Kháng Insulin: Gốc Rễ Khiến Mỡ Máu – Tiểu Đường – Gút Hay Ngồi Chung Một Mâm

Kháng insulin là một mắt xích chuyển hóa quan trọng có thể liên quan đến đường huyết cao, tăng triglyceride, béo bụng, gan nhiễm mỡ và tăng huyết áp. Dược sĩ sẽ giải thích bằng câu chuyện gần gũi để cô bác anh chị hiểu đúng nguyên nhân, cách kiểm tra và hướng cải thiện an toàn.

Cô bác thân mến! Vì sao mỡ máu – tiểu đường – Gout (gút) lại hay ngồi chung một mâm và vì sao có người uống thuốc cả nắm mà vẫn thấy không ổn chút nào? Hôm nay con làm buổi chia sẻ này, thực sự là xuất phát từ một nỗi trăn trở rất lớn trong suốt những năm tháng làm nghề dược của con.

Chia sẻ với cô bác là hằng ngày kể cả là ngày trước con đứng ở nhà thuốc tư vấn cho cô bác hay hiện tại bây giờ hàng ngày con hướng dẫn cho rất nhiều cô bác trên online thì con cũng tiếp xúc và tư vấn cho không biết bao nhiêu các cô bác cao tuổi từ 50, 60 tuổi trở lên.

Có một thực tế mà con gặp rất nhiều, lặp đi lặp lại đến mức con thấy vừa thương, vừa có chút chạnh lòng. Đó là các cô bác cầm trên tay một cái đơn thuốc dài dằng dặc, 6-7 loại thuốc , có những đơn tới cả chục loại thuốc hoặc hơn chục loại thuốc là có thật các bác ạ.

Nào là thuốc huyết áp, thuốc mỡ máu, rồi thuốc hạ đường huyết, thuốc trị gút, chưa kể kèm theo cả là thuốc dạ dày, thuốc xương khớp, thuốc tim mạch…

Cô bác thấy đấy, mỗi ngày chỉ lo nhớ uống thuốc gì, trước ăn hay sau ăn thôi cũng đủ mệt cái đầu, còn thời gian đâu mà nghĩ chuyện khác nữa đúng không ạ?

Cầm đơn thuốc trên tay, nhiều cô bác thở dài: “Sống kiểu này tới bao giờ? Bệnh gì mà suốt ngày phải kiêng khem, thuốc men mãi không khỏi”.

Có nhiều cô bác lo sợ, kiêng khem đến mức chỉ dám ăn rau, không dám động tới tý thịt đỏ nào. Nhưng xét nghiệm vẫn xấu.

Và câu nói đau lòng nhất mà con từng nghe đó là: “Mỗi ngày uống cả vốc thuốc, sống mà như hành xác, chả nhẽ buông xuôi, chết quách đi cho rồi.”

Con nghe các bác nói như vậy mà cảm thấy rất đau lòng. Vì vậy, hôm nay con quyết định làm buổi chia sẻ này, chúng ta ngồi lại với nhau một cách thật chậm rãi, để cùng nhau vạch trần một sự thật: Tại sao ba cái căn bệnh quái ác: Mỡ máu – Tiểu đường – Gút hay thậm chí cả tăng huyết áp nó lại cứ hay đi kèm với nhau, hay “ngồi chung một mâm” như những người bạn thân thiết vậy? Và làm sao để chúng ta bẻ gãy được cái vòng xích luẩn quẩn này, để các cô bác bớt phải lệ thuộc vào những vốc thuốc đắng ngắt kia.

Con tin là những chia sẻ hôm nay sẽ giúp ích được cho rất nhiều cô bác, chúng ta sẽ vỡ ra được rất nhiều điều từ gốc rễ của những căn bệnh này.

PHẦN 1: THỰC TRẠNG VÒNG XOÁY BỆNH TẬT Ở TUỔI TRUNG NIÊN VÀ CAO TUỔI

Bây giờ, con xin phép được đi thẳng vào câu chuyện mà chúng ta hay gặp phải ngoài đời thực. Các cô bác hãy thử ngẫm xem có đúng cái kịch bản này không nhé:

Đầu tiên, chúng ta đi khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ bảo có mỡ máu cao, thế là kê cho viên thuốc hạ mỡ máu. Về nhà uống được vài tháng, mỡ máu có giảm xuống thật. Nhưng đến kỳ khám sau, tự dưng bác sĩ lại bảo: ” đường huyết đợt này lại cao rồi, tiểu đường tuýp 2 rồi nhé.” Thế là đơn thuốc lại cõng thêm một viên hạ đường huyết.

Để cố chỉnh cái đường huyết này, chúng ta bắt đầu bóp mồm bóp miệng, không ăn nhiều cơm trắng, kiêng đồ ngọt, ăn uống kham khổ. Nhưng oái oăm thay, đùng một cái, vào một đêm trời trở lạnh, cái ngón chân cái của cô bác tự dưng nó sưng sưng, nóng đỏ lên, đau buốt thấu xương, không thể nào bước chân xuống giường được. Đi xét nghiệm thì axit uric tăng vọt, bác sĩ bảo: Bị thêm Gout (gút) rồi!

Thế là lại thêm thuốc gút. Rồi uống thuốc gút vào thì cái dạ dày nó lại biểu tình, lại phải uống thêm thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Nó cứ như một cái vòng xoáy luẩn quẩn: uống thuốc này thì nó lại xọ sang bệnh kia, gút dịu được một chút thì mỡ máu lại tăng lên, đơn thuốc cứ thế dài ngoằng ra, không thấy điểm dừng.

Con từng tư vấn cho một bác 58 tuổi, bác làm nghề giao hàng. Bác đến gặp con với vẻ mặt rất phờ phạc. Bác bảo bác chỉ dám ăn rau luộc với vài miếng thịt ức gà thôi, cơm không dám ăn quá một bát, thế mà sao mỡ máu vẫn xấu, axit uric vẫn cao, người thì cứ mệt mỏi rã rời, chân tay hay bị chuột rút ban đêm. Bác bảo bác bất lực quá rồi, không biết mình sai ở đâu.

