Tại Sao Hay Tiểu Đêm Gây Mất Ngủ, Cách Khắc Phục Thế Nào?

Mất ngủ vì tiểu đêm là tình trạng rất nhiều cô bác anh chị gặp phải, nhất là sau tuổi 50. Có người vừa đặt lưng xuống ngủ được một giấc thì 1–2 giờ sáng đã phải lục đục dậy đi vệ sinh. Đi xong quay lại giường thì mắt tỉnh như sáo, nằm nhìn trần nhà, trằn trọc đến gần sáng.

Hôm trước thì có một cô có chia sẻ với con rằng cô bị đi tiểu đêm 2-3 lần từ 1-3h sáng chưa ngủ được trí nhớ suy giảm hẳn đi. Cũng có một số cô bác thì chia sẻ là tối đặt lưng xuống, vừa mới thiu thiu ngủ được một giấc ngon lành, đang mơ màng thì lại buồn đi tiểu. Không dậy đi cố nhịn thì bụng dưới nó cứ tức tức , khó chịu vẫn phải lục đục bò dậy, sột soạt đi tìm dép vào nhà vệ sinh. Đi xong vào giường, thì mắt tỉnh như sáo, nhìn lên trần nhà trằn trọc, cho đến sáng.

Mà đâu phải một lần đâu đúng không ạ? Có bác đi 2 lần, có bác 3 lần, thậm chí có những bác bảo là bác đi tiểu tận 5-6 lần một đêm, coi như cái đêm đấy là  thức trắng, sáng người mệt mỏi rã rời.

Nếu cô bác cũng đang gặp tình trạng là đêm nào cũng phải dậy đi tiểu vài lần sau đó mất ngủ , không ngủ lại được thì cô bác hãy đọc thật kỹ bài chia sẻ này để hiểu nguyên nhân tại sao mình bị vậy , từ đó mình có những hướng để khắc phục phù hợp nhé!

PHẦN 1: CƠ THỂ SẼ RA SAO NẾU ĐÊM NÀO CŨNG PHẢI DẬY ĐI TIỂU RỒI MẤT NGỦ

Các cô bác biết rồi, giấc ngủ không chỉ là nằm xuống rồi nhắm mắt lại. Đó là khoảng thời gian để cơ thể hồi phục, để não bộ được nghỉ ngơi, để tim mạch, nội tiết và hệ thần kinh được điều hòa lại sau một ngày dài. Nếu cô bác đêm nào cũng bị đi tiểu làm mất ngủ như vậy thì lâu dần sẽ tàn phá sức khỏe một cách khủng khiếp các cô bác ạ. 

Nhiều cô bác cứ nghĩ “Già rồi thì ngủ ít đi một tí, đi tiểu nhiều một tí là chuyện bình thường”. 

Dạ không hẳn là vậy đâu ạ! Đúng là sau tuổi 50, tiểu đêm có thể gặp nhiều hơn. Nhưng nếu đêm nào cũng phải dậy nhiều lần, dậy xong khó ngủ lại, sáng dậy mệt mỏi, thì đó là dấu hiệu cơ thể đang cần được quan tâm.

Một đêm cơ thể bị “dựng dậy” đến 3 – 4 lần để đi tiểu mỗi đêm thì lục phủ ngũ tạng không được phục hồi, thì hệ lụy kéo theo sẽ cực kỳ nguy hiểm:

* Thứ nhất là làm mất ổn định huyết áp, tăng nguy cơ tai biến ban đêm: 

Khi các cô bác đang ngủ sâu, hệ thần kinh và tim mạch đang được thư giãn. Việc đột ngột tỉnh giấc, bật dậy bước ra khỏi giường sẽ làm kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại và huyết áp tăng vọt lên một cách đột ngột. Đối với các cô bác vốn đã có nền bệnh cao huyết áp hoặc xơ vữa mạch máu, sự tăng vọt huyết áp này kết hợp với sự thay đổi tư thế đột ngột chính là ngòi nổ dẫn đến các cơn đột quỵ hoặc té ngã nguy hiểm trong nhà vệ sinh vào ban đêm.

* Thứ hai là suy giảm chức năng nhận thức và suy nhược thần kinh: 

Chu kỳ giấc ngủ của chúng ta có các giai đoạn ngủ sâu để não bộ “dọn dẹp” các chất chuyển hóa độc hại tích tụ ban ngày và củng cố trí nhớ. 

Việc thức giấc liên tục từ 1h – 3h sáng để đi tiểu sẽ phá nát chu kỳ giấc ngủ, làm não bộ mất đi giai đoạn phục hồi quan trọng này. 

Hậu quả là sáng ra các cô bác sẽ thấy đầu óc nặng trịch, uể oải, mệt mỏi kéo dài, lâu dần dẫn đến tình trạng hay quên, giảm tập trung, đi chợ thì quên mang tiền, vào bếp thì quên tắt bếp ga, cực kỳ nguy hiểm.

* Thứ ba là có thể làm các bệnh nền khó kiểm soát hơn.

