Có một sự thật mà nhiều cô bác có thể chưa biết…
Đó là suốt 25 năm qua, bữa cơm của người Việt mình đã thay đổi nhiều.
Dù đã nhiều thịt hơn nhưng canxi vẫn như vậy.
Vẫn chỉ hơn 500mg mỗi ngày.
Chỉ đáp ứng 50-60% nhu cầu canxi của cơ thể.
Đây là nghiên cứu của viện dinh dưỡng quốc gia Việt Nam.
Có lẽ vì vậy mà tỉ lệ loãng xương ở Việt Nam vẫn rất cao, đặc biệt là sau tuổi 50.
Và đó là lý do vì sao…vẫn có những cú ngã định mệnh.
1 cú ngã trượt chân trong nhà vệ sinh…
hoặc chỉ đơn giản là vấp ngã vào thảm.
Nhưng sau đó là nhiều tháng, nhiều năm nằm liệt giường.
Và sau đó là ra đi mãi mãi.
Những câu chuyện đó quá phổ biến với người già.
Nhưng có lẽ chỉ người trong cuộc mới hiểu được nỗi đau đó.
Từ một người phụ nữ bình thường, tự do đi lại, tự do làm mọi việc
Nhưng sau một đêm…
Mọi thứ đều phụ thuộc vào người khác.
Ngay cả việc đi vệ sinh.
Thì đó thực sự là một sự sụp đổ.
Mẹ chồng ds năm nay gần 60 tuổi.
Mẹ vẫn nhanh nhẹn lắm.
Sáng mẹ dậy sớm chuẩn bị đồ ăn cho cả nhà.
Chiều nấu cơm.
Ngày bế cháu, dọn nhà.
Mẹ chưa từng nghĩ mình bị loãng xương.
Cho đến vài tháng trước, mẹ đi khám.
Khi cầm tờ kết quả đo mật độ xương, mẹ hơi sững lại.
Chỉ số loãng xương T-score của mẹ là -3.
Đây là mức độ loãng xương nặng.
Mẹ nói với ds là:
“Mẹ có thấy đau gì đâu con?”
Thực sự đúng là như vậy.
Loãng xương là thế.
Nó đôi khi không báo trước bằng tiếng trống, tiếng kèn.
Nó chỉ lặng lẽ lấy đi từng chút chắc khoẻ của bộ xương.
Như người ta múc từng gáo nước nhỏ khỏi cái chum đầy.
Một gáo thì chẳng ai để ý.
Nhưng múc mãi, chum cũng cạn.
Lần khám đó, bác sĩ chưa kê thuốc điều trị loãng xương cho mẹ.
Mẹ về nhà bắt đầu thay đổi.
Mẹ ăn nhiều thực phẩm giàu canxi hơn.
Uống sữa.
Ăn cá nhỏ cả xương.
Thêm tôm, rau xanh.
Ra nắng nhiều hơn.
Bổ sung thêm canxi và vitamin D đều đặn.
Ba tháng sau, mẹ đi khám lại.
Cả nhà cũng hồi hộp.
Ai cũng mong con số ấy khá hơn.
Nhưng kết quả gần như không thay đổi.
T-score vẫn vậy.
Mẹ hơi buồn.
Ds cũng chạnh lòng.
Nhưng bác sĩ nói một câu rằng:
“Không nặng thêm cũng là tốt rồi”
Ngẫm kỹ mới thấy đúng.
Ở tuổi của mẹ tốc độ huỷ xương lớn hơn tạo xương.
Bổ sung canxi và vitamin D có thể giúp quá trình đó đỡ nặng hơn.
Nhưng trường hợp nặng thì cần thêm thuốc điều trị mới có thể hỗ trợ chỉ số cải thiện được.
Canxi, vitamin D lúc này chỉ mang tính hỗ trợ.