Và đáng sợ hơn nữa các cô bác ạ, ngày xưa người ta gọi những bệnh mỡ máu, tiểu đường, gút đây là “bệnh của người giàu” và bệnh của người già. Nhưng bây giờ, con chứng kiến có những đứa trẻ mới 8-9 tuổi đầu đã bị gan nhiễm mỡ, mỡ máu cao. Có những bạn thanh niên chưa tới 20 tuổi đã bị tăng huyết áp, rồi đau lưng, thoát vị đĩa đệm, tuyến giáp bướu giáp mọc lên từ rất sớm.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Cuộc sống ngày càng hiện đại, cơm ăn áo mặc đầy đủ hơn, y học phát triển hơn, thuốc tốt nhiều hơn, tại sao bệnh tật lại ngày càng nhiều và ngày càng trẻ hóa như vậy?

Vấn đề rõ ràng không nằm ở chuyện chúng ta “thiếu thuốc”, mà nằm ở chỗ: những viên thuốc chúng ta uống hằng ngày hầu hết mới chỉ giúp chúng ta hạ được con số trên tờ giấy xét nghiệm, chứ chưa chạm được vào cái GỐC RỄ của căn bệnh. Hạ được chỉ số mỡ máu trên giấy không có nghĩa là cái gốc sinh ra mỡ máu đã được giải quyết.

Các cô bác có tò mò muốn biết cái “ông trùm” đứng sau giật dây, bắt ba căn bệnh Mỡ máu – Tiểu đường – Gút này phải ngồi chung một mâm là ai không ạ?

PHẦN 2: BÓC TRẦN “ÔNG TRÙM” ĐỨNG SAU CHUỖI BỆNH MỠ MÁU – TIỂU ĐƯỜNG – GÚT. ĐÓ CHÍNH LÀ ĐỀ KHÁNG INSULIN

Con xin bật mí ngay đây ạ. Cái ông trùm đứng sau hậu trường, tổng đạo diễn cho cái vòng lặp luẩn quẩn này có tên y khoa là: ĐỀ KHÁNG INSULIN.

Nghe cái tên thì có vẻ học thuật, khô khan quá đúng không các cô bác?

Bây giờ con sẽ ví von bằng một hình ảnh cực kỳ đời thường để các cô bác nghe qua một lần là hiểu ngay, không cần phải là làm trong ngành y dược mới hiểu được.

Hãy tưởng tượng cơ thể của chúng ta giống như một khu dân cư lớn, và trong đó có một cơ quan đóng vai trò là “Tổng chỉ huy”, là “Trùm cuối” ngồi trong phòng điều phối 24/24. Cơ quan đó chính là LÁ GAN của chúng ta.

Ông trùm Gan này bình thường có 3 việc lớn phải làm:

· Việc thứ nhất: Gan tự tổng hợp triglyceride, cholesterol, đồng thời đóng gói chúng vào các “chuyến xe” để đưa ra máu đi nuôi cơ thể.

· Việc thứ hai: Gan tự tạo ra đường mới (glucose) và giải phóng vào máu, ngay cả khi chúng ta nhịn ăn, không ăn một hạt cơm nào, gan vẫn phải duy trì lượng đường này để nuôi bộ não và tim mạch hoạt động.

· Việc thứ ba: Gan cũng tham gia chuyển hóa purin để tạo acid uric. Khi acid uric trong máu tăng cao và cơ thể thải không kịp, nó có thể kết tinh thành tinh thể urate lắng ở khớp, gây sưng, nóng, đỏ, đau , đó chính là bệnh gút đấy ạ.

Chính vì ông trùm Gan nắm giữ 3 cái quyền lực này, cho nên trong thực tế mới xảy ra những cảnh tượng cực kỳ “ngang trái” mà cô bác hay kêu ca với con: Nhịn ăn mà đường huyết vẫn tăng; ăn ít mỡ mà mỡ máu vẫn cao; kiêng đạm mà gút vẫn bùng phát dữ dội.

Bởi vì sao ạ? Vì ông trùm Gan đang bị rối loạn, Gan đang làm việc quá sức, mất kiểm soát. Và lý do khiến Gan điên cuồng làm việc quá sức chính là do tình trạng KHÁNG INSULIN.* Vậy Insulin Là Gì Và Tại Sao Lại Bị “Kháng Insulin”?

Cô bác hãy tưởng tượng, mỗi khi chúng ta ăn một bát cơm, uống một ngụm nước ngọt, thức ăn vào bụng sẽ được chuyển hóa thành đường glucose đi vào trong máu. Nhưng đường ở trong máu thì không tự biến thành năng lượng được, nó phải đi vào bên trong từng tế bào , đặc biệt là tế bào cơ và nhiều mô khác, để được sử dụng làm năng lượng cho chúng ta đi lại, làm việc..

Để đường đi vào được bên trong tế bào cơ và mô mỡ một cách hiệu quả, nó cần một tín hiệu giống như cái chìa khóa để mở cửa tế bào ra. Cái chìa khóa đó chính là insulin, do tuyến tụy của chúng ta tiết ra.

Khi cơ thể chúng ta còn khỏe mạnh, tuyến tụy tiết ra insulin rất nhịp nhàng. Chìa khóa insulin này đi theo hai “đường dây” song song hoạt động rất cân bằng:

• Đường thứ nhất là đường dây chuyển hóa: Insulin đến mở cửa cho đường từ máu đi vào tế bào cơ và mô mỡ, đồng thời ra lệnh cho gan: “Thôi Gan ơi, đường trong máu đủ rồi, Gan dừng giải phóng thêm đường mới nhé.” Nó giúp cơ thể sử dụng đường làm năng lượng, điều hòa chuyển hóa mỡ và giúp mạch máu hoạt động ổn định hơn.