Khi tiểu đêm làm giấc ngủ bị gián đoạn kéo dài, cơ thể dễ mệt mỏi hơn, stress hơn, mỡ máu, huyết áp và đường huyết cũng có thể khó ổn định hơn. Vì vậy, với cô bác đã có mỡ máu cao , có cao huyết áp, bệnh tim mạch hoặc tiểu đường, tiểu đêm kéo dài không nên xem là chuyện nhỏ. 

Thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ hoặc làm nặng thêm các vấn đề như mỡ máu cao, cao huyết áp, bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và béo phì.

Bởi vậy con mới nói hay bảo cô bác là trị tiểu đêm không phải là chỉ để cho bớt đi vệ sinh, mà là để đổi lại giấc ngủ ngon, bảo vệ  tính mạng và sức khỏe của chính các cô bác ở cái tuổi xế chiều này.

PHẦN 2: NGUYÊN NHÂN GÂY TIỂU ĐÊM LÀM TỈNH GIẤC, MẤT NGỦ

Bình thường, khi nhắc đến tiểu đêm, trong đầu các cô bác sẽ nghĩ ngay đến từ gì ạ? Chắc chắn là “Thận yếu rồi”, “Thận suy rồi” đúng không ạ? Rồi mình cuống cuồng đi tìm mua thuốc bổ thận, mua thực phẩm chức năng về uống. Nhưng uống mãi, tiền mất mà đêm vẫn phải dậy đi tiểu.

Hôm nay con đính chính lại một sự thật y khoa: Tiểu đêm không chỉ do mỗi quả thận đâu các cô bác ạ. Thận chỉ là một phần thôi. 

Một người bình thường khỏe mạnh, ban đêm ngủ từ 6-8 tiếng là không phải dậy đi tiểu, hoặc cùng lắm là chỉ 1 lần mỗi đêm thôi. Còn nếu ngày nào cũng đi tiểu từ 2 lần trở lên thì có thể cơ thể đang phát ra tín hiệu cảnh báo cho mình rồi.

Nó đến từ 4 nhóm nguyên nhân rất rõ ràng sau đây, các cô bác đọc kỹ xem mình thuộc nhóm nào nhé:

1. NGUYÊN NHÂN 1: VẤN ĐỀ TẠI CÁI BÀNG QUANG (Dung tích bàng quang bị thu hẹp hoặc kích thích)

Nguyên nhân đầu tiên con muốn nói tới là do cái bàng quang – hay con hay gọi nôm na cho các cô bác dễ hiểu là cái “Bể chứa nước tiểu” của mình.

Bình thường, cái bể chứa này nó dẻo dai lắm, nó chứa được khoảng 300 – 400ml nước tiểu thì nó mới báo lên não là “Đầy rồi, đi đổ thôi”. 

Nhưng khi cô bác có tuổi, từ sau 50 tuổi trở đi thì cái bể này nó bị lão hóa, hoặc gặp trục trặc, khiến nó chứa được ít hơn hoặc cứ tí ti là đòi đi đổ.

* Ở các Chú, các Bác nam giới (Bệnh Phì đại tuyến tiền liệt): 

Các chú các bác cứ tưởng tượng, đường ống dẫn nước tiểu từ bàng quang đi ra ngoài nó chạy xuyên qua một cái tổ chức gọi là tuyến tiền liệt. 

Khi có tuổi, cái tuyến này nó to ra (gọi là phì đại lành tính), nó chẹt chặt vào cái đường ống ấy. Nó giống như việc các chú lấy ngón tay bóp nửa cái vòi nước lại. 

Hậu quả là gì ạ? Mỗi lần đi tiểu, nước tiểu không tống hết ra ngoài được, nó cứ đọng lại một nửa trong bàng quang. 

Vì lúc nào cũng có nước tiểu tồn đọng, nên bàng quang rất nhanh đầy lại. Thế là cứ vài tiếng các chú lại phải dậy đi một lần, đi thì dắt, rặn mãi mới ra.

Các chú, các bác nam giới nếu sau 40 , 50tuổi thì có thể thử đi siêu âm xem là kích thước tuyến tiền liệt có đang to dần lên hay không nhé!

* Ở các Cô, các Bác nữ giới (Hội chứng bàng quang tăng hoạt OAB và Mãn kinh): 

Ở các cô, cái cơ bàng quang nó lại bị nhạy cảm quá mức. Người ta gọi là Bàng quang tăng hoạt. 

Nghĩa là nước tiểu mới được một tí thôi, chưa đầy bể, nhưng cái cơ này nó đã co bóp liên tục, nó đánh lừa bộ não là “Đầy rồi, đi tiểu ngay không là tràn!”. Thế là cô bác cứ bị đi tiểu liên tục.

Thêm vào đó, các cô qua tuổi mãn kinh, nội tiết tố estrogen suy giảm, làm cho vùng kín và đường tiết niệu bị khô, dễ kích ứng, làm tăng cảm giác buồn tiểu gấp vào ban đêm.

