Đại Tràng Co Thắt Nên Ăn Gì? Đừng Ăn Linh Tinh Kẻo Đau Cả Ngày

Đại tràng co thắt là tình trạng khiến nhiều cô bác, anh chị “khổ sở” mỗi ngày vì ăn uống thất thường là bụng lại đau, đi ngoài liên tục hoặc táo bón kéo dài. Bài viết này sẽ giúp cô bác hiểu rõ nguyên nhân và quan trọng nhất là biết cách ăn uống để “chiều lòng” đại tràng, giúp bụng êm hơn, sống thoải mái hơn.

Cô bác có thấy là nhiều lúc cái bụng mình nó “đỏng đảnh” hơn cả thời tiết không ạ?

Có khi thì táo bón mãi chả đi được, có khi thì vừa ăn bát phở xong chưa kịp lau miệng đã phải chạy vội vào nhà vệ sinh, đi rồi cảm giác vẫn mót muốn đi nữa, đúng là đến khổ!

Có một số cô bác thì bảo những khi đi ăn cỗ, ăn tiệc, nhìn mâm cao cỗ đầy, cũng muốn ăn lắm nhưng tay chẳng dám gắp vì sợ “đau bụng, đi ngoài” nó hành hạ cả ngày.

Hôm nay, con sẽ giúp cô bác hiểu thật rõ ngọn ngành tại sao cái bụng mình lại như vậy, và quan trọng nhất là con sẽ hướng dẫn cho cô bác để minh lên một thực đơn dễ nhớ, dễ làm để cô bác có một cái bụng êm ru, ăn ngon ngủ yên hơn nhé!

ĂN UỐNG ẢNH HƯỞNG RA SAO TỚI ĐẠI TRÀNG CO THẮT VÀ TẠI SAO ĂN “LINH TINH” LẠI ĐAU CẢ NGÀY?

Trước khi nói về món ăn, con muốn cô bác hiểu đúng về cái tên “Đại tràng co thắt”.

Thực tế, y học hiện đại gọi đây là Hội chứng ruột kích thích (IBS).

Đây là một rối loạn chức năng, tức là khi bác sĩ nội soi, đại tràng của cô bác trông vẫn rất hồng hào, không có vết loét hay khối u nào cả, nhưng nó lại hoạt động không bình thường.

Cô bác cứ tưởng tượng, đại tràng của người khỏe mạnh giống như một chiếc xe chạy êm ái. Còn đại tràng co thắt giống như một chiếc xe bị lỗi hệ thống điều khiển.

* Thứ nhất là lỗi truyền tin của “Trục não – ruột”:

Cô bác hình dung não và ruột có một đường dây liên lạc trực tiếp với nhau.

Ở người bị đại tràng co thắt, đường dây này bị nhiễu.

Khi cô bác ăn một món gì đó hơi lạ hoặc hơi khó tiêu, cái ruột thay vì âm thầm xử lý thì nó lại gửi tín hiệu “cấp báo” quá mức về não.

Não nhận tin sai lệch liền ra lệnh cho ruột co bóp thật mạnh để tống khứ thức ăn ra ngoài, thế là cô bác bị đau quặn và buồn đi tiêu ngay lập tức.

* Thứ hai là do “Tăng nhạy cảm tạng”

Ruột của người bình thường giống như một lớp da dày, nhưng ruột của cô bác lại giống như một vết thương hở, chỉ cần chạm nhẹ là đau.

Chỉ một chút hơi ga sinh ra khi tiêu hóa thức ăn cũng đủ khiến cô bác thấy chướng bụng, đau tức rất khó chịu.

* Thứ ba là do quá trình lên men thức ăn

Một số loại thức ăn khi vào đến đại tràng sẽ bị vi khuẩn ăn và sinh ra rất nhiều khí gas.

Ở người khỏe mạnh không sao, nhưng với đại tràng co thắt, lượng khí này làm giãn thành ruột, kích thích các dây thần kinh nhạy cảm, gây ra những cơn đau kéo dài cả buổi, thậm chí là cả ngày.

Ngoài ra thì việc căng thẳng , stress cũng chính là “kẻ tiếp tay” làm cho các cơn co thắt này trở nên tồi tệ hơn đấy ạ.