• Đường thứ 2 là đường dây tích trữ: Khi năng lượng đưa vào nhiều hơn nhu cầu sử dụng, insulin giúp cơ thể tích lũy năng lượng dư thừa dưới dạng glycogen và mỡ dự trữ, đồng thời có thể làm thận giữ lại một phần muối và nước.

Khi hai đường dây này cân bằng, cân nặng của cô bác sẽ ổn định, vòng eo thon gọn, các chỉ số xét nghiệm đẹp như mơ, người ngợm nhẹ nhàng, thanh thoát.

Nhưng khổ nỗi, cuộc sống hiện đại của chúng ta bây giờ có quá nhiều cám dỗ. Ngày nào chúng ta cũng bắt cái chìa khóa insulin này phải làm việc liên tục từ sáng đến đêm. Sáng ra ăn bát bún, bát phở đầy tinh bột nhanh; trưa ăn cơm no, thêm bánh ngọt; chiều làm cốc trà sữa, nước ngọt, nước ép trái cây ngọt; tối về lại ăn cơm muộn, rồi ăn khuya. Chưa kể cuộc sống thì áp lực, stress lo nghĩ tiền bạc, con cái, đêm thì trằn trọc mất ngủ, bụng càng ngày càng to ra.

Cái ổ khóa tế bào bị chìa khóa insulin tra vào liên tục, vặn ra vặn vào ngày này qua tháng khác, thì chuyện gì xảy ra ạ? Ổ khoá nó bị lờn đi, cắm chìa khoá vào mở mãi không được (Tức là cái ổ khoá tế bào không còn nhạy với chìa khoá là insulin nữa) ! Y học gọi là Kháng Insulin.

Khi ổ khóa tế bào bị lờn rồi thì đường nằm ở ngoài máu xếp hàng rồng rắn mà không tài nào chui vào trong tế bào được như trước kia. Tế bào ở bên trong thì đói rã rời, nó kêu cứu lên tổng chỉ huy: “Gan ơi cứu tôi với, tôi đói năng lượng quá!”

Ông trùm Gan thấy tế bào kêu đói, tưởng thật (mặc dù ngoài máu đường đang thừa mứa ra), thế là gan lại điên cuồng bật công tắc tự sản xuất thêm đường mới đổ vào máu. Đường trong máu đã đang cao vì không vào được tế bào rồi, nay lại càng cao vọt lên cao hơn.

Thấy đường trong máu cao quá mức nguy hiểm, tuyến tụy lại phải ép mình tiết ra nhiều insulin hơn nữa để cố mà mở cái ổ khóa tế bào đã bị lờn kia cho đường trong máu đi vào tế bào, hạ bớt lượng đường trong máu xuống.

Giai đoạn đầu, insulin trong máu có thể tăng cao kéo dài để bù lại tình trạng kháng insulin. Nhưng nếu việc này diễn ra quá lâu, tuyến tụy dần mệt mỏi, tế bào beta tuyến tuỵ suy yếu, không còn tiết đủ insulin để bù vào nữa, đường không vào được tế bào. Lúc đó đường trong máu tăng rõ, và đây chính là con đường dẫn tới bệnh tiểu đường tuýp 2.

Và chính lúc này, khi insulin cao kéo dài mà cơ thể lại không còn đáp ứng tốt, đường dây chuyển hóa thì ì ạch, còn đường dây tích trữ lại bị kích hoạt quá mức. Thế là “bộ ba chuyển hóa” rủ nhau xuất hiện như một nhóm đi dằn mặt cơ thể chúng ta:

• Một là: Kháng insulin làm gan tăng tổng hợp mỡ trung tính triglyceride và giải phóng nhiều “chuyến xe” chở mỡ ra máu. Đồng thời, nó làm rối loạn quá trình dọn dẹp mỡ, khiến triglyceride tăng, mỡ tốt HDL  giảm, còn mỡ xấu LDL có thể trở nên nhỏ, đậm đặc, dễ chui vào thành mạch và gây xơ vữa hơn. Thế là thành bệnh mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ.

• Hai là: Insulin cao kéo dài và kháng insulin có thể làm thận giữ muối nhiều hơn, đồng thời làm mạch máu kém mềm mại, tăng viêm âm thầm, rối loạn chức năng nội mô và kích hoạt nhiều cơ chế làm huyết áp tăng. Muối nước giữ lại nhiều hơn, mạch máu căng cứng hơn, áp lực trong lòng mạch tăng lên, lâu dần dẫn tới tăng huyết áp.

• Ba là: Một điều cực kỳ nguy hiểm mà ít ai ngờ tới: Khi insulin trong máu cao kéo dài, nó có thể tác động lên thận, làm thận tăng tái hấp thu acid uric và giảm đào thải acid uric ra ngoài qua nước tiểu. Acid uric trong máu không thoát ra được, ứ đọng lại ngày càng nhiều. Khi acid uric tăng cao lâu ngày, nó có thể kết tinh thành tinh thể muối urat lắng đọng vào khớp, gây ra những cơn đau gút thấu trời xanh.

Cô bác đã thấy cái vòng xích nó xỏ vào nhau chưa ạ? Cùng một gốc rễ rất hay gặp là ổ khóa tế bào bị lờn với chìa khoá là insulin , hay gọi là Kháng Insulin – nó có thể góp phần kéo theo tiểu đường, mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ, huyết áp cao và cả gút.

Cho nên các cô bác có uống thuốc hạ mỡ máu, thuốc hạ đường, thuốc huyết áp hay thuốc gút thì thuốc vẫn rất quan trọng và cần dùng đúng theo chỉ định. Nhưng nếu mình chỉ uống thuốc riêng lẻ mà không sửa cái ổ khóa tế bào bị lờn này, không cải thiện ăn uống, vận động, giấc ngủ, cân nặng và vòng bụng, thì chẳng khác nào chúng ta chỉ đi lau vũng nước dột trên sàn nhà mà không chịu lợp lại mái tôn bị thủng. Mưa to một cái là nhà lại ngập, nền tảng chưa sửa thì chỉ số rất dễ dao động trở lại, thuốc hết tác dụng là chỉ số lại bay lên ngọn cây!