2. NGUYÊN NHÂN 2: THẬN SẢN XUẤT QUÁ NHIỀU NƯỚC TIỂU VÀO BAN ĐÊM (Tăng sản xuất nước tiểu)

Nhóm nguyên nhân thứ hai, ngược lại với nhóm một. Nhóm một là cái bàng quang hay cáu bể chứa của cô bác nó bị nhỏ , bị kích thích còn nhóm hai này là cái bàng quang (bể chứa) bình thường nhưng thận lại làm việc quá công suất vào ban đêm, tạo ra quá nhiều nước tiểu làm tràn cái bể chứa này.

* Do suy giảm Hormone chống bài niệu (Hormone AVP): 

Tạo hóa sinh ra cơ thể mình rất hay các cô bác ạ. Ban ngày mình thức thì thận lọc nhiều. Ban đêm mình ngủ, cơ thể sẽ tiết ra một loại hormone gọi là AVP để ra lệnh cho thận: “Này, chủ nhân đi ngủ rồi, làm việc chậm lại, cô đặc nước tiểu lại để cho người ta ngủ”.  

Nhưng khi các cô bác già đi, cái hormone này nó bị suy giảm, nó không tiết đủ nữa. Thế là đêm đến, thận không nhận được lệnh nghỉ ngơi, nó cứ cặm cụi lọc, sản xuất ra một lượng nước tiểu khổng lồ, loãng tuếch. Các cô bác thức dậy đi tiểu thấy lượng nước rất nhiều.

* Do hiện tượng “Ứ dịch” (Phù chân do suy tim, suy tĩnh mạch): 

Cái này cực kỳ phổ biến mà ít ai để ý này các cô bác! 

Có bác nào ở đây ban ngày đi lại, đến chiều nhìn xuống cái cổ chân thấy nó hơi sưng sưng, đi dép thấy chật hơn bình thường không ạ? 

Đó có thể là hiện tượng ứ dịch ở chân do suy tĩnh mạch hoặc tim yếu. 

Ban ngày mình đứng, mình ngồi, nước nó dồn xuống chân theo lực hút trái đất. Đến đêm, mình nằm phẳng ra để ngủ, máu và dịch từ chân nó không bị cản trở nữa, nó ồ ạt chảy ngược về tim, về hệ tuần hoàn. 

Thấy nhiều nước quá, thận lập tức phải làm việc hết công suất để lọc và thải ra ngoài. 

Kết quả là gì ạ? Cứ nằm xuống là buồn đi tiểu!

3. NGUYÊN NHÂN 3: TỈNH GIẤC DO BỆNH KHÁC RỒI TIỆN THỂ ĐI TIỂU (Thức giấc thứ phát)

Cái này mới là cái oan cho bàng quang và thận này các cô bác. 

Rất nhiều cô bác bảo là vì buồn tiểu nên tôi mới tỉnh. Nhưng dưới góc độ y khoa, khi các bác sĩ nghiên cứu sâu về giấc ngủ thì phát hiện ra một sự thật hoàn toàn ngược lại.

Một số cô bác bị tỉnh giấc giữa đêm cũng có thể là do một căn bệnh khác, nhưng vì cơ thể đã lỡ tỉnh rồi, đại não quay trở lại hoạt động và nhận tín hiệu thấy bàng quang có chút nước tiểu, thế là mình đi theo thói quen. Đi xong vào giường mất ngủ luôn, nên mình mới đổ oan là tại tiểu đêm gây mất ngủ.

Cụ thể là do những thủ phạm giấu mặt sau đây, các cô bác nghe xem có mình trong đó không nhé:

* Hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn:

Các cô bác lưu ý giúp con: Ngủ ngáy to không phải là ngủ ngon, ngủ say như dân gian mình nghĩ đâu ạ. 

Ở người sau 50 tuổi, ngáy to rất dễ đi kèm với Hội chứng ngưng thở khi ngủ. Nghĩa là khi ngủ sâu, các cơ vùng họng bị lỏng ra, che sụp đường thở, làm xuất hiện những cơn ngưng thở ngắn vài giây mà bản thân mình không biết.

Lúc này, vì không có oxy, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái nguy cấp. Bộ não buộc phải phát chuông báo động đánh thức cơ thể dậy để thở. Đồng thời, do áp suất trong lồng ngực thay đổi đột ngột khi mình cố hít thở, cơ tim sẽ bị áp lực và tiết ra một loại hormone tên là ANP. Cái hormone này nó chạy xuống thận và ra lệnh gấp: “Nguy hiểm, áp lực tim cao quá, thận hãy thải bớt muối và nước ra ngoài ngay lập tức để hạ tải cho tim!.

Thế là chỉ trong một chốc lát, thận xả ra một lượng nước tiểu lớn đầy bàng quang. Các cô bác giật mình tỉnh dậy, vừa ngộp thở, vừa thấy buồn tiểu căng kích. 

Bản chất ở đây là do đường thở bị nghẹt làm tim phát báo động, chứ quả thận ban đầu hoàn toàn vô tội các cô bác ạ!

*  Bệnh xương khớp và Hội chứng chân không yên:

Thủ phạm nữa cũng làm các cô bác thức giấc chính là do đau đớn thể xác. 