“ĐẠI TRÀNG CO THẮT NÊN ĂN GÌ ĐỂ BỤNG ÊM, ĐỠ ĐAU HƠN.

Nguyên tắc vàng : “Ăn chín – ăn mềm – nhai kỹ và ưu tiên thực phẩm ít sinh hơi”

Chỉ cần làm đúng 4 điều này thôi, đại tràng đã “dễ chịu” đi rất nhiều rồi ạ.

1. Nhóm chất đạm dễ tiêu

Khi bị đại tràng co thắt, ruột của mình rất nhạy cảm. Nếu ăn đạm khó tiêu, nhiều mỡ → sẽ khiến đầy bụng, lên men, đau quặn nhiều hơn.

Vì vậy, cô bác nên ưu tiên chọn các loại thịt trắng, ít mỡ để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

• Ức gà: Đây là nhóm đạm dễ tiêu, ít gây kích thích ruột

Cô bác nên băm nhỏ, nấu cháo, hầm mềm, hấp, luộc …

Tránh chiên rán nhiều dầu mỡ → dễ gây co thắt mạnh hơn

Nhiều cô bác chỉ cần đổi cách chế biến thôi là bụng đã ấm ách hơn nhiều rồi.

• Cá (cá quả, cá chép, cá thu…): Không chỉ dễ tiêu mà còn giàu Omega-3 . Có tác dụng giúp giảm viêm niêm mạc ruột va Làm dịu tình trạng kích thích đại tràng.

Đây là nhóm thực phẩm con luôn khuyên cô bác nên duy trì ăn đều ít nhất khoảng 2-3 bữa/tuần.

2. Nhóm chất xơ

Rất nhiều cô bác nghe nói “ăn nhiều chất xơ cho tốt”… Nhưng với đại tràng co thắt, không phải chất xơ nào cũng tốt đâu ạ

**Nên ăn: Chất xơ hòa tan (rất quan trọng)

Loại này khi vào ruột sẽ: Gặp nước → tạo thành lớp gel mềm.

Giúp phân di chuyển dễ hơn và không cọ xát vào thành ruột đang nhạy cảm .

Hiểu đơn giản: Nó giống như “lớp đệm” giúp ruột đỡ bị kích thích

Thực phẩm nên ăn:

* Khoai lang, bí đỏ, cà rốt : Nên hấp, nấu canh, nấu súp thật mềm

* Yến mạch : Giúp ổn định tiêu hóa

* Những ngày bụng yếu, ăn cháo hoặc cơm mềm cũng là một vị “cứu tinh” thực sự .

** Hạn chế: Chất xơ không hòa tan

Ví dụ: Măng già ,rau muống già ,vỏ hạt, ngũ cốc thô

Vì những thực phẩm này rất cứng, thô —> Giống như “cái chổi” cào vào thành ruột.

Với ruột đang nhạy cảm → sẽ gây đau, co thắt, đi ngoài nhiều hơn

3. Hoa quả chọn lọc (Ít FODMAP)

Cô bác nên chọn hoa quả ít đường lên men.

* Chuối chín, đu đủ chín: Giúp nhuận tràng tự nhiên mà không gây đầy bụng.

* Thanh long, bơ: Rất mềm, dễ hấp thu.

* Kiwi: Hai quả kiwi mỗi ngày có thể giúp cô bác giảm táo bón hiệu quả mà vẫn rất êm bụng.

Lưu ý nhỏ:

* Trái cây nên ăn sau bữa ăn, không ăn lúc đói

* Tránh ăn quá nhiều một lúc → dễ lên men

4. Thảo dược dân gian hỗ trợ tại nhà

Việt Nam mình có rất nhiều cách tự nhiên hỗ trợ đại tràng cực tốt.

• Lá mơ lông + trứng gà

Bài thuốc dân gian “kinh điển” —> Giúp giảm đầy hơi, sát khuẩn đường ruột.

Cách dùng: Rửa sạch lá mơ —> Thái nhỏ —> Trộn với trứng —> Hấp hoặc áp chảo không dầu .

Ăn 2–3 lần/tuần rất tốt cho đại tràng.

• Nghệ + mật ong

Curcumin trong củ nghệ sẽ giúp hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột . Còn mật ong hỗ trợ kháng khuẩn va làm dịu tiêu hóa .