PHẦN 3: MỐI LIÊN HỆ GIỮA KHÁNG INSULIN, PHẢN ỨNG VIÊM VÀ SỰ HAO HỤT MAGIE

Con xin đi tiếp một nấc nữa, sâu hơn một chút nhưng cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe của các bác sau tuổi 50.

Khi cơ thể bị kháng insulin, lượng insulin trong máu có thể tăng cao kéo dài. Tình trạng này dễ làm cơ thể tích mỡ hơn, đặc biệt là mỡ bụng và mỡ nội tạng – tức là mỡ bám quanh gan, quanh ruột, quanh các cơ quan bên trong ổ bụng.

Các cô bác đừng nghĩ cái mỡ bụng này nó nằm im hiền lành để làm ấm cơ thể đâu nhé. Y học hiện đại đã chỉ ra rằng mỡ nội tạng không chỉ là kho chứa mỡ, mà còn giống như một “nhà máy hóa chất” hoạt động âm thầm. Nó có thể tiết ra nhiều chất trung gian gây viêm, làm cơ thể rơi vào trạng thái viêm mạn tính âm thầm.

Viêm âm thầm tức là nó không sưng chù vù, không mưng mủ để chúng ta nhìn thấy ngay, mà nó cứ rỉ rả, âm ỉ, kéo dài trong cơ thể. Và khi phản ứng viêm này kéo dài, nó có thể làm rối loạn chuyển hóa, làm mạch máu không khỏe, làm gan, cơ, mô mỡ đáp ứng với insulin ngày càng kém hơn. Cụ thể là một số cô bác có thể thấy là:

·  Các cô bác suốt ngày đau mỏi ê ẩm dọc xương sống, đau các khớp tay khớp chân mà uống thuốc giảm đau chỉ đỡ được vài hôm.

·  Đường tiêu hóa thì hay bị rối loạn, đầy hơi, chướng bụng.

·  Rất dễ bị dị ứng thời tiết, viêm mũi dị ứng, chảy máu chân răng, người ngợm lúc nào cũng mệt mỏi rã rời như người mượn, sáng ngủ dậy không muốn bước chân ra khỏi giường.

Trớ trêu thay, chính phản ứng viêm âm thầm do mỡ bụng và rối loạn chuyển hóa tạo ra lại quay ngược lại tấn công các tế bào, làm cho tình trạng kháng insulin ngày càng trầm trọng hơn. Vòng lặp luẩn quẩn lại thêm một nút thắt.

Chưa dừng lại ở đó đâu các cô bác ơi. Khi cơ thể chúng ta rơi vào trạng thái viêm âm thầm, cộng thêm áp lực tâm lý, lo lắng về bệnh tật (gọi chung là Stress), mất ngủ kéo dài , cơ thể sẽ tiết ra một loại hormone có tên là Cortisol. Cortisol tăng cao kéo dài có thể làm đường huyết dễ tăng hơn, làm cơ thể dễ tích mỡ bụng hơn, giữ muối nước nhiều hơn và khiến chuyển hóa ngày càng rối loạn.

Và cái quá trình stress kéo dài này, cộng với viêm âm thầm nó có thể làm cơ thể hao hụt rất nhanh một khoáng chất vô cùng quý giá, đó chính là Magie.

Magie là chất xúc tác cho hơn 300 phản ứng sinh hóa trong cơ thể, đặc biệt là tham gia vào quá trình chuyển hóa đường, chuyển hóa mỡ, hoạt động thần kinh, cơ bắp, nhịp tim và tín hiệu insulin . Khi bị stress và viêm làm hao hụt Magie, cái ổ khóa tế bào vốn đã lờn nay lại càng bị rỉ sét nghiêm trọng hơn. Chuyển hóa trong cơ thể bị đình trệ.

Khi thiếu Magie, cô bác sẽ thấy xuất hiện ngay các dấu hiệu lâm sàng rất điển hình:

· Hay bị chuột rút (bẻ cơ) ban đêm, đang ngủ mà cái bắp chân nó cứng đờ, đau điếng người.

· Thỉnh thoảng thấy mi mắt cứ giật giật liên hồi.

· Nằm ngủ thì trằn trọc, khó vào giấc, giấc ngủ chập chữa, hay giật mình, sáng dậy đau đầu.

· Tim thỉnh thoảng đập thình thịch, hồi hộp, trống ngực mà đi khám tim mạch bác sĩ bảo không sao.

Các cô bác thấy có sợ không ạ? Từ một cái gốc là kháng insulin, nó sinh ra mỡ bụng, mỡ bụng sinh ra viêm, viêm cộng với stress kéo dài làm rối loạn cortisol, rối loạn giấc ngủ, làm cơ thể dễ hao hụt magie, thiếu magie lại làm tín hiệu insulin kém hơn, kháng insulin càng nặng hơn. Một cái vòng tròn ma quỷ nó siết chặt lấy sức khỏe của chúng ta.

Và khi cái thành mạch máu của chúng ta vừa bị viêm âm thầm, lại vừa có rối loạn mỡ máu – đặc biệt là mỡ xấu LDL cao, triglyceride cao, mỡ tốt HDL thấp… thì nguy cơ xơ vữa mạch máu sẽ tăng lên.

Mỡ xấu LDL có thể bị giữ lại trong thành mạch, bị oxy hóa, kéo tế bào viêm đến, lâu ngày tạo nên các mảng xơ vữa. Mạch máu mất đi sự đàn hồi, lòng mạch ngày càng hẹp lại. Nếu mảng xơ vữa này bị nứt vỡ, nó có thể tạo thành cục máu đông gây tắc mạch. Tắc ở não thì gây đột quỵ, tai biến; tắc ở tim thì gây nhồi máu cơ tim.

