lỳ và bền bỉ với nhiệt độ, chiên rán ngập dầu hay xào lửa to vẫn được!

· Mẹo nhận biết khi đi siêu thị mua dầu hướng dương: Cô bác chỉ cần lật mặt sau chai dầu, nhìn vào bảng thành phần dinh dưỡng. Nếu thấy dòng “Chất béo không bão hòa ĐƠN” (MUFA) cao vượt trội so với dòng “Chất béo không bão hòa ĐA” (PUFA), thì đó chính là chai dầu hướng dương Giàu Oleic chiên rán dùng được!

· TÓM GỌN QUY TẮC DÙNG DẦU HƯỚNG DƯƠNG:

• DẦU HƯỚNG DƯƠNG THƯỜNG: Xào nhẹ, ốp la nhanh, làm nước sốt, trộn nộm/salad. Tuyệt đối không chiên ngập dầu kéo dài.
• DẦU HƯỚNG DƯƠNG GIÀU OLEIC (High-Oleic): Có thể dùng xào lửa nhỏ, xào lửa to hay chiên rán đều được vì nó bền với nhiệt hơn.

4. DẦU DỪA — BỀN LỬA NHẤT, NHƯNG LƯỢNG BÃO HOÀ CAO GẤP HƠN 2 LẦN MỠ LỢN

Thưa cô bác, loại dầu thứ 4 trong danh sách hôm nay là một cái tên gây rất nhiều tranh cãi trong thời gian qua: DẦU DỪA.

Mấy năm gần đây, trên mạng rộ lên phong trào uống dầu dừa mỗi sáng, nấu ăn hoàn toàn bằng dầu dừa vì nghĩ nó giúp giảm cân, sạch mạch máu. Con xin phân tích trọn vẹn dưới góc độ y học để cô bác có cái nhìn chuẩn xác nhất ạ.

· Thành Phần Của Dầu Dừa:

• 82% – 87% Chất béo bão hòa (SFA): Dạng thẳng đuột, không có chỗ gấp khúc nào — cao nhất trong toàn bộ các loại chất béo!
• 6% Chất béo không bão hòa đơn (MUFA): Loại 1 chỗ gấp khúc.
• Chỉ có 2% Chất béo không bão hòa đa (PUFA): Rất ít
• Về điểm bốc khói — cô bác cần phân biệt rõ 2 loại:

• Dầu dừa THÔ (Dầu dừa ép tự ép thủ công ở quê): Bốc khói ở nhiệt độ khá thấp, chỉ khoảng 175°C. Loại này cho vào chảo mà dùng chiên rán ngập dầu là cháy khét và bốc khói ngay!
• Dầu dừa TINH LUYỆN (Đã qua xử lý tách mùi, cặn): Bốc khói ở nhiệt độ khá cao, lên tới khoảng 230°C.

· Ưu Điểm Của Dầu Dừa:

Nếu xét riêng về độ lỳ lợm với nhiệt độ, dầu dừa chính là “nhà vô địch” thắng cả dầu lạc lẫn mỡ lợn! Vì thành phần của nó chỉ chứa đúng 2% loại có nhiều chỗ gấp khúc (hầu như không có cửa hở), nên dầu dừa gần như không bị oxy hóa hay biến chất khi đun nóng ở nhiệt độ cao và thời gian lâu.

Dầu dừa cũng rất thơm, bảo quản rất lâu không bị ôi khét, dùng làm bánh hay thắng nước màu kho cá thì lên màu và mùi vị cực kỳ tuyệt vời.

· Nhược Điểm Mấu Chốt Của Dầu Dừa — Cú Sốc Về Chất Béo Bão Hòa!

Dầu dừa chịu được nhiệt tốt là thế, nhưng lý do vì sao y học lại KHÔNG khuyến khích dùng dầu dừa làm dầu ăn chính hằng ngày?

Cô bác hãy nghe 2 con số này đặt cạnh nhau nhé:

• Trong Mỡ lợn — Lượng chất béo bão hòa chỉ chiếm khoảng 39%.
• Còn trong Dầu dừa — Lượng chất béo bão hòa lại vọt lên tới tới tận 82% – 87%!