Người sau 50 tuổi thì hầu như rất nhiều cô bác là cũng gặp vấn đề về xương khớp rồi. Đêm nằm tĩnh lặng, thời tiết thay đổi, các khớp xương bắt đầu giở chứng đau nhức, lưng mỏi, chân tay tê bì, chuột rút, hoặc có người bị Hội chứng chân không yên – tức là cái chân cứ buồn buồn, bứt rứt, buồn bực như có kiến bò bên trong xương, không tài nào để yên được.

Chính cái sự đau đớn, bứt rứt này nó phá nát chu kỳ giấc ngủ, khiến các cô bác cứ chập chờn, ngủ nông rồi tỉnh giấc. Mà hễ cứ mở mắt tỉnh dậy, nằm trằn trọc thì theo phản xạ tự nhiên của cơ thể, các cô bác lại ngồi dậy, xỏ dép đi vào nhà vệ sinh để đi tiểu.

4. NGUYÊN NHÂN 4: THÓI QUEN ĂN UỐNG VÀ LỐI SỐNG SAI LẦM

Nguyên nhân cuối cùng thì cực kỳ gần gũi, không do bệnh tật gì cả mà hoàn toàn do chính những thói quen vô tình hàng ngày của chúng ta tạo nên:

* Thói quen uống nước dồn vào buổi tối: 

Nhiều cô bác ban ngày bận rộn quên uống nước, chiều tối đi tập thể dục hay đi bộ về khát quá, làm ngay một cốc nước to ực ực. Hoặc nghe người ta mách nhau là trước khi đi ngủ phải uống một cốc nước thật đầy để loãng máu, ngừa đột quỵ. 

Dạ, uống nước bảo vệ mạch máu là đúng, nhưng uống một lượng lớn sát giờ ngủ thì cái bàng quang nào chịu cho thấu hả các cô bác? Hệ quả là đêm nó phải “ đòi đi đổ bớt” là điều đương nhiên.

* Ăn thực phẩm lợi tiểu vào bữa tối: 

Trong mâm cơm tối, nhiều cô bác vô tình ăn khá nhiều món có tính mát, nhiều nước, dân gian thường gọi là dễ lợi tiểu như canh rau cải, canh rau muống, canh bầu, canh mướp… Những món này không xấu, rau xanh vẫn rất tốt cho sức khỏe. Nhưng nếu ăn quá nhiều canh, nhiều rau mọng nước vào buổi tối, rồi sau đó còn uống thêm nước, uống trà, thì lượng dịch đưa vào cơ thể trước khi ngủ sẽ tăng lên. Khi đó ban đêm cơ thể dễ phải thải nước ra nhiều hơn, làm cô bác phải thức dậy đi tiểu.

Đặc biệt, nhiều cô bác ăn tối xong lại có thói quen ngồi xem tivi uống thêm một ly trà đặc. Có bác thì cuối buổi chiều hoặc gần tối còn uống cà phê để tỉnh táo. 

Vấn đề là caffeine trong trà và cà phê không hết ngay sau 1–2 tiếng. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, thời gian bán thải của caffeine thường khoảng 3–7 tiếng, trung bình khoảng 5 tiếng; nghĩa là sau khoảng 5 tiếng, cơ thể có thể vẫn còn khoảng một nửa lượng caffeine đã uống. 

Vì vậy, dù cô bác tưởng là mình đã hết tỉnh, caffeine vẫn có thể còn tác động trong cơ thể, làm mình khó ngủ, ngủ nông hơn, dễ tỉnh giấc hơn. Với một số người nhạy cảm, caffeine còn có thể kích thích bàng quang, làm cảm giác buồn tiểu xuất hiện nhiều hơn, nhất là vào ban đêm. 

Cho nên cô bác nào hay tiểu đêm, mất ngủ thì nên hạn chế trà đặc, cà phê, nước tăng lực sau buổi trưa hoặc sau 2–3 giờ chiều.

* Sử dụng rượu bia vào buổi tối: 

Cái này là các bác nam giới hay gặp nhất đây ạ. Chiều tối gặp gỡ bạn bè làm vài cốc bia, vài chén rượu, tưởng là vui một chút thôi nhưng đêm về lại phải dậy đi tiểu liên tục.

Rượu bia có thể làm cơ thể thải nước nhiều hơn trong những giờ đầu sau khi uống. Lý do là rượu có thể ảnh hưởng đến hormone chống bài niệu — tức là hormone giúp cơ thể giữ nước. Khi hormone này bị ảnh hưởng, thận sẽ khó cô đặc nước tiểu hơn, nên lượng nước tiểu có thể tăng lên.

Chưa kể, uống bia còn là nạp thêm một lượng nước khá lớn vào buổi tối. Vừa có tác dụng của cồn, vừa có lượng dịch đưa vào nhiều, nên ban đêm các bác rất dễ phải thức dậy đi tiểu nhiều lần.