Ds dặn mẹ:
“Lần sau đi khám, mẹ hỏi bác sĩ kỹ hơn xem có cần dùng thuốc điều trị loãng xương không. Nếu bác sĩ kê thì mình dùng thuốc cho đúng. Canxi với vitamin D vẫn uống, nhưng mình hiểu là nó hỗ trợ thêm cho mình thôi mẹ nhé”
Nói đến đây, nhiều cô bác sẽ hỏi:
“Thế uống canxi 30 ngày liên tục thì cơ thể có thay đổi gì không?’
Có.
Nhưng mình phải hiểu đúng.
Sau 30 ngày, xương chưa thể đặc lên ngay.
Xương không phải nồi cháo.
Không phải cứ cho thêm gạo là đặc liền.
Xương là mô sống.
Nó cần thời gian.
Cần đều đặn.
Cần nhiều tháng, nhiều năm để bảo vệ và cải thiện.
Nhưng sau khoảng một tháng, cơ thể có thể có thay đổi ở bên trong.
Một nghiên cứu cho thấy, khi bổ sung 1.000 mg canxi mỗi ngày, hormone cận giáp PTH giảm từ trung bình 50,1 xuống 41,9 pg/ml sau thời gian can thiệp ngắn khoảng 4 tuần tức gần 30 ngày.
PTH là gì?
Thì cô bác hình dung dễ hiểu như này.
Khi cơ thể thiếu canxi trong máu, tuyến giáp sẽ tiết ra PTH, nó giống như một người quản lý kho.
Nó mở kho xương ra.
Rút canxi từ xương đưa vào máu.
Nếu chuyện này diễn ra lâu dài, xương sẽ mất dần canxi.
Sẽ thưa dần.
Sẽ yếu dần.
Khi mình bổ sung canxi đủ hơn, PTH giảm xuống.
Có nghĩa là cơ thể bớt phải “rút ruột” từ xương.
Đó là tín hiệu tốt.
Không phải là phép màu gì quá lớn.
Nhưng là một bước nhỏ, đúng hướng.
Có nghiên cứu khác còn cho thấy, bổ sung canxi vào buổi tối có thể giúp ức chế nhịp tăng huỷ xương ban đêm.
Vì ban đêm mình không ăn.
Cơ thể không nhận canxi từ thức ăn.
Nên nếu thiếu, nó dễ phải lấy từ xương ra.
Nghe đến đây chắc nhiều người sẽ nghĩ:
“Vậy phải uống canxi buổi tối mới tốt nhất à?”
Không hẳn.
Có người uống tối thì đầy bụng.
Có người uống sáng, trưa lại hợp hơn.
Quan trọng là uống đúng liều, đúng cách, đều đặn và hợp cơ địa.
Nếu uống tối thì cần nhớ bổ sung đủ vitamin D3, vitamin K2, magie để hạn chế sỏi thận.
Đó là bổ sung canxi sau 30 ngày.
Còn về lâu dài, canxi kết hợp với vitamin D có thể giúp giảm nguy cơ gãy xương.
Một nghiên cứu tổng hợp trên 30.000 người ở Hoa Kỳ cho thấy bổ sung canxi và vitamin D có thể giảm 15% nguy cơ gãy xương nói chung và giảm 30% nguy cơ gãy xương hông.
Tuy nhiên, các nghiên cứu không phải lúc nào cũng giống nhau.
Nên mình không nên nghĩ canxi là “lá bùa hộ mệnh”
Uống canxi không có nghĩa là sẽ không bao giờ gãy xương.
Nhưng thiếu canxi lâu ngày thì chắc chắn không tốt cho bộ xương.
Vậy bổ sung canxi thế nào cho đúng?
Người trưởng thành thường cần khoảng 1.000-1200 mg canxi nguyên tố mỗi ngày.
Phụ nữ có thai, trẻ em tuổi dậy thì có thể cần nhiều hơn lên tới 1.500 mg mỗi ngày.