Cô bác có thể uống buổi sáng hoặc trước ăn 30 phút cũng được. Khi uống thì theo dõi phản ứng cơ thể để điều chỉnh cho phù hợp.

• Nước lá vối, lá ổi

Giúp hỗ trợ kháng khuẩn , cầm tiêu chảy và giảm đau do co thắt nhẹ

Rất phù hợp với cô bác hay đi ngoài lỏng

“ĐỪNG ĂN LINH TINH” – NHỮNG THỨ CÀNG ĂN CÀNG LÀM ĐẠI TRÀNG “NỔI LOẠN”

Phần này con xin nói thật kỹ với cô bác… Vì chỉ cần mình “lỡ miệng” một chút thôi, là cái bụng sẽ phản ứng ngay:

* Đau quặn

* Sôi bụng

* Đi ngoài thất thường

Có những thứ ăn vào lúc đó thấy ngon… nhưng sau đó lại phải “trả giá” cả ngày.

1. Nhóm thực phẩm dễ sinh hơi – khó tiêu (High FODMAP)

Đây là nhóm “âm thầm gây hại” mà nhiều cô bác không để ý.

Những loại này khi xuống đại tràng sẽ bị vi khuẩn lên men mạnh —> Sinh ra nhiều khí —> Gây: Chướng bụng ,đầy hơi , đau tức vùng bụng dưới.

Cô bác cần lưu ý:

* Sữa và các sản phẩm từ sữa: Nhiều người lớn tuổi thiếu men tiêu hóa lactose → Uống vào là: Đầy bụng, đi ngoài ngay.

* Hành tây, tỏi, súp lơ…: Là nhóm dễ lên men mạnh → Ăn xong hay bị sôi bụng, xì hơi nhiều.

* Các loại đậu (đậu tương, đậu xanh…): Rất bổ nhưng: Dễ gây sinh hơi, ăn nhiều là bụng “biểu tình” ngay.

2. Nhóm kích thích – “châm ngòi” cơn co thắt

Những thứ này không chỉ gây khó chịu… Mà còn làm đại tràng co thắt mạnh hơn, nhanh hơn

* Rượu, bia, cà phê, trà đặc… Làm tăng nhu động ruột → Cô bác sẽ thấy: Đau bụng nhanh ,muốn đi ngoài gấp

* Đồ cay nóng (ớt, tiêu, sa tế…)—> Kích thích trực tiếp niêm mạc ruột

→ Gây: Nóng rát , Co thắt mạnh ,đi ngoài nhiều lần.

3. Đồ sống, đồ chưa đảm bảo vệ sinh

Cái này con phải nhấn mạnh: nên tránh tuyệt đối

Ví dụ: Tiết canh ,gỏi cá , nem chua , rau sống không đảm bảo…

Vì có thể chứa vi khuẩn, ký sinh trùng gây nhiễm trùng đường ruột

Khi đó đại tràng đang yếu lại càng yếu hơn , co thắt nặng hơn gấp nhiều lần. Thậm chí có thể dẫn đến: Hội chứng ruột kích thích sau nhiễm trùng (PI-IBS)

4. Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ

Nhiều cô bác nghĩ: “Ăn chút thịt mỡ chắc không sao”. Nhưng thực tế thì chất béo: có thể làm chậm tiêu hóa ở dạ dày ,nhưng lại kích thích đại tràng co bóp mạnh.

Vì vậy ăn xong thấy bụng “lục bục”, sôi bụng, muốn đi ngoài ngay

→ Đó chính là phản ứng của ruột

5. Nước ngọt có ga & chất tạo ngọt nhân tạo

* Nước ngọt có ga: Làm tăng lượng khí trong bụng → Gây: Căng bụng ,Khó chịu

* kẹo cao su và một số thực phẩm không đường chứa: Sorbitol ,Mannitol

—> Đây là những chất có thể gây tiêu chảy và gây đầy hơi rất mạnh.

TỔNG KẾT VÀ LỜI NHẮN NHỦ TỪ DS.LAN

Mình không thể trị dứt điểm được đại tràng co thắt nhưng nếu mình biết cách “chiều lòng” nó, nó sẽ chung sống hòa bình với mình.