Vì vậy, nhiều bác đi nhậu về thường thấy đêm ngủ không sâu, cứ một lúc lại dậy đi vệ sinh. Sáng ra có thể thấy khô miệng, khát nước, đau đầu, mệt rã rời. Không chỉ vì đi tiểu nhiều, mà còn vì rượu bia làm giấc ngủ nông hơn, cơ thể không được nghỉ trọn vẹn.

Cho nên với cô bác nào đang bị tiểu đêm, mất ngủ, đặc biệt là người có cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc, thì buổi tối nên hạn chế rượu bia. Không phải chỉ để bớt đi tiểu, mà còn để giấc ngủ sâu hơn và cơ thể hồi phục tốt hơn.

PHẦN 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TẠI NHÀ AN TOÀN KHÔNG DÙNG THUỐC 

Nãy giờ Ds. Lan đã chia sẻ cho các cô bác hiểu rõ chân tướng của những thủ phạm gây tiểu đêm rồi. Bây giờ đến phần quan trọng nhất, phần mà các cô bác mong chờ nhất đây ạ: Làm sao để cắt giảm số lần đi tiểu đêm, tìm lại giấc ngủ ngon ngay tại nhà mà chưa cần dùng đến một viên thuốc nào?

Các cô bác hãy chuẩn bị sẵn giấy bút để ghi lại để cùng thực hiện nhé!

Con sẽ hướng dẫn 5 giải pháp cực kỳ khoa học và dễ làm sau đây:

1. Quản lý lượng nước nạp vào và Nguyên tắc “Trước 3 tiếng”

Biện pháp đầu tiên đánh thẳng vào “khâu sản xuất nước tiểu”. Con không bao giờ bảo các cô bác nhịn uống nước, vì người lớn tuổi mà thiếu nước sẽ rất nguy hiểm, dễ gây táo bón, sỏi thận, thậm chí làm máu đậm đặc hơn. Nhưng chúng ta cần phải uống nước một cách thông minh:

* Nguyên tắc “Trước 3 tiếng”:

 Các cô bác hãy chủ động uống đủ nước vào ban ngày (buổi sáng và buổi chiều). Tuy nhiên, trong vòng 3 tiếng trước khi đi ngủ, chúng ta cần hạn chế tối đa việc uống các ly nước lớn. 

Ví dụ, nếu các cô bác định đi ngủ lúc 10h đêm, thì từ 7h tối trở đi là mình ngưng uống nước bừa bãi, nếu uống chỉ uống những ngụm nhỏ thôi.

* Cách uống nước khi khát vào ban đêm: 

Nếu tối đến mà các cô bác thấy khát hoặc khô họng thì sao? 

Tuyệt đối không cầm cả cốc nước lớn uống ực ực nhé. Làm như vậy bàng quang sẽ bị căng giãn đột ngột.  Thay vào đó, cô bác chỉ cần ngậm một ngụm nước nhỏ, nuốt từ từ từng chút một để làm ẩm khoang miệng và dịu cổ họng. 

Cách này vừa giải quyết được cơn khát, vừa không tạo áp lực lọc đột ngột cho thận và bàng quang.

2. Tuyệt đối tránh “Kẻ thù kích thích bàng quang” vào buổi tối

Thứ hai là việc lựa chọn thực phẩm và thức uống vào cuối ngày. Có những thứ ban ngày uống rất tốt, nhưng buổi tối uống vào là bàng quang biểu tình ngay:

* Tránh xa chất kích thích sau 2h chiều: 

Các cô bác không nên uống cà phê, trà đặc (kể cả trà xanh, trà vối) hay rượu bia vào chiều tối. 

Nhiều bác bảo: “Tôi uống trà từ 4h chiều chắc đêm không sao đâu nhỉ”. 

Dạ không phải đâu ạ! Chất caffeine trong trà và cà phê có thể tồn tại trong cơ thể từ 5 – 7 tiếng. Đến đêm, nó vẫn âm thầm kích thích các thụ thể ở cơ bàng quang, làm cơ bàng quang co bóp liên tục và tăng tốc độ lọc của thận. 

Còn rượu bia buổi tối sẽ ức chế hormone chống bài niệu (AVP), khiến thận không giữ được nước và phải xả ra ào ào làm cô bác đi tiểu nhiều hơn.

* Hạn chế thực phẩm lợi tiểu và chứa nhiều muối vào bữa tối: 

Trong mâm cơm tối, các cô bác nên hạn chế các loại canh có tính chất lợi tiểu tự nhiên như canh rau cải, canh bầu, canh mướp đắng… 

Đặc biệt cô bác cũng cần phải ăn nhạt lại. Khi ăn mặn, lượng muối dư thừa trong máu tăng lên, bắt buộc thận phải hoạt động hết công suất vào ban đêm để đào thải natri (muối) qua nước tiểu, kéo theo tình trạng tiểu đêm nhiều lần.