Nhưng đừng vội nghĩ phải uống đủ chừng ấy bằng viên bổ sung.
Không phải vậy.
Một phần nên đến từ bữa ăn.
Từ sữa.
Sữa chua.
Cá nhỏ ăn cả xương.
Tôm, cua.
Đậu phụ.
Rau xanh.
Các loại hạt phù hợp.
Nếu bữa ăn chưa đủ thì mới cần bổ sung thêm viên uống.
Về loại canxi, trên thị trường có nhiều dạng:
Có canxi vô cơ như canxi carbonate.
Có canxi hữu cơ như canxi citrate, canxi tảo biển đỏ.
Canxi vô cơ thì hàm lượng canxi nguyên tố cao 40% nhưng dễ lắng đọng, tạo sỏi thận. Nhưng chi phí rẻ. Khi bổ sung cần uống sau ăn, uống nhiều nước.
Canxi hữu cơ thì ít tạo sỏi hơn nhưng giá cao, hàm lượng canxi nguyên tố thấp.
Canxi citrate lành tính dễ dùng nhưng hàm lượng canxi nguyên tố thấp chỉ 21%.
Canxi tảo biển đỏ thì hàm lượng canxi nguyên tố cao hơn 32%.
Nếu có điều kiện cô bác nên ưu tiên dùng canxi tảo biển đỏ là tốt nhất.
Và một lưu ý là dùng loại nào, cũng nên ưu tiên sản phẩm có thêm D3, K2 và magie.
D3 giúp ruột hấp thu canxi tốt hơn.
K2 hỗ trợ đưa canxi về đúng nơi cần đến, nhất là xương, tránh lắng đọng ở mạch máu gây vôi hoá thành mạch.
Magie thì giống như người bạn âm thầm.
Nó tham gia hoạt động của vitamin D.
Hỗ trợ cơ, thần kinh và chuyển hoá xương.
Thiếu magie, nhiều quá trình trong cơ thể cũng ì ạch hơn.
Khi uống canxi, nên uống sau ăn.
Có thể sau ăn sáng, trưa. Hoặc sau ăn sáng – tối.
(Uống buổi tối thì cần lưu ý đủ D3, K2, magie)
Lưu ý không uống cùng sắt, magie liều cao để tránh cạnh tranh hấp thu.
Không uống sát thuốc tuyến giáp hoặc kháng sinh, nên cách ít nhất 4 tiếng.
Người hay sỏi thận nên uống đủ nước, không tự ý dùng liều cao.
Và nhớ rằng, muốn xương chắc thì không chỉ có viên canxi.
Còn cần tắm nắng.
Cần đi bộ.
Cần tập thể dục đều đặn.
Cần ngủ tốt.
Cần ăn đủ đạm.
Cần bớt rượu bia, thuốc lá.
Cần kiểm tra mật độ xương khi đến tuổi.
Người xưa có câu:
“Có bệnh thì vái tứ phương.”
Nhưng với loãng xương, ds mong cô bác đừng đợi có bệnh rồi mới vái.
Hãy thương bộ xương của mình từ hôm nay.
Vì nó đã âm thầm đỡ mình cả đời.
Đỡ từng bước chân.
Đỡ từng gánh nặng.
Đỡ cả những tháng năm vất vả mưu sinh.
Đừng để đến một ngày chỉ vì một cú ngã “rầm” mà cả nhà phải thở dài:
“Giá như mình chú ý sớm hơn…”
Canxi không phải phép màu trong 30 ngày.
Nhưng 30 ngày bổ sung đúng có thể là bước khởi đầu.
Cho một hành trình để có một bộ xương chắc khoẻ.
Cô bác cần tư vấn kỹ hơn có thể nhắn zalo cho Lan 0981.741.388
Ds sẽ tư vấn cụ thể cho trường hợp của mình.
Vì sự thay đổi trong sức khoẻ của cô bác,
~duocsilan