Để có một cái bụng khỏe, ngoài ăn uống, con có vài lời nhắn nhủ với các cô bác:

1. Thay đổi lối sống: Hãy cố gắng tập thể dục nhẹ nhàng (đi bộ 20-30 phút mỗi ngày). Đặc biệt, hãy tạo thói quen đi tiêu vào một giờ cố định trong ngày, tốt nhất là buổi sáng sớm sau khi thức dậy để “huấn luyện” lại cái ruột của mình. Thực hiện xoa bụng theo chiều kim đồng hồ mỗi sáng-tối.

2. Giữ tinh thần thoải mái: Đừng quá lo lắng về cái bụng. Càng lo thì nó càng đau. Hãy thử tập hít thở sâu hoặc thiền để làm dịu hệ thần kinh.

3. Bổ sung men vi sinh theo đợt để hỗ trợ cho đường ruột, đại tràng: Nếu cô bác đã kiêng khem mà bụng vẫn chưa ổn thì cô bác nên cân nhắc bổ sung những đợt men vi sinh chuyên cho đại tràng để đại trang khoẻ, ít tái lại những cơn co thắt.

*** Lưu ý cực kỳ quan trọng: Dù đại tràng co thắt là bệnh lành tính, nhưng nếu cô bác thấy các “dấu hiệu báo động” sau thì phải đến bệnh viện ngay lập tức:

* Đi ngoài có máu.

* Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.

* Đau quặn bụng dữ dội hoặc tiêu chảy vào ban đêm.

* Gia đình có tiền sử bị ung thư đại tràng.

Hy vọng buổi chia sẻ hôm nay đã giúp cô bác tự tin hơn trong việc lựa chọn những thực phẩm cho bữa ăn hàng ngày.

Đừng để cái bụng làm khổ mình thêm nữa cô bác nhé!

GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Nên dùng loại men vi sinh chứa một chủng hay nhiều chủng vi khuẩn kết hợp?

—> Các loại men vi sinh đa chủng có kết hợp nhiều loại vi khuẩn có lợi khác nhau như Lactobacillus và Bifidobacterium thi thường nó sẽ mang lại kết quả khả quan hơn so với loại đơn chủng.

Việc sử dụng đa chủng liên tục trong ít nhất 8 tuần trở lên có thể giúp hỗ trợ giảm đau bụng và chướng bụng hiệu quả hơn và cũng rất tốt cho những người có vấn đề về đại tràng.

Câu 2: Đại tràng co thắt và Hội chứng ruột kích thích có phải là cùng một bệnh không?

—> Thực tế, đại tràng co thắt là một thuật ngữ cũ thường được dùng để chỉ Hội chứng ruột kích thích (IBS). Vì vậy đại tràng co thắt và hội chứng ruột kích thích là 1.

Các bác sĩ hiện nay ưu tiên gọi là hội chứng ruột kích thích vì bệnh không chỉ đơn thuần là các cơn co thắt cơ đại tràng mà còn là một rối loạn phức tạp trong tương tác giữa não và ruột.

Câu 3: Gan nhiễm mỡ bổ sung omega 3 tốt không?

→ Rất tốt, vì Omega-3 sẽ hỗ trợ giảm mỡ triglyceride và giảm tích mỡ trong gan, hỗ trợ cải thiện gan nhiễm mỡ.

Tuy nhiên, với gan nhiễm mỡ thì quan trọng nhất vẫn là giảm cân nếu thừa cân, điều chỉnh ăn uống giảm tinh bột, đồ ngọt, dầu mỡ và vận động đều hàng ngày.

Có như vậy thì gan nhiễm mỡ mới được kiểm soát tốt nhất.

Câu 4: Sao cứ lo lắng, căng thẳng là bụng lại đau quặn và muốn đi ngoài ngay?

—> Điều này do hiện tượng lỗi truyền tin ở trục não – ruột.

Khi não bị căng thẳng, nó gửi tín hiệu quá mức xuống hệ thần kinh tiêu hóa, khiến các cơ ruột co bóp mạnh hơn và nhanh hơn gây tiêu chảy hoặc co bóp chậm quá thì gây táo bón.

Câu 5: Bao lâu nên nội soi đại tràng 1 lần?

→ Nếu người bình thường, không triệu chứng thi từ sau 45 -50 tuổi có thể là khoảng 5–10 năm/lần . Nếu có polyp hoặc tiền sử bệnh đại tràng thì thường 1–3 năm/lần tùy mức độ.