3. Kỹ thuật “Đi tiểu kép” trước khi lên giường

Mẹo này là một phương pháp cơ học cực kỳ nổi tiếng trong y khoa, đặc biệt hiệu quả cho các chú các bác bị phì đại tuyến tiền liệt (nước tiểu bị nghẹt) hoặc các cô có cơ bàng quang nhạy cảm:

* Cách thực hiện: Trước khi đi ngủ, các cô bác vào nhà vệ sinh đi tiểu lần thứ nhất như bình thường. Đi xong, cô bác đừng vội đi ra ngay, hãy đứng lại hoặc ngồi lại đó khoảng 20 đến 30 giây. Trong lúc này, hãy thả lỏng hoàn toàn các cơ vùng bụng dưới, thư giãn tinh thần, rồi hơi rặn nhẹ một chút cho ra nốt nước tiểu còn lại.

* Cơ chế y khoa:

Ở người lớn tuổi, do cơ bàng quang bị yếu hoặc bị tuyến tiền liệt chèn ép, sau lần tiểu đầu tiên thường vẫn còn sót lại một lượng nước tiểu tồn dư ở đáy bàng quang. 

Việc đợi thêm 30 giây và rặn nhẹ lần hai sẽ giúp tống xuất nốt lượng nước tiểu tồn đọng này ra ngoài, giúp bàng quang thực sự trống rỗng hoàn toàn. Nhờ vậy, cái “bể chứa” là bàng quang sẽ mất nhiều thời gian hơn để đầy lại, giúp các cô bác kéo dài được giấc ngủ ngon đầu đêm.

4. Kê cao chân vào cuối chiều (Giải pháp giải độc dịch ứ cho người phù chân)

Giải pháp thứ tư này dành riêng cho các cô bác nào bị suy tim nhẹ, suy tĩnh mạch hoặc hay bị sưng phù, nặng chân vào buổi chiều:

* Cách làm: Vào cuối buổi chiều (khoảng 4h – 5h chiều), các cô bác hãy nằm nghỉ ngơi trên giường và kê hai chân lên gối cao khoảng 15 – 20 cm sao cho cổ chân cao hơn mức của tim. Chúng ta nằm thư giãn như vậy trong khoảng 30 – 45 phút.

* Cơ chế y khoa: 

Ban ngày khi các cô bác đứng hoặc ngồi, do tác động của trọng lực và mạch máu yếu, dịch và máu sẽ bị ứ đọng ở vùng chân gây phù. Khi các cô bác chủ động nằm kê cao chân vào cuối chiều, lượng dịch ứ này sẽ dễ dàng chảy ngược về hệ tuần hoàn sớm hơn. 

Lúc này, thận sẽ tiến hành lọc và thải lượng nước thừa này ra ngoài ngay vào đầu giờ tối thông qua việc các cô bác đi tiểu trước khi ngủ. Đến đêm khi lên giường nằm, đôi chân đã sạch dịch tích tụ, thận không còn bị quá tải dịch và sẽ được nghỉ ngơi trọn vẹn hơn.

5. BÀI TẬP CƠ SÀN CHẬU (Bài tập Kegel) giúp tăng sức chứa bàng quang.

Giải pháp cuối cùng, một phương pháp tập luyện có chứng cứ y khoa giúp phục hồi lại cơ sàn chậu và cơ vòng bàng quang đã bị lão hóa:

* Cách xác định cơ sàn chậu: 

Để tập đúng, các cô bác hãy tưởng tượng mình đang đi tiểu mà đột ngột muốn nín tiểu lại giữa chừng. Cái cơ bóp chặt lại để chặn dòng nước tiểu chính là cơ sàn chậu. (Lưu ý là khi tập không gồng cơ bụng, không gồng cơ đùi hay mông nhé).

* Phác đồ tập chuẩn: 

Các cô bác có thể tập khi đang nằm, ngồi hoặc đứng đều được. Hãy chủ động co thắt (nín) cái cơ sàn chậu đó lại và giữ chặt trong vòng 5 giây, sau đó thả lỏng hoàn toàn trong 5 giây. 

Mỗi lần tập làm liên tục từ 10 đến 12 nhịp như vậy (gọi là 1 hiệp). Một ngày các cô bác duy trì tập đều đặn 3 hiệp là được.

* Cơ chế y khoa: Bài tập cơ sàn chậu (bài tập Kegel)  này giúp tăng cường sức mạnh và độ dẻo dai của nhóm cơ nâng đỡ bàng quang, giúp bàng quang giãn nở tốt hơn, tăng sức chứa nước tiểu. Đồng thời, nó giúp kiểm soát hiện tượng co bóp vô cớ của hội chứng bàng quang tăng hoạt, giúp các cô bác giảm hẳn cảm giác buồn tiểu gấp vào ban đêm. Vì vậy cô bác có thể tập bài tập này hàng ngày nhé!

—> Các cô bác thân mến, giấc ngủ đối với người lớn tuổi là vàng là bạc. Thiếu ngủ một đêm là ngày hôm sau huyết áp dễ tăng , người thất thần, nguy cơ té ngã rất cao, mất ngủ lâu ngày thì càng dễ kéo theo nhiều bệnh tật khác đặc biệt là các bệnh mạn tính. Con hi vọng qua buổi chia sẻ hôm nay, các cô bác đã hiểu rõ bàng quang và quả thận của mình đang muốn nói gì, và áp dụng ngay 5 giải pháp tại nhà mà con vừa hướng dẫn. Thay đổi lối sống chính là chìa khóa gốc rễ đấy ạ.