Dầu dừa là thực vật 100%, không có một miligram Cholesterol nào — vậy mà lượng chất béo bão hòa của nó lại cao GẤP HƠN 2 LẦN mỡ lợn!

Mà cô bác biết rồi đấy, chất béo bão hoà đó chính là loại chất béo khi ăn nhiều sẽ làm tăng mỡ xấu LDL cholesterol , từ đó tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, không tốt cho hệ tim mạch.

Năm 2020, một nghiên cứu phân tích tổng hợp lớn đăng trên Tạp chí Tim mạch hàng đầu thế giới (Circulation) đã kết luận: So với các loại dầu thực vật khác, dầu dừa làm tăng chỉ số Cholesterol xấu (LDL-c) trong máu rất rõ rệt. Và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) cũng đưa ra khuyến cáo chính thức: Không khuyến khích dùng dầu dừa để phòng ngừa các bệnh lý tim mạch.

· TÓM LẠI VỚI DẦU DỪA THÌ CÔ BÁC NHỚ GIÚP CON:

• Dùng để làm đẹp , dùng làm bánh, thắng nước màu, xào các món cần mùi dừa thơm: thì cho thêm chút dầu dừa cũng được.
• Nhưng nếu dùng dầu dừa để làm dầu ăn chính hằng ngày, hoặc múc từng thìa uống thì tuyệt đối không nên nhé!

(Lý do cần hạn chế dầu dừa không phải vì nó không bền với nhiệt — dầu dừa là loại bền với nhiệt nhất đấy ạ. Nhưng mà vì lượng chất béo bão hòa quá cao, tới 82%–87% cao hơn gấp hơn 2 lần mỡ lợn, chất béo bão hoà nhiều như vậy thì không tốt cho tim mạch nên cô bác cần hạn chế tối đa việc dùng dầu dừa trong nấu nướng)

ĐẶC BIỆT LƯU Ý: Các cô bác nào đã có chỉ số mỡ máu cao, người đã từng đặt stent mạch máu, có tiền sử nhồi máu cơ tim hay đột quỵ — tuyệt đối không dùng dầu dừa làm loại dầu ăn hằng ngày cho gia đình mình cô bác nhé. Nó không lành tính như chúng ta nghĩ đâu ạ.

5. DẦU OLIVE NGUYÊN CHẤT

Loại dầu thứ 5 xuất hiện rất nhiều trong các gian bếp hiện đại chính là DẦU OLIVE NGUYÊN CHẤT (mặt trước chai hay ghi tiếng Anh là Extra Virgin Olive Oil). Rất nhiều người hay bảo nhau câu này: “Dầu Olive chỉ được ăn sống hoặc trộn salad thôi, chứ đun lên bếp là thành chất độc hại ngay!”

Con xin đính chính lại dưới góc độ y học: Câu nói đó là nói quá và chưa đúng sự thật ạ!

· Thành Phần Của Dầu Olive:

• 73% Chất béo không bão hòa đơn (MUFA – Axit Oleic): Loại 1 chỗ gấp khúc . Chủ yếu là axit oleic, thuộc loại Omega-9
• 14% Chất béo bão hòa (SFA): Loại thẳng đuột.
• 11% Chất béo không bão hòa đa (PUFA): Loại nhiều chỗ gấp khúc — rất thấp!
• Điểm bốc khói: Khoảng 190°C – 205°C (tùy độ tinh khiết của quả olive) — mức này thậm chí còn cao hơn hoặc ngang ngửa mỡ lợn (185°C – 190°C)!

· Điểm Cộng Của Dầu Olive:

Ngoài bảng thành phần chất béo rất đẹp, dầu Olive nguyên chất còn cực kỳ dồi dào Polyphenol — đây là nhóm chất chống oxy hóa tự nhiên quý hiếm của quả olive, chứa những hoạt chất sinh học rất mạnh như hydroxytyrosol và oleocanthal. Đây chính là thứ giá trị nhất giúp hỗ trợ kháng viêm, bảo vệ thành mạch máu mà các loại dầu tinh luyện thông thường không thể có được.

· Giải mã y khoa: “Vì sao đun dầu Olive không độc nhưng con vẫn khuyên KHÔNG CHIÊN NGẬP DẦU?”