Đây chính là những sát thủ thầm lặng gây ra các biến cố tử vong cực kỳ lớn ngoài đời thực mà con chứng kiến rất nhiều.

PHẦN 4: GIẢI PHÁP TẬN GỐC TỪ LỐI SỐNG VÀ DINH DƯỠNG ĐỂ GIẢM KHÁNG INSULIN, RỐI LOẠN CHUYỂN HOÁ

Vậy bây giờ, đứng trước cái vòng lặp luẩn quẩn đáng sợ này, chúng ta phải làm thế nào? Chẳng lẽ cứ ngồi im chịu trận, cứ tiếp tục phải tăng liều thuốc, uống lên cả chục loại thuốc cùng lúc hay sao?

Con chia sẻ với cô bác: HOÀN TOÀN CÓ CÁCH! Nhưng chúng ta phải thay đổi tư duy. Thay vì chỉ chăm chăm nhìn vào con số xét nghiệm , chúng ta vẫn dùng thuốc đều theo chỉ định để giảm chỉ số nhưng cũng cần phải tập trung tổng lực để GIẢM KHÁNG INSULIN – tức là đi sửa lại cái ổ khóa tế bào bị lờn.

Công thức cốt lõi cực kỳ đơn giản mà con muốn cô bác nhớ để giảm kháng insulin đó là: ĂN ĐÚNG – TẬP ĐỀU – NGỦ ĐỦ – GIẢM STRESS.

Với mục tiêu này thì cô bác có thể làm 4 việc cụ thể như sau:

1. Ăn Đúng Và Kiểm Soát Vòng Eo – Đèn Báo Của Chuyển Hóa

Cái bụng của chúng ta chính là cái đèn cảnh báo sức khỏe chuyển hóa rất quan trọng.

Các cô bác hãy thử lấy thước dây đo ngay vòng eo của mình qua rốn. Nếu là Nữ, cố gắng giữ vòng eo dưới 80 cm. Nếu là Nam, cố gắng giữ dưới 90 cm.

Có câu “ vòng bụng càng to ra, vòng đời càng ngắn lại”. Vì vậy, mỡ nội tạng nhiều, vòng bụng to thì nguy cơ rối loạn chuyển hóa tăng lên , kháng insulin dễ nặng hơn.

Về ăn uống: Cô bác không cần phải kiêng khem khổ sở đến mức chỉ ăn rau luộc đâu ạ, ăn thế lấy đâu ra chất mà sống.

Chúng ta chỉ cần hạn chế tối đa các loại “tinh bột nhanh” và đồ ngọt: như nước ngọt, bánh kẹo, hoa quả quá ngọt như vải, nhãn, xoài chín; bớt ăn cơm trắng lại, có thể thay một phần bằng gạo lứt, khoai lang hoặc các loại tinh bột nguyên hạt phù hợp.

Cô bác ăn nhiều rau xanh lên, và nhớ cho con quy tắc: Ăn rau trước, ăn thức ăn (thịt , cá…) sau, rồi mới ăn đến tinh bột (cơm) cuối cùng. Cách ăn này giúp chất xơ làm chậm hấp thu đường ở ruột, giúp đường đi vào máu từ từ hơn, không làm tuyến tụy bị quá tải, bảo vệ cái ổ khóa insulin không bị lờn thêm.

2. Vận Động Đều – Con Đường Ngắn Nhất Đưa Đường Vào Tế Bào

Các cô bác có biết không, vận động cơ bắp chính là một phép màu. Khi chúng ta vận động, cơ bắp sẽ tự động mở cửa để hút đường từ trong máu vào làm năng lượng mà không cần phụ thuộc vào chiếc chìa khóa insulin đang bị lờn. Nó giúp giảm tải cho tuyến tụy cực kỳ tuyệt vời.

Các cô bác sau 50 tuổi không cần phải chạy hùng hục hay nâng tạ nặng làm gì cho hỏng xương khớp ra.

Hãy chọn những bài tập vừa sức và làm thật đều đặn hằng ngày: Đi bộ nhanh, tập các bài kháng lực vừa sức như squat ghế (đứng lên ngồi xuống ghế), chống đẩy vào tường, hoặc tập dưỡng sinh, đạp xe , bơi lội…. Chỉ cần làm đều 30 phút mỗi ngày, cơ thể sẽ nhẹ nhõm trông thấy.

3. Ngủ Đủ Và Buông Bỏ Căng Thẳng, Stress – Bảo Vệ Nội Tiết

Các cô bác ạ, khi tuổi cao đừng chuyện gì cũng giữ trong lòng rồi suy nghĩ. Các cô bác cứ giận hờn, ấm ức, lo nghĩ đêm nằm gác tay lên trán trằn trọc, là cái hormone căng thẳng cortisol nó dễ tăng lên kéo dài, làm đường huyết khó kiểm soát hơn, mạch máu và chuyển hóa cũng bị ảnh hưởng xấu hơn.

Hãy cố gắng đi ngủ trước 11 giờ đêm, ngủ sâu giấc để bảo vệ tuyến giáp, hệ nội tiết và phục hồi hệ chuyển hóa.

Trước khi đi ngủ, nếu còn lo nghĩ trong đầu hãy thực hiện hít thở 4-7-8 (hít sâu vào bằng mũi trong vòng 4 giây, nín giữ hơi thở 7 giây và thở ra từ từ bằng miệng trong vòng 8 giây), cô bác thực hiện khoảng 5-10 phút để cơ thể thư giãn dễ ngủ, hãy buông bỏ hết mọi chuyện muộn phiền trong ngày, giữ cho tâm mình thật nhẹ nhàng cô bác nhé!