Bên cạnh việc điều chỉnh thói quen uống nước, đi tiểu kép và tập cơ sàn chậu, cô bác cũng nên chăm sóc giấc ngủ từ bữa ăn hằng ngày. Nếu cô bác thường xuyên khó ngủ, ngủ không sâu, hay tỉnh giấc giữa đêm, có thể xem thêm bài [Ăn gì để ngủ ngon cho người cao tuổi] để lựa chọn thực phẩm và đồ uống hỗ trợ giấc ngủ một cách an toàn hơn.

https://duocsilan.com/mat-ngu-an-gi-ngu-ngon/

PHẦN 4: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1 : Cô nghe bảo người già máu dễ bị đặc vào ban đêm gây đột quỵ, nhưng uống nhiều thì sợ đi tiểu đêm mất ngủ làm thế nào được?

—> Đúng là vào ban đêm, khi cơ thể nằm bất động và không được nạp nước trong suốt 6 – 8 tiếng, máu sẽ có xu hướng cô đặc hơn một chút so với ban ngày. Ở những cô bác có sẵn bệnh nền như cao huyết áp, mỡ máu cao, hoặc xơ vữa động mạch, máu đặc kết hợp với huyết áp biến động ban đêm sẽ làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gây đột quỵ.

Tuy nhiên, uống nước sai cách lại là sai lầm nguy hiểm. Nếu cô uống nguyên một cốc nước lớn (200ml – 300ml) ngay sát giờ đi ngủ, bàng quang sẽ bị căng giãn đột ngột. Thận buộc phải làm việc để thải nước ra, khiến cô bị thức giấc 2 – 3 lần mỗi đêm để đi tiểu. Việc đột ngột tỉnh giấc, bật dậy bước ra khỏi giường lại làm kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, khiến huyết áp tăng vọt lên – đây mới chính là “ngòi nổ” gây đột quỵ ban đêm nguy hiểm nhất.

Vì vậy cô không cần nhịn nước hoàn toàn vào buổi tối ,nhưng uống nước hãy chia nhỏ ra. 

Ví dụ ban ngày uống đủ nước nhưng từ sau 7h tối (trước khi ngủ 3 tiếng), ngưng uống các cốc nước lớn. Trước khi đặt lưng đi ngủ khoảng 30 phút, cô chỉ cần uống từ 2 đến 3 ngụm nước ấm nhỏ (khoảng 50ml). Lượng nước này vừa đủ để giữ ẩm khoang miệng, làm dịu mạch máu trong đêm mà không làm đầy bàng quang của cô gây tiểu đêm làm tỉnh giấc.

Câu 2:  Có phải người thiếu magie cũng dễ mất ngủ đúng không? 

—> Đúng. Mất ngủ có nhiều nguyên nhân và thiếu magie cũng là một trong những nguyên nhân đó.

Vì Magie tham gia vào quá trình kích hoạt chất dẫn truyền thần kinh GABA – đây là chất có nhiệm vụ làm dịu thần kinh, giảm căng thẳng, giúp não bộ chuyển từ trạng thái hưng phấn sang trạng thái thư giãn để đi vào giấc ngủ.

Khi cơ thể bị thiếu hụt magie nhiều quá thì hệ thần kinh sẽ luôn ở trạng thái nhạy cảm, dễ bị kích thích, khiến các cô bác khó đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn, không sâu giấc và rất dễ bị giật mình tỉnh giấc giữa đêm.

Câu 3: Bài tập cơ sàn chậu Lan vừa hướng dẫn, bác từng tập thử mà thấy cái bụng với cái mông nó cứ gồng cứng lên, tập xong lại thấy mỏi lưng mỏi bụng thêm. Không biết là có tập sai ở đâu không?

—> Hiện tại bác tập như vậy là đang sai kỹ thuật hoàn toàn rồi và nếu cứ cố tập tiếp sẽ dễ bị đau thắt lưng đấy ạ.

Nhóm cơ sàn chậu là một dải cơ nằm phẳng ở đáy xương chậu (nâng đỡ bàng quang, tử cung, ruột). Khi tập Kegel đúng kỹ thuật, chỉ có duy nhất nhóm cơ sâu ở bên trong này co thắt, còn toàn bộ cơ bụng, cơ mông, cơ đùi và cơ lưng phải hoàn toàn thả lỏng. 

Việc bác bị gồng cứng bụng và mông, tập xong mỏi lưng chứng tỏ bác đang dùng sai lực của cơ bên ngoài để bù vào, cơ sàn chậu bên trong thì lại chưa được tập chút nào.

Câu 4: Magie có tương tác với thuốc chống đông máu Clopidogrel, thuốc hạ mỡ máu Atovastatin và thuốc dạ dày Scolanzo ( Lansoprazole) không? 