Nhiều người sợ đun dầu Olive sẽ sinh ra chất độc. Nhưng sự thật hóa học là: Nhờ chứa tới 73% loại chất béo có cấu trúc chỉ có 1 chỗ gấp khúc (MUFA) và chỉ có 11% loại nhiều chỗ gấp khúc, lại sẵn chất chống oxy hóa Polyphenol bảo vệ, nên khi đun nấu thông thường, dầu Olive nguyên chất thuộc loại rất ổn định với nhiệt độ chứ không hề mong manh!

Cô bác cứ ngẫm mà xem: Cả vùng Địa Trung Hải người ta đã dùng dầu Olive để nấu nướng, xào rán hàng nghìn năm nay rồi, chứ đâu phải họ chỉ dùng để trộn salad!

Vậy tại sao Dược sĩ Lan vẫn khuyên cô bác KHÔNG NÊN dùng dầu Olive Extra Virgin để chiên cá, rán nem ngập dầu?

Dạ, lý do KHÔNG PHẢI VÌ NÓ SINH ĐỘC, mà lý do chính là: PHÍ TIỀN CÔ BÁC Ạ!

Nhiệt độ cao chiên rán kéo dài sẽ phá hủy mất phần lớn Polyphenol bổ dưỡng và làm bay mất mùi thơm thanh nhẹ đặc trưng của quả olive.
Cô bác bỏ ra hàng mấy trăm nghìn mua chai dầu đắt tiền vì cái Polyphenol đó, mà đem đi chiên ngập dầu cho nó bị phá huỷ mất thì cực kỳ lãng phí tiền bạc.

· PHÂN BIỆT 2 LOẠI DẦU OLIVE ĐỂ DÙNG Cho ĐÚNG:

(1) Dầu Olive NGUYÊN CHẤT (Extra Virgin Olive Oil):

Loại ép lạnh, giữ nguyên Polyphenol và mùi thơm.

Cách dùng: Trộn nộm, làm sốt salad, nêm vào bát canh/cháo sau khi tắt bếp, hoặc xào nhẹ lửa  Mỗi ngày cô bác dùng 1-2 thìa dầu olive này cực kỳ bổ dưỡng.

(2) Dầu Olive TINH LUYỆN (Olive Refined / Pomace / Light Olive Oil):

Loại đã qua tinh chế lọc bớt mùi và tạp chất. Loại này chịu nhiệt cao hơn, giá thành mềm hơn nhiều, nhưng đổi lại thì không còn giữ được nhiều Polyphenol nữa. Cách dùng: Chuyên dùng cho chiên xào nấu nướng hằng ngày, an toàn và bền với nhiệt.

6. DẦU CÁM GẠO

Loại dầu thứ 6 trong danh sách hôm nay là một cái tên rất quen thuộc nhưng cũng rất dễ bị gọi nhầm: DẦU CÁM GẠO.

Nhiều người hay gọi tiện miệng là “dầu gạo lứt”, nhưng tên chuẩn xác nhất về mặt nông nghiệp và y tế phải là Dầu Cám Gạo cô bác ạ. Bởi vì nó được ép trực tiếp từ lớp cám gạo bọc bên ngoài hạt lúa — đúng cái lớp cám ngà ngà mà ngày xưa ông bà mình xát bỏ đi để lấy hạt gạo thật trắng tinh ấy ạ.

Nghĩ lại thấy thú vị cô bác nhỉ: Ngày xưa xát cám đi cho gạo thật trắng, bây giờ mình lại đi mua chính cái lớp cám ấy về dưới dạng một chai dầu! Không phải ngày xưa ông bà mình sai đâu ạ, mà chỉ là ngày ấy mình chưa đủ công nghệ để biết bên trong lớp cám đó chứa những dưỡng chất quý giá như thế nào thôi ạ.

· Thành Phần Của Dầu Cám Gạo:

• 39% Chất béo không bão hòa đơn (MUFA): Loại 1 chỗ gấp khúc.
• 35% Chất béo không bão hòa đa (PUFA): Loại nhiều chỗ gấp khúc.
• 25% Chất béo bão hòa (SFA): Loại thẳng đuột, không có gấp khúc nào.
• Điểm bốc khói: Khoảng 230°C.