4. Bổ Sung Những “Người Bạn Đồng Hành” Đúng Cách: Magie Và Omega-3

Như con đã phân tích, khi chúng ta bị stress, ngủ kém và bị viêm âm thầm trong cơ thể thì lượng Magie sẽ hao hụt đi rất nhanh. Còn Omega-3 thì đây là nhóm chất béo tốt có vai trò hỗ trợ sức khỏe tim mạch và chuyển hóa mỡ.

Do đó, việc bổ sung hai vi chất là Magie và Omega 3 này đúng cách có thể là người bạn đồng hành phụ giúp cơ thể cải thiện vòng lặp chuyển hóa cực kỳ thông minh:

* Về Magie: Nó tham gia vào hoạt động thần kinh, cơ bắp, giấc ngủ, nhịp tim, huyết áp và tín hiệu insulin.

Nếu cơ thể thiếu magie, việc bổ sung đúng cách có thể hỗ trợ giảm chuột rút, cải thiện giấc ngủ, giảm cảm giác hồi hộp và hỗ trợ chuyển hóa đường tốt hơn.

Đặc biệt, Magie có thể góp phần hỗ trợ làm nhạy lại cái ổ khóa insulin bị lờn, giúp gan và tế bào chuyển hóa đường tốt hơn.

Tuy nhiên, Khi chọn sản phẩm bổ sung magie cho cơ thể thì cô bác nếu ngoài 50 tuổi thường dạ dày đường ruột cũng không còn như hồi trẻ, bên cạnh đó cũng hay gặp vấn đề về giấc ngủ khá là nhiều nên cô bác có thể ưu tiên lựa chọn magie hữu cơ, dễ hấp thu , êm dịu cho hệ tiêu hoá ,đặc biệt là Magie glycinate hoặc Magie Bisglycinate.

* Về Omega-3:

Khi cơ thể mình đang có cái “nhà máy khói” mỡ bụng xả chất gây viêm ra, làm cơ thể có viêm âm ỉ bên trong thì Omega-3 có thể đóng vai trò như những người lính cứu hỏa hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm âm thầm này, giảm tình trạng viêm và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Nếu cô bác dùng Omega 3 từ nhuyễn thể (viên màu đỏ) thì nó còn hỗ trợ rất hiệu quả trong việc giảm mỡ triglyceride , giảm nhẹ mỡ xấu LDL cholesterol và hỗ trợ tăng mỡ tốt HDL cholesterol khi cô bác dùng đúng liều, đúng chỉ định , đồi thời nó còn góp phần bảo vệ tim mạch cho cô bác nữa.

Cô bác sẽ hiểu Omega 3 sẽ không thay thế cho các thuốc tây cô bác đang được kê đơn nhưng nó sẽ hỗ trợ rất tốt trong việc để giúp mình giảm thêm các chỉ số mỡ máu không tốt, tăng chỉ số mỡ máu tốt, hỗ trợ giảm viêm âm thầm trong cơ thể (có thể là viêm bên trong thành mạch máu, hay cũng có thể là viêm âm ỉ tại các khớp xương…) và nó cũng hỗ trợ tốt cho sức khoẻ tim mạch của chúng ta.

Omega-3 có nhiều nguồn và dạng hoạt chất khác nhau, vì vậy hiệu quả hỗ trợ mỡ máu cũng không hoàn toàn giống nhau. Cô bác có thể xem thêm bài [Phân Biệt Các Loại Omega 3 Và Tác Dụng Trong Việc Giảm Mỡ Máu] để hiểu rõ sự khác nhau giữa omega-3 từ cá, nhuyễn thể, vi tảo và thực vật.

https://duocsilan.com/giam-mo-mau-phan-biet-cac-loai-omega-3/

Lưy ý: Magie hay Omega-3 rất tốt, nhưng cô bác nhớ là nó chỉ là người bạn đồng hành phụ trợ thôi ạ. Cái gốc để quyết định cô bác có chiến thắng được bệnh mỡ máu, tiểu đường, gút hay không, vẫn phải là sự kiên trì trong cả lối sống nữa để giảm từ gốc cái kháng insulin, đó là: Ăn đúng – tập đều – ngủ đủ – tâm an yên. Không có viên thuốc tiên nào thay thế được lối sống lành mạnh của chính cô bác đâu ạ!

PHẦN 5: LỜI NHẮN CỦA DS.LAN GỬI TỚI CÔ BÁC SAU 50 TUỔI

Các cô bác thân mến! Cuộc đời này thực sự đẹp lắm. Chúng ta đã đi qua nửa đời người lao động vất vả, chăm lo cho con cái khôn lớn thành tài rồi. Bây giờ là lúc chúng ta cần phải thật khỏe mạnh để mà tận hưởng cái quả ngọt của cuộc đời, tận hưởng vẻ đẹp của cuộc sống này bên con cháu.

Khi chúng ta khỏe mạnh, năng lượng dồi dào, tâm trí thư thái, thì về nhà thấy con cái nó có bày bừa bộn một chút mình cũng thấy nó dễ thương, người thân lỡ làm mình bực mình một chút mình cũng dễ dàng mỉm cười cho qua. Nhưng thử hỏi khi trong người không khỏe, mệt mỏi, viêm âm thầm làm đau nhức âm ỉ, các chỉ số khi xét nghiệm máu nó nhảy lung tung nào là đường huyết cao, mỡ máu cao, acid uric cũng cao, thì một việc nhỏ xíu xiu thôi cũng đủ làm cho không khí gia đình trở nên ngột ngạt, cáu bẳn lẫn nhau rồi đúng không ạ?

Có một nghịch lý của đời sống hiện đại là chúng ta thời trẻ hay bán mạng, dùng hết sức lao động, trí óc để đổi lấy tiền tài. Để rồi đến tuổi xế chiều, chúng ta lại phải dùng chính số tiền tích cóp đó để trả cho bệnh viện, để mua lại từng viên thuốc cõng trên người.