—> Magie thường không tương tác đáng kể với Clopidogrel và Atorvastatin, nên đa số trường hợp vẫn dùng được bình thường. Với Lansoprazole/Scolanzo: thuốc dạ dày nhóm này nếu dùng kéo dài có thể làm giảm magie máu ở một số người, nên bổ sung magie đôi khi còn có lợi.

Cách uống tốt nhất là bác nên uống magie cách các thuốc khác khoảng 2 tiếng, thường uống sau ăn tối hoặc trước ngủ 1 tiếng để tốt nhất cho giấc ngủ và ưu tiên magie bisglycinate để hỗ trợ tối ưu cho giấc ngủ, không gây tiêu chảy như các dạng magie khác.

Câu 5: Cô không tiểu đêm nhưng hay bị chuột rút sau đó tỉnh. Uống canxi và magie thấy ngủ được hơn rồi duy trì dùng tiếp có hại cơ thể không?

—> Nếu cô uống canxi và magie mà thấy hết chuột rút và ngủ ngon hơn rồi thì chứng tỏ trước đó có thể cơ thể cô đang thiếu hụt nhiều.  Tình trạng của cô là bị tỉnh giấc liên quan đến chuột rút (co thắt cơ ban đêm) chứ không phải do bàng quang.

Với canxi và magie thì đều là những vi chất tốt cho sức khoẻ, nó không phải là thuốc nên nếu chế độ ăn hàng ngày không đáp ứng đủ thì cô vẫn duy trì dùng hàng ngày được, dùng đúng liều lượng, đúng cách thì nó không gây hại gì cả. Cô cũng có thể bổ sung khoảng 3 tháng nghỉ 1 tháng lại dùng tiếp cũng được nếu tình trạng của cô đã cải thiện tốt.

Câu 6 : 58 tuổi đêm nào dậy 3 lần, mỗi lần đi tiểu mãi mới ra được một ít, tia nước tiểu thì yếu, có lúc còn nhỏ giọt thì là vì sao?

—> Với các triệu chứng chú vừa kể: 58 tuổi, đi tiểu đêm 3 lần, đứng rặn mãi mới ra, tia nước tiểu yếu và bị nhỏ giọt, thì con khuyên chú nên sắp xếp buổi đi khám cụ thể để bác sĩ siêu âm kiểm tra xem chú có đang gặp tình trạng Phì đại tuyến tiền liệt hay không với kích thước hiện tại là bao nhiêu gam.

Vì như con từng chia sẻ thì tuyến tiền liệt là một tổ chức chỉ có ở nam giới, nằm ngay dưới bàng quang và bao quanh đoạn đầu của niệu đạo (ống dẫn nước tiểu ra ngoài). 

Khi chú bước qua tuổi 50, do sự thay đổi nội tiết tố nam, tuyến này bị phì đại (to lên). Nó giống như một chiếc vòng siết chặt lấy cái đường ống dẫn nước tiểu.

Vì ống bị chẹn lại nên mỗi lần đi tiểu, chú phải rặn rất vất vả, tia nước không bắn mạnh được mà bị yếu, thậm chí nhỏ giọt ở cuối bãi. Nước tiểu không tống ra hết được nên lúc nào cũng bị tồn dư ở đáy bàng quang. Chỉ một lúc sau bàng quang lại đầy, lại bắt chú dậy đi tiếp.

Nếu đi khám thực sự là phải đại tuyến tiền liệt rồi thì giờ người ta cũng có những loại viên uống hỗ trợ cho kích thước tuyến tiền liệt giảm bớt đi và đỡ tiến triển kích thước to nhanh. 

Với hàng ngày chú cũng nhỡ áp dụng mẹo đi tiểu kép mà con hướng dẫn ngày hôm nay để tống hết nước tiểu tồn dư trước khi đi ngủ nhé.

Trước khi đi ngủ, chú vào nhà vệ sinh đi tiểu lần thứ nhất như bình thường. Đi xong thì đứng lại đó khoảng 20 đến 30 giây rồi sau đó hơi rặn nhẹ một chút cho ra nốt nước tiểu còn lại.

Việc đợi thêm 30 giây và rặn nhẹ lần hai sẽ giúp tống xuất nốt lượng nước tiểu tồn đọng này ra ngoài, giúp bàng quang thực sự trống rỗng hoàn toàn. Nhờ vậy, bàng quang sẽ mất nhiều thời gian hơn để đầy lại, giúp chú kéo dài được giấc ngủ ngon đầu đêm.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Nếu cô bác còn thắc mắc gì hoặc cần tư vấn cụ thể hơn về mất ngủ, tỉnh giấc giữa đêm hay bất kỳ vấn đề nào khác về sức khoẻ thì cô bác có thể nhắn tình trạng hiện tại qua Zalo, con luôn sẵn sàng hỗ trợ cho từng cô bác ạ! 

📲 Zalo Ds. Lan: 0981 741 388

Con xin chúc các cô bác có một sức khỏe dồi dào, và từ đêm nay sẽ có những giấc ngủ thật ngon, thật sâu, không còn nỗi lo tiểu đêm rình rập nữa ạ