Cô bác nhìn vào bảng thành phần này sẽ thấy ngay: Cấu trúc chất béo của dầu cám gạo cực kỳ cân đối, không bị lệch quá nhiều về phía chất béo bão hòa như dầu dừa, cũng không bị lệch quá nhiều về phía nhạy cảm với nhiệt như dầu đậu nành hay dầu hướng dương thường!

· Ưu Điểm Của Dầu Cám Gạo Và Sự Phù Hợp Với Bếp Việt:

Vừa có cấu trúc chất béo cân đối, vừa có điểm bốc khói rất cao (230°C), lại không chứa quá nhiều loại chất béo có cấu trúc “nhiều chỗ gấp khúc” (PUFA chỉ 35% — thấp hơn hẳn dầu đậu nành vì dầu đậu nành là khoảng 58% còn dầu hướng dương thường thì khoảng 66%), nên dầu cám gạo chịu nhiệt chiên xào rất tốt!

Con thấy đây là một trong những loại dầu rất phù hợp mà cô bác cũng có thể thêm vào chế độ ăn — vì thói quen nấu nướng của nhà mình món nào cũng có: Từ rau xào, thịt kho, nấu canh cho đến chiên rán nhẹ hằng ngày.

Đặc biệt, trong dầu cám gạo có chứa một hợp chất chống oxy hóa đặc trưng tên là Gamma-Oryzanol — một dưỡng chất tự nhiên sinh học quý hiếm chỉ tìm thấy ở lớp cám gạo.

· Tóm lại với dầu cám gạo thì cô bác nhớ giúp con:

Cô bác dùng xào nấu hằng ngày, kho cá, chiên rán thì đều có thể dùng dầu cám gạo được. Cô bác có thể dùng dầu cám gạo để luân phiên với các loại dầu khác trong chế độ ăn để đa dạng hơn.

PHẦN 4: TÓM GỌN CÁC LOẠI DẦU THỰC VẬT DÙNG HÀNG NGÀY THẾ NÀO. TỔNG KẾT VÀ LỜI KHUYÊN.

• Dầu dừa là loại bền với nhiệt nhất . Nhưng mà vì lượng chất béo bão hòa quá cao, tới 82%–87% cao hơn gấp hơn 2 lần mỡ lợn, chất béo bão hoà nhiều như vậy thì không tốt cho tim mạch nên cô bác cần hạn chế tối đa việc dùng dầu dừa trong nấu nướng mà hay dùng trong ngành làm đẹp hơn.

ĐẶC BIỆT LƯU Ý: Các cô bác nào đã có chỉ số mỡ máu cao, người đã từng đặt stent mạch máu, có tiền sử nhồi máu cơ tim hay đột quỵ — tuyệt đối không dùng dầu dừa làm loại dầu ăn hằng ngày cho gia đình mình cô bác nhé. Nó không lành tính như chúng ta nghĩ đâu ạ

• Nếu dùng chiên rán, thời gian lâu (ví dụ: chiên cá, rán nem, rán đậu…) thì cô bác nên ưu tiên dùng mỡ lợn hoặc dầu lạc tinh chế nó bền với nhiệt , ít sinh ra chất độc hại khi đun nóng lâu ở nhiệt độ cao. Ngoài ra thì có thể dùng Dầu cám gạo, Dầu hướng dương High-Oleic cũng cũng vẫn được.
• Nếu xào nhẹ, trộn nộm, thêm vào canh sau, ốp la, áp chảo … thì có thể dùng dầu lạc tự ép, dầu đậu nành, dầu hướng dương loại thường, dầu olive…

· Lời Khuyên Của Ds.Lan gửi tới cô bác:

Cô bác không nên dùng 1 loại dầu nào duy nhất làm nguồn chất béo chính mà hãy luân phiên thay đổi các loại dầu khác nhau tuỳ theo cách chế biến để phù hợp và đa dạng các chất cho cơ thể.

Trong nhà hãy chuẩn bị khoảng 2-3 loại dầu khác nhau. Loại bền với nhiệt dùng để chiên rán, loại chịu được nhiệt vừa để xào nhanh và loại để trộn nộm, trộn salad ăn sống khi cần.