Vì vậy cô bác hãy chăm sóc sức khoẻ của mình ngày từ bây giờ nhé!

Nếu bài chia sẻ ngày hôm nay của con, có thể giúp được cho cô bác hiểu hơn về gốc rễ của các bệnh chuyển hoá này để chúng ta kiểm soát đúng từ gốc là KHÁNG INSULIN , tránh được việc các bệnh cứ rủ nhau kéo đơn, đơn thuốc cứ dài dằng dặc ngày càng nhiều thì với con, buổi chia sẻ ngày hôm nay đã vô cùng viên mãn và ý nghĩa rồi ạ.

PHẦN 7 : GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

Câu 1: Omega 9 công dụng thế nào?

—> Omega-9 cũng là một chất béo tốt, nó có thể hỗ trợ giảm nhẹ LDL xấu, tốt cho mạch máu và chuyển hóa. Nhưng khác với Omega-3, Omega-9 không phải dưỡng chất thiết yếu bắt buộc phải bổ sung ở dạng viên, vì cơ thể có thể tự tạo được khi thiếu.

Hay Omega 6 cũng vậy trong các loại dầu ăn hàng ngày mình ăn đang có rất nhiều rồi nên cũng không cần bổ sung thêm, vì dư omega 6 quá mà omega 3 ít thì dễ tăng viêm trong cơ thể.

Chỉ có Omega 3 là cơ thể không tự tổng hợp được chế độ ăn cũng dễ thiếu vì trong thực phẩm nó hay có trong cá biển và các loại hạt như óc chó, hạnh nhân, chia… vì vậy cô bác bổ sung dưới dạng viên thì có thể bổ sung viên riêng Omega 3 thôi là được rồi.

Câu 2 : Cô cơm mỗi bữa chỉ lưng bát con, món chiên xào hầu như không ăn mà xét nghiệm mỡ máu không thấy giảm?

—> Dạ đúng rồi cô ạ, vì mỡ máu không chỉ đến từ món chiên xào hay miếng thịt mỡ mình ăn vào.

Chỉ khoảng 20-30% mỡ máu là đến từ việc cô bác ăn vào còn tận 70-80% là do chính cơ thể tự sản xuất ra, đặc biệt là lá gan.

Vì vậy mặc dù cô ăn vào ít, kiêng khem tốt rồi nhưng nếu cơ thể đang có kháng insulin thì cũng rất dễ gây rối loạn chuyển hoá trong cơ thể làm gan tự tăng sản xuất ra nhiều mỡ hơn bình thường, khiến mỡ máu khó giảm mặc dù ăn uống đã kiểm soát rất kỹ rồi.

Câu 3: Omega 3 màu nào giảm mỡ máu tốt hơn?

—> Nếu muốn hỗ trợ giảm mỡ máu thì cô bác có thể ưu tiên omega 3 từ nhuyễn thể (viên màu đỏ) sẽ tối ưu hơn omega 3 từ cá (viên màu vàng) và cũng tối ưu hơn omega 3 từ thực vật.

Vì omega 3 từ thực vật chiết xuất từ các loại hạt vào cơ thể thì nó ở dạng ALA nên vào cơ thể phải chuyển hoá thành EPA và DHA thì cơ thể mới dùng để hỗ trợ hạ mỡ máu được, mà tỷ lệ chuyển đổi rất thấp hầu như không đáng kể nên hiệu quả hỗ trợ mỡ máu không cao. Có loại omega 3 từ vi tảo biển cũng là từ thực vật (một số loại viên làm vỏ nang màu tối như nâu, đen, xanh đậm). Omega 3 từ vi tảo biển thì không cần chuyển đổi như từ dầu hạt nhưng thường lượng DHA cao nhưng EPA có tác dụng hỗ trợ cho mỡ máu thì lại thấp nên cũng không phải lựa chọn tối ưu.

Còn omega 3 từ cá và từ nhuyễn thể thì mặc dù lượng EPA và DHA trong dầu nhuyễn thể thấp hơn từ cá, nhưng có nghiên cứu so sánh cho thấy hiệu quả tương đương với lượng EPA và DHA cao hơn từ cá, thậm chí còn tốt hơn từ cá. Bởi vì omega 3 nhuyễn thể tan được một phần trong nước và lại ở dạng phospholipid gần giống với màng tế bào trong cơ thể người nên khi vào sẽ dễ nhận diện và hấp thu tốt hơn từ cá.

Bên cạnh đó omega 3 từ nhuyễn thể còn có chất chống oxy hoá astaxanthin tạo ra màu đỏ đặc trưng ,để bảo vệ EPA và DHA trong dầu nhuyễn thể không bị oxy hoá (không bị thiu) cái này omega 3 từ cá không có.

Đặc biệt omega 3 từ nhuyễn thể thì nó cũng hỗ trợ trong việc giảm chỉ số mỡ máu toàn diện hơn từ cá, vì omega 3 từ nhuyễn thể hỗ trợ giảm cả triglyceride, giảm nhẹ cả mỡ xấu LDL và tăng mỡ tốt HDL. Trong khi một số loại omega 3 từ cá khi nghiên cứu dùng liều cao để hạ Triglyceride thì lại làm tăng nhẹ chỉ số mỡ xấu LDL trên tờ xét nghiệm.

Câu 4: Cô 62 tuổi, hay bị máy mắt nhiều, dạo gần đây chuột rút ban đêm tỉnh giấc không ngủ lại được, bổ sung canxi có được không cháu cho biết?

—> Được, nếu cô ngoài 50 tuổi thì canxi cũng là vi chất cần thiết vì sau 50 tuổi thì phụ nữ rất dễ bị suy giảm mật độ xương , loãng xương. Nhưng nếu cô có máy mắt nhiều, chuột rút ban đêm , khó ngủ thì đây cũng là một trong những dấu hiệu rất điển hình có thể liên quan đến thiếu magie. Cô cân nhắc bổ sung Magie đầy đủ rồi theo dõi xem có đỡ không nhé. Vì thiếu magie cũng dễ gây máy giật cơ đặc biệt mà mắt, gây chuột rút và thần kinh khó thư giãn, khó ngủ.