Những trường hợp đã khám lần trước rồi mà bs hẹn lịch khám lại thi tái khám lại theo lịch hẹn.

Còn nếu có triệu chứng như đau bụng, đi ngoài bất thường, có máu… nên đi nội soi sớm, không chờ đến lịch hẹn hay lịch khám định kỳ nữa.

Câu 6: Có phải gan yếu cũng làm tỉnh giấc giữa đêm thường xuyên không?

—> Tỉnh giấc giữa đêm có nhiều nguyên có thể do tuổi cao melatonin tiết ra ít, do căng thẳng stress kéo dài, do thiếu vi chất như magie và cũng có thể là do gan.

Gan hoạt động mạnh vào khoảng 1–3 giờ sáng theo nhịp sinh học cơ thể.

Nếu gan đang quá tải thì cũng có thể gây khó ngủ sâu , dễ tỉnh giấc trong khung giờ này.

Cô xem là hiện tại cô có đang uống thuốc tây nhiều gây ảnh hưởng tới gan hay không và ngoài tỉnh giấc giữa đêm thì có đi kèm với mệt mỏi kéo dài, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu , chán ăn, đầy bụng , ngứa da và đau tức vùng hạ sườn phải hay không thì lúc sẽ nghĩ nhiều tới nguyên nhân do gan.

Câu 7: Có thể ăn sữa chua hàng ngày thay cho việc uống men vi sinh dạng viên không?

—> Sữa chua là nguồn thực phẩm chứa lợi khuẩn tự nhiên rất tốt và được khuyến khích ăn hàng ngày để bảo vệ hệ tiêu hóa.

Tuy nhiên, trong các đợt bệnh cấp tính hoặc khi cần liều lượng lợi khuẩn cao và chủng chuyên biệt để điều trị thì việc sử dụng các chế phẩm men vi sinh ở dạng viên hoặc gói thường mang lại hiệu quả tập trung hơn.

Câu 8: Thiếu magie có ảnh hưởng đến hấp thu canxi không?

—> Có, thiếu magie sẽ làm giảm hiệu quả hấp thu và sử dụng canxi trong cơ thể.

Magie giúp kích hoạt vitamin D → từ đó tăng hấp thu canxi ở ruột

Magie còn đóng vai trò như “người điều phối” giúp đưa canxi vào xương thay vì lắng đọng sai chỗ

Khi thiếu magie thì canxi hấp thu kém hơn ,dễ bị lắng đọng vào mạch máu, mô mềm trong khi xương lại không nhận đủ canxi.

Nếu chỉ bổ sung canxi mà thiếu magie thì uống nhiều canxi nhưng vẫn loãng xương ,dễ bị chuột rút, co cơ, mất ngủ .Nguy cơ vôi hoá mạch máu, sỏi thận vẫn cao.

Nên nguyên tắc là đừng uống mỗi canxi mà nên đi theo bộ 3: Canxi – Vitamin D3 – Magie. (Có thêm K2 thì càng tốt để đưa canxi vào xương)

Nói ngắn gọn thiếu magie thì canxi khó mà phát huy hết tác dụng được.

Câu 9: Đi phân hay nát có cần điều trị không?

—> Nếu chỉ thỉnh thoảng: Ăn đồ lạ, đồ tanh, nhiều dầu mỡ , Uống cà phê, rượu bia , Stress, thay đổi sinh hoạt mà bị đi phân hơi nát 1–2 ngày rồi tự hết thì cũng không cần điều trị gì cả, chỉ cần điều chỉnh ăn uống thôi là được.

Còn nếu tình trạng kéo dài trên 1–2 tuần ,lúc táo lúc lỏng , đi xong vẫn mót rặn , hay đau bụng, đầy hơi —> Rất hay gặp trong rối loạn tiêu hoá hoặc hội chứng ruột kích thích thì cần đi khám để kiểm tra xem sao.

Đặc biệt là nếu bị đi ngoài nhiều lần trong ngày , sụt cân, mệt mỏi , phân có nhầy, máu trong phân thì sẽ cần kiểm tra đại tràng càng sớm càng tốt.

❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Mời các cô bác xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây:

Cô bác nào cần tư vấn riêng theo tình trạng hiện tại thì có thể kết nối zalo với con để được hướng dẫn cụ thể nhé!

📲 Zalo Ds. Lan: 0981.741.388