Ví dụ như nhà ds Lan hiện tại thì đang áp dụng như sau:

• Có 1 hũ mỡ lợn dùng khi cần chiên rán lâu ở nhiệt độ cao vì cấu trúc của nó bền với nhiệt hơn so với dầu thực vật nên ít bị oxy hoá sinh ra chất độc hại khi chiên rán lâu.
• Có 1 chai dầu thực vật (Có đợt thì dùng dầu hạt cải, có đợt lại dùng dầu đậu nành, dầu lạc tự ép…) dùng xào nhanh hàng ngày các món hoặc nấu canh cho vào vì chứa ít chất béo bão hoà hơn so với mỡ lợn nên dùng hàng ngày tốt hơn.
• Và luôn có 1 chai dầu oliu nguyên chất dùng rưới lên cháo cho bé con và rưới lên rau củ quả sống để ăn như salad, trộn nộm.

Cứ luân phiên dùng trong từng hoàn cảnh phù hợp. Đa dạng chứ không dùng nguyên 1 loại nào cả.

Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến nghị người trưởng thành dùng khoảng 25–30 gam dầu mỡ mỗi ngày — quy ra thứ nhìn thấy được , cái này là ước chừng mỗi người trưởng thành dùng cỡ khoảng 2 thìa canh dầu mỡ mỗi ngày. Đây là TỔNG, tính cả dầu, cả mỡ, cả bơ, cả phần mỡ có sẵn trong thịt.

Vì vậy dùng loại chịu được nhiệt hay không chịu được nhiệt thì cô bác cũng chú ý dùng lượng vừa phải mỗi ngày, đừng dùng nhiều quá, món gì cũng dầu mỡ thì không tốt cho tim mạch đâu ạ.

PHẦN 5: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Xin hỏi người đang bị gút thì có ăn được cá biển không ?

—> Với người bị gout, cá biển và hải sản thường có purin, ăn nhiều có thể làm tăng acid uric và dễ kích cơn gout. Không cần kiêng tuyệt đối nhưng thi thoảng mình ăn thôi ạ. Còn nếu mục tiêu là ăn cá biển để bổ sung chất béo tốt omega-3 cho tim mạch và mỡ máu trong khi bác có gout sợ ăn cá biển nhiều purin thì có thể cân nhắc bổ sung omega 3 dưới dạng viên sẽ an toàn hơn.

Câu 2: Cô hay giật mình tỉnh dậy lúc 2 giờ sáng rồi rất khó ngủ lại?

—> Việc tỉnh giấc cố định vào khoảng 2–3 giờ sáng hàng ngày là một biểu hiện rất đặc trưng, và thường trong quá trình hướng dẫn cho nhiều cô bác thì con thấy nó có thể xuất phát từ 4 nhóm nguyên nhân chính này:

• Thứ nhất là do gan. Khoảng 1–3 giờ sáng là thời điểm gan thải độc, chuyển hóa mạnh nhất. Nếu gan thì hoạt động của gan dễ làm cơ thể khó duy trì giấc ngủ sâu → bác dễ tỉnh giữa chừng.

Đây là nguyên nhân rất phổ biến ở người sau 40 tuổi. trường hợp này có thể bổ sung thêm glutathione để gan khỏe lên.

• Thứ 2 là do căng thẳng , lo nghĩ nhiều cũng làm khó ngủ
• Thứ 3 là thiếu Magie. Magie là khoáng chất giúp thư giãn cơ và hệ thần kinh.

  Thiếu Magie → thần kinh căng như dây đàn → rất dễ giật mình lúc 1–3 giờ sáng.

Nếu thiếu magie thì ngoài mất ngủ thì còn kèm theo với biểu hiện là chuột rút, giật mí mắt, hồi hộp nữa. Khi bổ sung Magie đúng liều, nhiều bác thấy cải thiện giấc ngủ rõ rệt.

• Thứ 4 là suy giảm tiết melatonin dẫn vào giấc ngủ khi cao tuổi. Bổ sung đủ magie cũng sẽ giúp cơ thể tăng cường sản xuất melatonin.
• Ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác nữa, có những nguyên nhân liên quan đến bệnh lý ảnh hưởng giấc ngủ. Nên cô bác cần xác định rõ nguyên nhân gốc thì mới cải thiện đúng hướng được. (Cô bác nào chưa biết cách xác định nguyên nhân gốc thì nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo, con hướng dẫn cô bác nhé!)