Với khi tỉnh dậy giữa đêm thì cô chú ý mình đừng xem đồng hồ càng làm não căng thẳng, đừng xem điện thoại, đừng bật đèn sáng sẽ làm não tưởng là ban ngày càng khó ngủ lại, nếu muốn ngủ lại thì cô thực hiện hít thở 4-7-8 để thư giãn cơ bắp, thần kinh dễ ngủ lại hơn nhé!

Câu 5: Ngủ tới 2h sáng là tỉnh giấc là bị sao?

—> Nếu thường xuyên tỉnh giấc khung giờ này cô cần đi tìm xem nguyên nhân là do đâu.

Rất nhiều cô bác sau 50 tuổi bị suy giảm tiết ra hormone giấc ngủ là melatonine thì cũng dễ trằn trọc khó ngủ, tỉnh giấc giữa đêm. Một số cô bác do thiếu hụt magie làm cơ bắp căng cứng, chuột rút ban đêm , thần kinh khó thư giãn nên cũng khó ngủ và dễ tỉnh giấc.

Một số cô bác lại liên quan đến gan bị quá tải, thải độc kém làm đánh thức dậy trong khung giờ 1-3h sáng. Cũng có những cô bác do bệnh lý nền nào đó làm mình khó chịu phải bật dậy…

Vì vậy cô cần xem tỉnh giấc 2h sáng này đi kèm dấu hiệu nào khác để xác định nguyên nhân gốc từ đó khắc phục phù hợp. Nếu chưa biết xác định nguyên nhân cô nhắn Zalo con hướng dẫn cô cụ thể.

Câu 6: Bổ sung Magie và Omega 3 loại nào tốt cho người bị rối loạn chuyển hoá?

—> Nếu đang có các bệnh như mỡ máu, tiểu đường, gan nhiễm mỡ, gút, béo bụng… liên quan đến kháng insulin và rối loạn chuyển hoá , cô bác cũng kèm mất ngủ , tuổi ngoài 50 rồi thì như con chia sẻ trong bài hôm nay cô bác có thể ưu tiên magie bisglycinate để vừa hỗ trợ thư giãn dễ ngủ vừa nhẹ bụng lại vẫn góp phần hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin từ đó giúp các mô như cơ, gan và tế bào mỡ đáp ứng với insulin tốt hơn và chuyển hóa đường hiệu quả hơn.

Và thêm omega 3 nhuyễn thể sẽ góp phần hỗ trợ tốt trong việc giảm tình trạng viêm âm thầm trong cơ thể.

Tuy nhiên quan trọng nhất là vẫn cần điều chỉnh cả lối sống để giảm kháng insulin, rối loạn chuyển hoá đó là : Ăn đúng – Vận động đều – Ngủ đủ và giảm căng thẳng stress như vậy mới kiểm soát tốt nhất được.

Câu 7: Ds cho hỏi kháng insulin và rối loạn chuyển hoá có phải là cùng 1 bệnh không?

—> Không phải cô bác nhé. Kháng insulin và rối loạn chuyển hóa có liên quan rất chặt với nhau, nhưng không hoàn toàn là một bệnh. Chính xác hơn là: kháng insulin lâu dài —> thì hậu quả sẽ dẫn đến rối loạn chuyển hoá.

Kháng insulin là tình trạng insulin vẫn được tuyến tụy tiết ra, nhưng các cơ quan như gan, cơ và mô mỡ lại đáp ứng kém với insulin. Nói nôm na là “chìa khóa insulin” vẫn có, nhưng “ổ khóa tế bào” bị lờn, nên việc mở cánh cửa tế bào để cho đường từ máu vào tế bào để tạo ra năng lượng cho tế bào hoạt động bị kém đi.

Còn rối loạn chuyển hóa là một khái niệm rộng hơn. Nó bao gồm nhiều biểu hiện như: đường huyết cao, rối loạn mỡ máu (mỡ triglyceride cao, mỡ tốt HDL thấp), gan nhiễm mỡ, béo bụng, huyết áp cao, acid uric cao….

Cô bác có thể hiểu: kháng insulin thường là một trong những nguyên nhân gốc rễ quan trọng —> làm sinh ra nhiều rối loạn chuyển hóa.

Nếu nhiều rối loạn chuyển hoá cùng xuất hiện, ví dụ cả béo bụng, tăng huyết áp, đường huyết lúc đói cao, rối loạn mỡ máu …thì y học gọi đó là hội chứng chuyển hóa.…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm trong livestream chi tiết nhé!

Các cô bác có thể xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây ạ:

Nếu còn thắc mắc nào về mỡ máu cao, chưa hiểu chỉ số, chưa biết cách kiểm soát tại nhà ra sao, không biết các thuốc mình đang dùng có tương tác gì không hoặc còn vấn đề nào về sức khoẻ cần tư vấn kỹ hơn thì cô bác có thể nhắn rõ tình trạng của cô bác qua Zalo con luôn sẵn sàng hỗ trợ cho các cô bác ạ!

Zalo Ds. Lan: 0981 741 388

Con chúc các cô bác luôn vui vẻ và khoẻ mạnh hơn mỗi ngày ạ!

Ngoài ra con đã dành nhiều tâm huyết tạo ra cuốn “Sổ tay mỡ máu”. Trong cuốn sổ tay này, Lan hướng dẫn cô bác rất tỉ mỉ, cặn kẽ về cách ăn uống đúng cách, tập luyện đều đặn để kiểm soát mỡ máu hiệu quả ngay tại nhà. 

Cô bác anh chị nào muốn nhận sổ tay này thì có thể vào đây để tải về miễn phí ạ: https://www.duocsilan.vn/sotaymomau/?utm_source=blog