Câu 3: Cô gầy có 43kg nhưng bị mỡ máu 3 năm. Bác sĩ bảo cô giảm mỡ động vật. Vậy cô chuyển sang ăn hoàn toàn dầu lạc có được không cháu?

—> Người gầy vẫn có thể bị mỡ máu cao vì ở một số người có rồi loạn chuyển hoá tại gan thì gan vẫn có thể tự sản xuất cholesterol dù cô không ăn thêm vào.

Lượng chất béo bão hoà trong dầu lạc thì nó thấp hơn trong mỡ động vật nên cô ăn dầu lạc được, nhưng con vẫn khuyên là cô nên luân phiên các loại dầu khác nữa vì dầu lạc giàu omega 6 nhưng hầu như không có omega 3 nên dễ thiếu omega 3. Dư thừa omega 6 kéo dài mà thiếu hụt omega 3 thì cũng dễ tăng viêm trong cơ thể.

Mỗi tuần cô nên ăn thêm 2-3 bữa cá biển để bổ sung thêm chất béo tốt omega 3 cho cơ thể, với bị mỡ máu cao thì vẫn nên ưu tiên ăn theo kiểu hấp, luộc, nấu canh. Hạn chế các bữa chiên xào nhiều dầu mỡ.

Ngoài ra con đã dành nhiều tâm huyết tạo ra cuốn “Sổ tay mỡ máu”. Trong cuốn sổ tay này, Lan hướng dẫn cô bác rất tỉ mỉ, cặn kẽ về cách ăn uống đúng cách, tập luyện đều đặn để kiểm soát mỡ máu hiệu quả ngay tại nhà. 

Cô bác anh chị nào muốn nhận sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog

Câu 4 : Nếu đang uống thuốc hạ mỡ máu Statin thì có uống thêm Omega 3 được không ds, xin giải đáp?

—> Uống kết hợp được sẽ càng hỗ trợ tốt cho kiểm soát mỡ máu.

Vì thuốc Statin sẽ tập trung hạ LDL-Cholesterol, còn Omega-3 hỗ trợ giảm Triglyceride (mỡ trung tính), tăng mỡ tốt HDL và giảm viêm thành mạch máu, khi mạch máu đỡ tổn thương thì cũng giảm nguy cơ hình thành mảng xơ vữa gây hẹp mạch máu , tai biến đột quỵ.

Nếu dùng omega 3 nhuyễn thể thì nó còn hỗ trợ hạ nhẹ cả LDL- cholesterol nữa. Hai cơ chế này hỗ trợ song hành cho nhau rất tốt.

Cô lưu ý duy trì thuốc tây theo đúng đơn, còn Omega-3 cô uống trong hoặc ngay sau bữa ăn để hỗ trợ.

Câu 5: Nhà bác hay tự ép dầu lạc dùng thế có dùng được không?

—> Vẫn dùng được. Bác chỉ cần đổi cách dùng thôi, mình dùng chai dầu lạc tự ép thủ công đấy để xào nhẹ, thêm vào canh hoặc trộn nộm, áp chảo, ốp la … không dùng để chiên ngập dầu là được vì nó bốc khói sớm, tới 160° là nó bốc khói và phân huỷ rồi.

Và khâu chọn hạt lạc thì bác làm nghiêm ngặt như con đã dặn, hạt nào thâm, mốc, đắng là bỏ hết đi ạ.

Còn nếu vẫn muốn dùng dầu lạc để chiên rán nhiệt độ cao và thời gian lâu thì mình dùng chai dầu lạc tinh chế người ta đóng chai sẵn sẽ bền với nhiệt hơn dầu tự ép. Hoặc không có dầu lạc tinh chế thì dùng mỡ lợn chiên rán cũng được nó bền với nhiệt.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:

Cô bác còn thắc mắc gì dầu mỡ, vẫn đề mỡ máu cao hoặc cần con tư vấn hướng dẫn cụ thể hơn về các tình trạng sức khoẻ hiện tại thì có thể nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo , con sẽ hướng dẫn cô bác phù hợp ạ!

Zalo Ds. Lan: 0981 741 388

Con chúc cô bác luôn vui vẻ, hệ tim mạch khoẻ mạnh hơn mỗi ngày ạ!